Algemene economie uittreksel
H1 De onderneming en algemene economie
Welvaart is het beschikken over goederen en diensten voor de bevrediging van
behoeften.
Mensen moeten steeds kiezen welke middelen ze zullen gebruiken voor de
behoeftebevrediging. Grondstoffen, machines en arbeid zijn middelen om goederen
en diensten mee te produceren. Deze middelen kan men voor heel verschillende
doeleinden gebruiken.
Behoeften zijn oneindig. Middelen zijn schaars en dat houdt in dat het beperkt
beschikbaar is en je moet kiezen tussen verschillende middelen en tussen vrije tijd
en arbeid.
- Schaarste dwingt mensen tot keuzes over de aanwending van de middelen
gericht op een zo hoog mogelijke welvaart. Dit wordt ook wel economisch
handelen genoemd.
De economische wetenschap bestudeert het economisch handelen.
Economisch handelen in een land kan men op verschillende niveaus bestuderen. Zo
is het mogelijk om het keuzeprobleem van alle bedrijven en gezinnen in een land te
bestuderen.
De grootste 4 economieën binnen de Europese unie zijn:
- Frankrijk
- Duitsland
- Verenigd Koninkrijk
- Italië
Alle onderwerpen die behoren tot de algemene economie
Internationale
Meso- en micro- Monetaire
Macro-economie economische
economie economie
betrekkingen
Besturen de
kenmerken van Beschrijving en Houdt zich Bestudeert de
markten en analyse van bezig met het buitenlandse
bedrijfstakken allerlei verschijnsel handel van landen,
waarmee verschijnselen geld en de rol internationale
ondernemingen voor een heel van banken in kapitaalstromen
te maken land. de economie. tussen landen
hebben.
1
, Algemene economie uittreksel
Bedrijfsomgeving
Macro omgevings-
Directe omgevings- Indirecte
factoren (De ruime
factoren omgevings-factoren
omgeving
De onderneming kan De onderneming kan
Concurrentiepositie
hierbij enkele invloed hierbij geen enkel
van de onderneming
uitoefenen invloed uitoefenen
Bestaat uit Bestaat uit conjuncturele
Bestaat uit de
werknemers- en ontwikkelingen, de
marktpartijen van de
werkgeversorganisaties, ontwikkelingen van
onderneming op haar
de overheid en culturele wisselkoersen en prijzen
in- en
omgevingsfactoren van belangrijke
verkoopmarkten.
zoals publieke opinie en grondstoffen en
de overheid. demografische
ontwikkelingen.
De aspecten van de bedrijfsomgeving die in het vak algemene economie aan de
orde worden gesteld, oefenen een grote invloed uit op de resultaten van
ondernemingen. Dat kunnen we met behulp van figuur 1.3 duidelijk maken.
2
, Algemene economie uittreksel
Algemene economie werkt vaak met relatieve gegevens (procentuele
veranderingen).
Voorbeeld
Waarde omzet = Volume of afzet x Verkoopprijs
€ 10 miljoen = 100.000 x € 100
Stel dat de afzet met 2% stijgt en de verkoopprijs stijgt met 3%. Hoeveel bedraagt de
groei van de omzet?
Waarde omzet = Volume of afzet x Verkoopprijs
€ 10,506 miljoen = 102.000 x € 103
€ 10,506 miljoen - € 10 miljoen
€ 10 miljoen x 100% = 5,06% groei van de omzet
Groei van nominale, reële en prijsvariabelen kunnen ook worden berekend met
indexcijfers door middel van deze formules:
NIC = RIC x PIC
100%
RIC = NIC
PIC x 100%
PIC = NIC
RIC x 100%
NIC = nominale indexcijfer
RIC = reële indexcijfer
PIC = prijs indexcijfer
Doordat een omzet een waarde stijging is betreft het een nominale stijging. Met het
voorbeeld is de groei van de omzet aan de hand van indexcijfers op deze wijze
berekend:
102 x 103
100% = 105,06% - 100% = 5,06%.
Stel de productiehoeveelheid stijgt met 1,5% en het prijsniveau met 0,75%. Wat is de
reële stijging.
- De reële stijging is gelijk aan het volume stijging van de productiehoeveelheid.
Dus in deze situatie is de reële stijging 1,5%.
Nominale stijging is gelijk aan de reële verandering + de prijsstijging.
Nominale stijging = reële stijging + prijsstijging
Nominale stijging = 1,5% + 0,75% = 2,25%
De nominale stijging is de stijging van het totale geldbedrag.
