Hoofdstuk 5 Planten
5.1 planten bekijken
organen plant functie
bloem voortplanting (zaden->nieuwe planten)
stengel stevigheid en vervoer van water & mineralen via vaatbundels
bladeren fotosynthese; maakt zelf voedingsstoffen(bladmoes)en vervoer van
water & mineralen (nerven)
wortels stevigheid, opname van water & mineralen en soms opslag van reserve
voedsel
celmembraan
cytoplasma +
celorganellen
celkern
vacuole
bladgroenkorrels
celwand
onderdelen omschrijving functie
plantencel
celmembraan vlies om cytoplasma regelt wat de cel in- en uitgaan
cytoplasma stroperige vloeistof erin ligt celkern & bladgroenkorrels
celkern klein bolletje in cel regelt alles wat in de cel gebeurt
vacuole blaasje midden van cel maakt cel stevig (volgepompt water)
bladgroenkorrel groene bolletjes in maakt voedingstoffen en geeft plant
s cytolasma groene kleur
celwand stevige laag om cel+ is voedingsvezel in groenten die je
taaie, vezelige stof eet
Kleurstofkorrels geven vruchten en bloemen hun kleur.
Zetmeelkorrels geven vruchten (banaan, aardappel) een kleurloze kleur (reserve stof zetmeel zit daar
opgeslagen)
Kruidachtige planten blijven rechtop door water in de vacuoles van de cellen:
1. cellen in de stengel zuigen zich vol met water
2. het water komt in de vacuole
3. de vacuole drukt, via het cytoplasma, tegen de celwand-> daardoor is de cel stevig
Is er watergebrek?->de vacuoles lopen leeg.
Houtachtige planten blijven rechtop door dikke celwanden van houtstof (in de stam & takken):
Is er watergebrek?-> alleen de celwanden zijn nog over: alles wat binnenin de cel zit, is afgestorven &
verdwenen.
Wortelharen zitten op uiteinde van wortels en nemen water met mineralen op. Bij beschadiging hiervan kan
de plant dus geen stoffen meer opnemen en gaat hij dood.
Door alle organen van een plant liggen vaatbundels: groepjes van vaten. Er zijn 2 soorten vaten:
, > houtvaten; water met mineralen vanuit wortels, via stengels naar de bladeren vervoeren (naar boven, liggen
aan binnenkant)
> bastvaten; water met voedingsstoffen vanuit de bladeren naar de wortels & bloemen (naar beneden, liggen
aan buitenkant)
Huidmondjes
> liggen (met name in de onderkant van) bladeren
> kunnen open- en dichtgaan
> bij warm & droog weer gesloten anders zou de plant door verdamping te veel water kwijtraken
> = openingen in het blad waardoor een plant water kan verdampen -> sapstroom blijft op gaan
1. het water in de cellen rondom het huidmondje verdampt.
2. het verdampte water gaat via het huidmondje naar buiten.
3. het water wordt aangevuld vanuit de buurcellen.
4. de buurcellen nemen weer water op uit de vaatbundels in de nerven.
5. de plant neemt weer nieuw water op & transporteert dit via de houtvaten naar de nerven. (enz.)
In de herfst & winter is de grond zo koud dat de wortels niet goed werken. Een boom laat zijn bladeren
daarom vallen om te voorkomen dat hij te veel water verliest en daarna zal uitdrogen. De groei van de boom
stopt; hij raakt in een ruststadium.
De verdwijning van de bladeren gaar als volgt:
1. de bladgroenkorrels verdwijnen uit de bladeren en worden opgeslagen in de takken & stam voor het
volgende jaar
2. de boom bouwt een scheurlaag tussen de bladsteel & stengen: er komt steeds minder water & mineralen
bij de bladeren
3. de bladeren worden bruin & breekbaar en vallen af langs de scheurlaag.
