Ethiek Les 1:
Filosofie werkt volgens de rede. Deze reden volgt een bepaalde logica. Soms is het beter om andere
logica te bekijken. Dit hangt af van de context of het doel. Vervolgens is je eigen standpunt ook veel
beter te verdedigen.
Hieronder staat een opsomming van bekende filosofen:
Oude Grieken: bv. Socrates, Plato Aristoteles.
Romeinse Denkers: bv. Machiavelli, Marcus Aurelius, Seneca
Franse Verlichtingsdenkers: Rousseau, Montaigne, Montesquieu
Duitse Denkers: bv. Kant, Nietzsche, Schopenhauer
Britse Denkers: Bentham, Mill, van Ockham, Bacon
Recente denkers: Foucault, Arendt, Heidegger, Nussbaum, Nagel
Hedendaagse denkers: Peter Singer,
Gedachtenexperimenten deze les:
- Hoeveel zandkorrels maken een berg zand?
- Hoeveel onderdelen van een computer kun je vervangen, voordat je het een nieuwe pc
noemt?
Veel eigen mening en visie komt erbij spelen met zulke vragen. Diepere en extremere
gedachtenexperimenten zijn bijvoorbeeld de vraag: Leven wij in een computersimulatie?
Ethiek is een specialisme binnen de filosofie en richt zich op het menselijk handelen. Het goed
handelen verschilt per persoon, iedereen heeft een verschillend perspectief op het goed handelen in
bepaalde situaties.
Moraal is het geheel van handelingen en gedragingen die, in een maatschappelijke context, als
correct en wenselijk worden gezien. Moraal wordt in hoge mate bepaald door traditie en normen en
waarden van de samenleving waar iemand deel van uitmaakt. Waarden zijn algemene brede ideeën
die door het grootse deel van de samenleving worden gedeeld zoals eerlijkheid, solidariteit, respect
voor ouderen. Normen zijn gedragsregels, soms geschreven, bijvoorbeeld in gedragscodes, maar ook
vaak ongeschreven. Deze zijn gebaseerd op waarden, bij respect voor ouderen zou de norm “Je hebt
ouderen altijd in nood” horen.
Wetten zijn normen die ook wettelijk zijn vastgesteld. Een waarde is dat het doden van mensen
verkeerd is, de norm is dat je geen mensen vermoordt en de wet zegt dat je de gevangenis ingaat als
je mensen vermoordt.
Morele waarde Morele norm Wet
Veiligheid Je mag geen geweld gebruiken Je mag geen geweld gebruiken behalve
in enkele nauwkeurig omschreven
uitzonderingen
Rechtvaardighei Je mag niet nemen wat jou niet Je mag niet stelen
d toekomt
Erkenning Je moet mensen met respect Smaad en laster zijn verboden
behandelen
Solidariteit Mensen in nood moet je helpen Je mag iemand niet in hulpeloze
toestand achterlaten
Gelijkheid Je mag niet discrimineren Je mag geen onderscheid maken op
grond van ……..
Filosofie werkt volgens de rede. Deze reden volgt een bepaalde logica. Soms is het beter om andere
logica te bekijken. Dit hangt af van de context of het doel. Vervolgens is je eigen standpunt ook veel
beter te verdedigen.
Hieronder staat een opsomming van bekende filosofen:
Oude Grieken: bv. Socrates, Plato Aristoteles.
Romeinse Denkers: bv. Machiavelli, Marcus Aurelius, Seneca
Franse Verlichtingsdenkers: Rousseau, Montaigne, Montesquieu
Duitse Denkers: bv. Kant, Nietzsche, Schopenhauer
Britse Denkers: Bentham, Mill, van Ockham, Bacon
Recente denkers: Foucault, Arendt, Heidegger, Nussbaum, Nagel
Hedendaagse denkers: Peter Singer,
Gedachtenexperimenten deze les:
- Hoeveel zandkorrels maken een berg zand?
- Hoeveel onderdelen van een computer kun je vervangen, voordat je het een nieuwe pc
noemt?
Veel eigen mening en visie komt erbij spelen met zulke vragen. Diepere en extremere
gedachtenexperimenten zijn bijvoorbeeld de vraag: Leven wij in een computersimulatie?
Ethiek is een specialisme binnen de filosofie en richt zich op het menselijk handelen. Het goed
handelen verschilt per persoon, iedereen heeft een verschillend perspectief op het goed handelen in
bepaalde situaties.
Moraal is het geheel van handelingen en gedragingen die, in een maatschappelijke context, als
correct en wenselijk worden gezien. Moraal wordt in hoge mate bepaald door traditie en normen en
waarden van de samenleving waar iemand deel van uitmaakt. Waarden zijn algemene brede ideeën
die door het grootse deel van de samenleving worden gedeeld zoals eerlijkheid, solidariteit, respect
voor ouderen. Normen zijn gedragsregels, soms geschreven, bijvoorbeeld in gedragscodes, maar ook
vaak ongeschreven. Deze zijn gebaseerd op waarden, bij respect voor ouderen zou de norm “Je hebt
ouderen altijd in nood” horen.
Wetten zijn normen die ook wettelijk zijn vastgesteld. Een waarde is dat het doden van mensen
verkeerd is, de norm is dat je geen mensen vermoordt en de wet zegt dat je de gevangenis ingaat als
je mensen vermoordt.
Morele waarde Morele norm Wet
Veiligheid Je mag geen geweld gebruiken Je mag geen geweld gebruiken behalve
in enkele nauwkeurig omschreven
uitzonderingen
Rechtvaardighei Je mag niet nemen wat jou niet Je mag niet stelen
d toekomt
Erkenning Je moet mensen met respect Smaad en laster zijn verboden
behandelen
Solidariteit Mensen in nood moet je helpen Je mag iemand niet in hulpeloze
toestand achterlaten
Gelijkheid Je mag niet discrimineren Je mag geen onderscheid maken op
grond van ……..