Reële stijging= nominale stijging – stijging van de prijs.
Voor de toepassing van de economische groei wordt gemeten aan de hand van DE
volume groei van het Bruto Binnenlands Product (BBP).
3
, Algemene economie uittreksel
- Dit kan worden gezien als de reële groei van het BBP.
Als er sprake is van een prijsstijging van het BBP ontstaat een nominale groei;
het leidt niet tot een groei
van de productie.
Verband bij de productie
Bbp = Av x ap
Waarin:
Bbp = het bruto binnenlands product
Av = de vraag naar arbeidskrachten, het aantal werknemers of de totale
werkgelegenheid
Ap = arbeidsproductiviteit, de productie per eenheid arbeid per tijdseenheid
Verband bij de werknemers
- Het looninkomen is het product van het aantal werknemers en de loonsom
per werknemer.
L = Lwn x Av
Waarin:
L = de totale loonsom
Lwn = de loonsom per werknemer
Av = de hoeveelheid werknemers (werkgelegenheid)
Verband bij de arbeidsproductiviteit
Lkp.e.p.= Lwn/ ap
Waarin:
Lkp.e.p. = loonkosten per eenheid product
Lwn = loon per werknemer
Ap = arbeidsproductiviteit
Stel dat een werknemer € 100 verdient en 50 producten maakt, dan zijn de
loonkosten per eenheid product € 2.
De veranderingen staan ook in verband met elkaar:
GLKp.e.p. = gLwn – gap
Stijgt het loon per werknemer met 3% en de arbeidsproductiviteit met 1% dan nemen
de loonkosten per eenheid toe met 2%. Ondernemers zullen een stijging van de
lonen dus altijd trachten te compenseren door een arbeidsproductiviteitsstijging om
de winstgevendheid op peil te houden.
4
, Algemene economie uittreksel
H2 Markten
De markt is het geheel van betrekkingen tussen vragers en aanbieders inzake een
bepaald product.
Belangrijkste functie van markten:
prijsvorming;
prijzen hebben de belangrijkste signaalfunctie voor vraag en aanbod.
Bij de beschrijving van bepaalde markten stuiten we op twee problemen:
- De geografische grenzen van de markt
- De definitie van een product
Soorten markten
Wereldmarkt Lokale markt Nationale markt Relevante markt
Is klein en die is
Prijzen voor alle Deel van de markt
afhankelijk van De markt is dan zo
vragers en die ondernemingen
afnemers die naar groot als het land
aanbieders bedienen
hen toekomen.
Bedrijfstak
Een bedrijfstak bestaat uit ondernemingen die dezelfde soort producten maken met
dezelfde soort productieprocessen. Bedrijven die tot een bedrijfstak behoren,
concurreren met elkaar. Zij voorzien in dezelfde behoeften van hun afnemers. We
bespreken achtereenvolgens:
De bedrijfstak
De classificatie van bedrijven
De bedrijfskolom
Voor de analyse van de kracht van een bedrijf in een bepaalde bedrijfstak is de
ondernemingsgrootte van belang. Een indeling die naar statistische bureaus in de
EU hanteren, gaat uit van het aantal werknemers als criterium:
Micro: 0 tot en met 9 werknemers
Klein: 10 tot en met 49 werknemers
Middelgroot: 50 tot en met 249 werknemers
Groot: vanaf 250 werknemers
Classificatie van bedrijven
5
, Algemene economie uittreksel
De statistische bureaus van de landen van de EU hebben de taak de bedrijven in
te delen naar economische activiteit. Bedrijven die dezelfde soort producten
maken en dezelfde productieprocessen toepassen, worden gegroepeerd. De
bureaus gebruiken daarvoor de zogenoemde Nomenclature Statistique des
Activités économiques dans la Communauté Européenne (NACE).
Prim
aire
sect
or
Secundaire sector
Tertaire sector
Quartaire sector
Primaire sector: houdt zich bezig met het leveren van grondstoffen en voedsel zoals
landbouw, bosbouw, visserij.
Secundaire sector: houdt zich bezig met het verwerken van grondstoffen die
voortkwamen uit de primaire sector. Denk aan industrie, stratenmaken, bouw van
kunstwerken enz.
Tertiaire sector: houdt zich bezig met dienstverlening met als doel het behalen van
winst. Denk aan vervoer en opslag, groothandel, detailhandel, informatie en
communicatie enz.