4. op de wond (bladlitteken) ontstaat een kurklaag: beschermt de boom tegen waterverlies &
binnendringende ziekteverwekker
5.2 planten groeien
zaad: bruine bonen
vrucht: peulvrucht
Poortje: hierdoor vond de bevruchting plaats
Navel: plek war bruine boon in peulvrucht vastzat
Zaadhuid: beschermt het binnenste van de boon
Zaadlob: bevat het reservevoedsel
Kiem: hieruit groeit het kiemplantje
Als er vocht bij komt, groeit het nieuwe plantje uit de boon (ontkiemen: 1 t/m 4) & hoe groeit hij verder? (5 t/
m 7):
1. Zaadhuid neemt water op
2. Zaadlobben zwellen op & knapt open
3. Worteltje komt naar buiten
4. Stengel & blaadjes komen naar buiten
5. Plant maakt door celdeling nieuwe cellen erbij (gebeurt vooral in groeipunten)
5.1 planten bekijken
organen plant functie
bloem voortplanting (zaden->nieuwe planten)
stengel stevigheid en vervoer van water & mineralen via vaatbundels
bladeren fotosynthese; maakt zelf voedingsstoffen(bladmoes)en vervoer van
water & mineralen (nerven)
wortels stevigheid, opname van water & mineralen en soms opslag van reserve
voedsel
celmembraan
cytoplasma +
celorganellen
celkern
vacuole
bladgroenkorrels
celwand
onderdelen omschrijving functie
plantencel
celmembraan vlies om cytoplasma regelt wat de cel in- en uitgaan
cytoplasma stroperige vloeistof erin ligt celkern & bladgroenkorrels
celkern klein bolletje in cel regelt alles wat in de cel gebeurt
vacuole blaasje midden van cel maakt cel stevig (volgepompt water)
bladgroenkorrel groene bolletjes in maakt voedingstoffen en geeft plant
s cytolasma groene kleur
celwand stevige laag om cel+ is voedingsvezel in groenten die je
taaie, vezelige stof eet
Kleurstofkorrels geven vruchten en bloemen hun kleur.
Zetmeelkorrels geven vruchten (banaan, aardappel) een kleurloze kleur (reserve stof zetmeel zit daar
opgeslagen)
Kruidachtige planten blijven rechtop door water in de vacuoles van de cellen:
1. cellen in de stengel zuigen zich vol met water
2. het water komt in de vacuole
3. de vacuole drukt, via het cytoplasma, tegen de celwand-> daardoor is de cel stevig
Is er watergebrek?->de vacuoles lopen leeg.
Houtachtige planten blijven rechtop door dikke celwanden van houtstof (in de stam & takken):
Is er watergebrek?-> alleen de celwanden zijn nog over: alles wat binnenin de cel zit, is afgestorven &
verdwenen.
Wortelharen zitten op uiteinde van wortels en nemen water met mineralen op. Bij beschadiging hiervan kan
de plant dus geen stoffen meer opnemen en gaat hij dood.
Door alle organen van een plant liggen vaatbundels: groepjes van vaten. Er zijn 2 soorten vaten:
, > houtvaten; water met mineralen vanuit wortels, via stengels naar de bladeren vervoeren (naar boven, liggen
aan binnenkant)
> bastvaten; water met voedingsstoffen vanuit de bladeren naar de wortels & bloemen (naar beneden, liggen
aan buitenkant)
Huidmondjes
> liggen (met name in de onderkant van) bladeren
> kunnen open- en dichtgaan
> bij warm & droog weer gesloten anders zou de plant door verdamping te veel water kwijtraken
> = openingen in het blad waardoor een plant water kan verdampen -> sapstroom blijft op gaan
1. het water in de cellen rondom het huidmondje verdampt.
2. het verdampte water gaat via het huidmondje naar buiten.
3. het water wordt aangevuld vanuit de buurcellen.
4. de buurcellen nemen weer water op uit de vaatbundels in de nerven.
5. de plant neemt weer nieuw water op & transporteert dit via de houtvaten naar de nerven. (enz.)
In de herfst & winter is de grond zo koud dat de wortels niet goed werken. Een boom laat zijn bladeren
daarom vallen om te voorkomen dat hij te veel water verliest en daarna zal uitdrogen. De groei van de boom
stopt; hij raakt in een ruststadium.
De verdwijning van de bladeren gaar als volgt:
1. de bladgroenkorrels verdwijnen uit de bladeren en worden opgeslagen in de takken & stam voor het
volgende jaar
2. de boom bouwt een scheurlaag tussen de bladsteel & stengen: er komt steeds minder water & mineralen
bij de bladeren
3. de bladeren worden bruin & breekbaar en vallen af langs de scheurlaag.
4. op de wond (bladlitteken) ontstaat een kurklaag: beschermt de boom tegen waterverlies &
binnendringende ziekteverwekker
5.2 planten groeien
zaad: bruine bonen
vrucht: peulvrucht
Poortje: hierdoor vond de bevruchting plaats
Navel: plek war bruine boon in peulvrucht vastzat
Zaadhuid: beschermt het binnenste van de boon
Zaadlob: bevat het reservevoedsel
Kiem: hieruit groeit het kiemplantje
Als er vocht bij komt, groeit het nieuwe plantje uit de boon (ontkiemen: 1 t/m 4) & hoe groeit hij verder? (5 t/
m 7):
1. Zaadhuid neemt water op
2. Zaadlobben zwellen op & knapt open
3. Worteltje komt naar buiten
4. Stengel & blaadjes komen naar buiten
5. Plant maakt door celdeling nieuwe cellen erbij (gebeurt vooral in groeipunten)
