Begrippenlijst taalbeschouwing
metalinguïstisch bewustzijn kunnen praten en denken over taal
metataal taal om over taal te kunnen spreken
taalverschijnsel Verschillende aspecten van taal
taalsysteem hoe taal bestaat met alle regels
taalgebruik alles wat je dagelijks aan taal hoort
taalnormen normen over taal in dagelijkse omgeving
taalvariatie dialect, straattaal
taalverandering nieuwe woorden, taal van vroeger verandert.
taalfrappanten Onjuist gebruik van taal bij kinderen
standaardtaal de taal die algemeen bruikbaar is in het openbare leven,
bijvoorbeeld in het onderwijs, het bedrijfsleven en de media.
taalbeschouwing enge zin Het taalsysteem
taalbeschouwing brede zin taalgebruik, taalnormen, taalvariatie, taalverandering. De
“leuke”dingen
grammatica systeem van taalregels die je gebruikt om een goede zin te maken
en om een zin te begrijpen.
woordsoorten werkwoorden, zelfstandige naamwoorden, bijvoeglijke
naamwoorden, voornaamwoorden, bijwoorden, lidwoorden,
telwoorden, voegwoorden, voorzetsels en tussenwerpsels.
zinsontleding de zin in zinsdelen hakken en elk deel een naam geven
connotatie de ermee verbonden voorstelling die vaak van emotionele aard is,
boven op de eigenlijke betekenis van het woord. (bv. Ros of knol)
vergelijkende trap vormen van een bijvoeglijk naamwoord of een bijwoord waarmee
een bepaalde gradatie wordt uitgedrukt.
incongruentie stijlfout waarbij het onderwerp en de persoonsvorm niet beide in
het enkelvoud of in het meervoud staan
contaminatie Contaminatie = twee woorden of uitspraken worden door elkaar
gehaald.
tautologie Tautologie = woordcombinatie waarin een begrip twee keer of
meer wordt genoemd (eenzaam en alleen etc.)
pleonasme eigenschap toevoegen die al vast ligt in het hoofdwoord. (witte
sneeuw etc.)
palindroom woord waarin de letters symmetrisch gerangschikt zijn, zodanig dat
het woord van achter naar voren gelezen hetzelfde is als van voor
naar achter.
Taalkundige niveaus
fonologisch klankaspect Klankaspecten
assimilatie Als spraakklanken naast elkaar staan kunnen ze
elkaar beïnvloeden
alliteratie beginrijm
foneem spraakklank die een betekenisonderscheidende
functie heeft,
klemtoon Nadruk waarmee een woord of een woorddeel
wordt uitgesproken.
zinsaccent Het woord/deel van een zin waar de nadruk op
metalinguïstisch bewustzijn kunnen praten en denken over taal
metataal taal om over taal te kunnen spreken
taalverschijnsel Verschillende aspecten van taal
taalsysteem hoe taal bestaat met alle regels
taalgebruik alles wat je dagelijks aan taal hoort
taalnormen normen over taal in dagelijkse omgeving
taalvariatie dialect, straattaal
taalverandering nieuwe woorden, taal van vroeger verandert.
taalfrappanten Onjuist gebruik van taal bij kinderen
standaardtaal de taal die algemeen bruikbaar is in het openbare leven,
bijvoorbeeld in het onderwijs, het bedrijfsleven en de media.
taalbeschouwing enge zin Het taalsysteem
taalbeschouwing brede zin taalgebruik, taalnormen, taalvariatie, taalverandering. De
“leuke”dingen
grammatica systeem van taalregels die je gebruikt om een goede zin te maken
en om een zin te begrijpen.
woordsoorten werkwoorden, zelfstandige naamwoorden, bijvoeglijke
naamwoorden, voornaamwoorden, bijwoorden, lidwoorden,
telwoorden, voegwoorden, voorzetsels en tussenwerpsels.
zinsontleding de zin in zinsdelen hakken en elk deel een naam geven
connotatie de ermee verbonden voorstelling die vaak van emotionele aard is,
boven op de eigenlijke betekenis van het woord. (bv. Ros of knol)
vergelijkende trap vormen van een bijvoeglijk naamwoord of een bijwoord waarmee
een bepaalde gradatie wordt uitgedrukt.
incongruentie stijlfout waarbij het onderwerp en de persoonsvorm niet beide in
het enkelvoud of in het meervoud staan
contaminatie Contaminatie = twee woorden of uitspraken worden door elkaar
gehaald.
tautologie Tautologie = woordcombinatie waarin een begrip twee keer of
meer wordt genoemd (eenzaam en alleen etc.)
pleonasme eigenschap toevoegen die al vast ligt in het hoofdwoord. (witte
sneeuw etc.)
palindroom woord waarin de letters symmetrisch gerangschikt zijn, zodanig dat
het woord van achter naar voren gelezen hetzelfde is als van voor
naar achter.
Taalkundige niveaus
fonologisch klankaspect Klankaspecten
assimilatie Als spraakklanken naast elkaar staan kunnen ze
elkaar beïnvloeden
alliteratie beginrijm
foneem spraakklank die een betekenisonderscheidende
functie heeft,
klemtoon Nadruk waarmee een woord of een woorddeel
wordt uitgesproken.
zinsaccent Het woord/deel van een zin waar de nadruk op