Quartaire sector: houdt zich bezig met dienstverlening maar hierbij proberen zij
geen winst te behalen als doel. Denk aan onderwijs, gezondheidszorg, kunst, sport
en recreatie, openbaar bestuur en overheidsdiensten enz.
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS deelt de ondernemingen niet willekeurig
in, maar deelt ze in volgens een bepaald systeem met letters en cijfers. De letter van
de codering geeft aan tot welke sector de onderneming behoort.
Bedrijfskolom
Een product gaat door een aantal opeenvolgende bedrijfstakken van oerproducent
tot consument. Deze opeenvolgende bedrijfstakken noemt men een bedrijfskolom.
Waardesysteem is het systeem waarbij elke bedrijfstak in een bepaalde
bedrijfskolom waarde toevoegt aan de producten.
Economische orde
De economische orde is het geheel van collectieve waarden, normen en instituties
die het economisch handelen bepalen.
Waarden zijn doelen voor het menselijk handelen. Als grote groepen individuen in
een samenleving bepaalde waarde aanhangen, spreken we van collectieve waarde.
Normen zijn regels die afgeleid zijn van de waarden. Zij vormen een leidraad voor
het menselijk gedrag in concrete situaties. Het hele leven is omgeven door normen.
6
, Algemene economie uittreksel
Instituties zijn de wet- en regelgeving en de instellingen die ze opstellen en
uitvoeren.
Verband tussen waarden, normen en instituties
Functie Soorten Voorbeelden
Waarden Doelstellingen van het Economisch Werkgelegenheid, rentabiliteit
gedrag
Normen Leidraad voor het Zedelijk Gelijkwaardigheid, vrijheid,
gedrag gelijkheid, solidariteit
Instituties Motivatie en sanctie Voorschriften Wet- en regelgeving
Instellingen Werkgevers- en
werknemersorganisaties,
overheid, politie en justitie
De overheidsbemoeienis met de economie is gericht op het bereiken van
economische en zedelijke waarden.
Markten verschillen van elkaar.
- Op sommige markten speelt prijsvorming een belangrijke rol.
- Op andere markten speelt regelgeving een belangrijke rol.
H3 De vraag
Basis Overige
behoeften behoeften
Noodzakelijk om alle secundaire
van te leven behoeften
Onderdak, veiligheid, sociale
voedingsmiddelen, relaties, scholing,
kleding, medische waardering,
verzorging enz. zelfontplooiing.
Preferenties zijn consumentenvoorkeuren.
Veranderingen in consumentenvoorkeuren zijn voor ondernemingen van groot
belang voor hun afzet. Deze veranderingen vinden plaats door middel van
ontwikkelingen die het meest voorkomen op demografisch trends en trends in
levensstijlen.
Levensstijlen zijn gedeelde waarden en smaken die het (koop)gedrag beïnvloeden.
Factoren die het consumentengedrag beïnvloeden
7
, Algemene economie uittreksel
factoren
Marketing en
consumenten- Seizoen en klimaat Overheids-maatregelen
voorkeuren
invloed hebben op
seizoen speelt een rol bestedingspatronen
succesvol maken van
voor de vraag naar het door bepaalde
producten
product consumptie verplicht te
maken.
De vraagcurve is het verband tussen de prijs en de gevraagde hoeveelheid.
Als een product in prijs daalt, zullen consumenten geneigd zijn er meer van te
gebruiken ten kosten van andere producten die niet in prijs verlaagd zijn. De
prijsdaling verdringt andere producten. Dit noemen we het substitutie-effect.
Prijselasticiteit van de vraag
Voor ondernemingen is het belangrijk te weten hoeveel de vraag op
prijsveranderingen reageert. Daar geeft de prijselasticiteit van de vraag antwoord op.
De prijselasticiteit van de vraag:
%Δqq
%Δqp = Epq
Waarin:
Epq = de prijselasticiteit van de vraag
%Δq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheidq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid
%Δq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheidp = de procentuele verandering van de prijs
Stel dat de prijselasticiteit van de vraag is -0,5. Dit betekent dat een prijsstijging van
1% een daling van de vraag 0,5% tot gevolg heeft.
De prijselasticiteit van de vraag:
- Elastisch bij een uitkomst lager dan -1 of meer dan 0 (luxe goederen)
- Inelastisch bij een uitkomst tussen -1 en 0 (basisgoederen)
De vergelijking van de omzetelasticiteit is:
EO = %ΔqO / %ΔqP
Waarin:
EO = Omzetelasticiteit
%Δq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheidO = de procentuele verandering van de omzet
%Δq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheidP = de procentuele verandering van de prijs
8
, Algemene economie uittreksel
De kruiselingse prijselasticiteit:
%Δqqy
%Δqpx = Eqs
Waarin:
Eqs = de kruiselingse prijselasticiteit
Qy = de vraag naar goed y
Py = de prijs naar goed x
De kruiselingse elasticiteit kan positief, negatief of 0 zijn:
- Bij een positieve kruiselingse elasticiteit zal de vraag naar een goed toenemen
als de prijs van een ander goed stijgt.
- Bij een negatieve kruiselingse elasticiteit zal de gevraagde hoeveelheid van
een goed dalen als gevolg van een prijsstijging van een ander goed.
- Bij een kruiselingse elasticiteit van 0 zijn de twee goederen helemaal
onafhankelijk van elkaar.
De inkomenselasticiteit van de vraag geeft dit weer.
%Δqq
%ΔqY = EqY
Waarin:
EqY = de inkomenselasticiteit van de gevraagde hoeveelheid
%Δq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheidq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid
%Δq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheidY = de procentuele verandering van het inkomen
Inkomens-
elasticiteit
<1 >1 negatief
Basis- luxe inferieure
goederen goederen goederen
H4 Het aanbod
9
H1 De onderneming en algemene economie
Welvaart is het beschikken over goederen en diensten voor de bevrediging van
behoeften.
Mensen moeten steeds kiezen welke middelen ze zullen gebruiken voor de
behoeftebevrediging. Grondstoffen, machines en arbeid zijn middelen om goederen
en diensten mee te produceren. Deze middelen kan men voor heel verschillende
doeleinden gebruiken.
Behoeften zijn oneindig. Middelen zijn schaars en dat houdt in dat het beperkt
beschikbaar is en je moet kiezen tussen verschillende middelen en tussen vrije tijd
en arbeid.
- Schaarste dwingt mensen tot keuzes over de aanwending van de middelen
gericht op een zo hoog mogelijke welvaart. Dit wordt ook wel economisch
handelen genoemd.
De economische wetenschap bestudeert het economisch handelen.
Economisch handelen in een land kan men op verschillende niveaus bestuderen. Zo
is het mogelijk om het keuzeprobleem van alle bedrijven en gezinnen in een land te
bestuderen.
De grootste 4 economieën binnen de Europese unie zijn:
- Frankrijk
- Duitsland
- Verenigd Koninkrijk
- Italië
Alle onderwerpen die behoren tot de algemene economie
Internationale
Meso- en micro- Monetaire
Macro-economie economische
economie economie
betrekkingen
Besturen de
kenmerken van Beschrijving en Houdt zich Bestudeert de
markten en analyse van bezig met het buitenlandse
bedrijfstakken allerlei verschijnsel handel van landen,
waarmee verschijnselen geld en de rol internationale
ondernemingen voor een heel van banken in kapitaalstromen
te maken land. de economie. tussen landen
hebben.
1
, Algemene economie uittreksel
Bedrijfsomgeving
Macro omgevings-
Directe omgevings- Indirecte
factoren (De ruime
factoren omgevings-factoren
omgeving
De onderneming kan De onderneming kan
Concurrentiepositie
hierbij enkele invloed hierbij geen enkel
van de onderneming
uitoefenen invloed uitoefenen
Bestaat uit Bestaat uit conjuncturele
Bestaat uit de
werknemers- en ontwikkelingen, de
marktpartijen van de
werkgeversorganisaties, ontwikkelingen van
onderneming op haar
de overheid en culturele wisselkoersen en prijzen
in- en
omgevingsfactoren van belangrijke
verkoopmarkten.
zoals publieke opinie en grondstoffen en
de overheid. demografische
ontwikkelingen.
De aspecten van de bedrijfsomgeving die in het vak algemene economie aan de
orde worden gesteld, oefenen een grote invloed uit op de resultaten van
ondernemingen. Dat kunnen we met behulp van figuur 1.3 duidelijk maken.
2
, Algemene economie uittreksel
Algemene economie werkt vaak met relatieve gegevens (procentuele
veranderingen).
Voorbeeld
Waarde omzet = Volume of afzet x Verkoopprijs
€ 10 miljoen = 100.000 x € 100
Stel dat de afzet met 2% stijgt en de verkoopprijs stijgt met 3%. Hoeveel bedraagt de
groei van de omzet?
Waarde omzet = Volume of afzet x Verkoopprijs
€ 10,506 miljoen = 102.000 x € 103
€ 10,506 miljoen - € 10 miljoen
€ 10 miljoen x 100% = 5,06% groei van de omzet
Groei van nominale, reële en prijsvariabelen kunnen ook worden berekend met
indexcijfers door middel van deze formules:
NIC = RIC x PIC
100%
RIC = NIC
PIC x 100%
PIC = NIC
RIC x 100%
NIC = nominale indexcijfer
RIC = reële indexcijfer
PIC = prijs indexcijfer
Doordat een omzet een waarde stijging is betreft het een nominale stijging. Met het
voorbeeld is de groei van de omzet aan de hand van indexcijfers op deze wijze
berekend:
102 x 103
100% = 105,06% - 100% = 5,06%.
Stel de productiehoeveelheid stijgt met 1,5% en het prijsniveau met 0,75%. Wat is de
reële stijging.
- De reële stijging is gelijk aan het volume stijging van de productiehoeveelheid.
Dus in deze situatie is de reële stijging 1,5%.
Nominale stijging is gelijk aan de reële verandering + de prijsstijging.
Nominale stijging = reële stijging + prijsstijging
Nominale stijging = 1,5% + 0,75% = 2,25%
De nominale stijging is de stijging van het totale geldbedrag.
Reële stijging= nominale stijging – stijging van de prijs.
Voor de toepassing van de economische groei wordt gemeten aan de hand van DE
volume groei van het Bruto Binnenlands Product (BBP).
3
, Algemene economie uittreksel
- Dit kan worden gezien als de reële groei van het BBP.
Als er sprake is van een prijsstijging van het BBP ontstaat een nominale groei;
het leidt niet tot een groei
van de productie.
Verband bij de productie
Bbp = Av x ap
Waarin:
Bbp = het bruto binnenlands product
Av = de vraag naar arbeidskrachten, het aantal werknemers of de totale
werkgelegenheid
Ap = arbeidsproductiviteit, de productie per eenheid arbeid per tijdseenheid
Verband bij de werknemers
- Het looninkomen is het product van het aantal werknemers en de loonsom
per werknemer.
L = Lwn x Av
Waarin:
L = de totale loonsom
Lwn = de loonsom per werknemer
Av = de hoeveelheid werknemers (werkgelegenheid)
Verband bij de arbeidsproductiviteit
Lkp.e.p.= Lwn/ ap
Waarin:
Lkp.e.p. = loonkosten per eenheid product
Lwn = loon per werknemer
Ap = arbeidsproductiviteit
Stel dat een werknemer € 100 verdient en 50 producten maakt, dan zijn de
loonkosten per eenheid product € 2.
De veranderingen staan ook in verband met elkaar:
GLKp.e.p. = gLwn – gap
Stijgt het loon per werknemer met 3% en de arbeidsproductiviteit met 1% dan nemen
de loonkosten per eenheid toe met 2%. Ondernemers zullen een stijging van de
lonen dus altijd trachten te compenseren door een arbeidsproductiviteitsstijging om
de winstgevendheid op peil te houden.
4
, Algemene economie uittreksel
H2 Markten
De markt is het geheel van betrekkingen tussen vragers en aanbieders inzake een
bepaald product.
Belangrijkste functie van markten:
prijsvorming;
prijzen hebben de belangrijkste signaalfunctie voor vraag en aanbod.
Bij de beschrijving van bepaalde markten stuiten we op twee problemen:
- De geografische grenzen van de markt
- De definitie van een product
Soorten markten
Wereldmarkt Lokale markt Nationale markt Relevante markt
Is klein en die is
Prijzen voor alle Deel van de markt
afhankelijk van De markt is dan zo
vragers en die ondernemingen
afnemers die naar groot als het land
aanbieders bedienen
hen toekomen.
Bedrijfstak
Een bedrijfstak bestaat uit ondernemingen die dezelfde soort producten maken met
dezelfde soort productieprocessen. Bedrijven die tot een bedrijfstak behoren,
concurreren met elkaar. Zij voorzien in dezelfde behoeften van hun afnemers. We
bespreken achtereenvolgens:
De bedrijfstak
De classificatie van bedrijven
De bedrijfskolom
Voor de analyse van de kracht van een bedrijf in een bepaalde bedrijfstak is de
ondernemingsgrootte van belang. Een indeling die naar statistische bureaus in de
EU hanteren, gaat uit van het aantal werknemers als criterium:
Micro: 0 tot en met 9 werknemers
Klein: 10 tot en met 49 werknemers
Middelgroot: 50 tot en met 249 werknemers
Groot: vanaf 250 werknemers
Classificatie van bedrijven
5
, Algemene economie uittreksel
De statistische bureaus van de landen van de EU hebben de taak de bedrijven in
te delen naar economische activiteit. Bedrijven die dezelfde soort producten
maken en dezelfde productieprocessen toepassen, worden gegroepeerd. De
bureaus gebruiken daarvoor de zogenoemde Nomenclature Statistique des
Activités économiques dans la Communauté Européenne (NACE).
Prim
aire
sect
or
Secundaire sector
Tertaire sector
Quartaire sector
Primaire sector: houdt zich bezig met het leveren van grondstoffen en voedsel zoals
landbouw, bosbouw, visserij.
Secundaire sector: houdt zich bezig met het verwerken van grondstoffen die
voortkwamen uit de primaire sector. Denk aan industrie, stratenmaken, bouw van
kunstwerken enz.
Tertiaire sector: houdt zich bezig met dienstverlening met als doel het behalen van
winst. Denk aan vervoer en opslag, groothandel, detailhandel, informatie en
communicatie enz.
Quartaire sector: houdt zich bezig met dienstverlening maar hierbij proberen zij
geen winst te behalen als doel. Denk aan onderwijs, gezondheidszorg, kunst, sport
en recreatie, openbaar bestuur en overheidsdiensten enz.
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS deelt de ondernemingen niet willekeurig
in, maar deelt ze in volgens een bepaald systeem met letters en cijfers. De letter van
de codering geeft aan tot welke sector de onderneming behoort.
Bedrijfskolom
Een product gaat door een aantal opeenvolgende bedrijfstakken van oerproducent
tot consument. Deze opeenvolgende bedrijfstakken noemt men een bedrijfskolom.
Waardesysteem is het systeem waarbij elke bedrijfstak in een bepaalde
bedrijfskolom waarde toevoegt aan de producten.
Economische orde
De economische orde is het geheel van collectieve waarden, normen en instituties
die het economisch handelen bepalen.
Waarden zijn doelen voor het menselijk handelen. Als grote groepen individuen in
een samenleving bepaalde waarde aanhangen, spreken we van collectieve waarde.
Normen zijn regels die afgeleid zijn van de waarden. Zij vormen een leidraad voor
het menselijk gedrag in concrete situaties. Het hele leven is omgeven door normen.
6
, Algemene economie uittreksel
Instituties zijn de wet- en regelgeving en de instellingen die ze opstellen en
uitvoeren.
Verband tussen waarden, normen en instituties
Functie Soorten Voorbeelden
Waarden Doelstellingen van het Economisch Werkgelegenheid, rentabiliteit
gedrag
Normen Leidraad voor het Zedelijk Gelijkwaardigheid, vrijheid,
gedrag gelijkheid, solidariteit
Instituties Motivatie en sanctie Voorschriften Wet- en regelgeving
Instellingen Werkgevers- en
werknemersorganisaties,
overheid, politie en justitie
De overheidsbemoeienis met de economie is gericht op het bereiken van
economische en zedelijke waarden.
Markten verschillen van elkaar.
- Op sommige markten speelt prijsvorming een belangrijke rol.
- Op andere markten speelt regelgeving een belangrijke rol.
H3 De vraag
Basis Overige
behoeften behoeften
Noodzakelijk om alle secundaire
van te leven behoeften
Onderdak, veiligheid, sociale
voedingsmiddelen, relaties, scholing,
kleding, medische waardering,
verzorging enz. zelfontplooiing.
Preferenties zijn consumentenvoorkeuren.
Veranderingen in consumentenvoorkeuren zijn voor ondernemingen van groot
belang voor hun afzet. Deze veranderingen vinden plaats door middel van
ontwikkelingen die het meest voorkomen op demografisch trends en trends in
levensstijlen.
Levensstijlen zijn gedeelde waarden en smaken die het (koop)gedrag beïnvloeden.
Factoren die het consumentengedrag beïnvloeden
7
, Algemene economie uittreksel
factoren
Marketing en
consumenten- Seizoen en klimaat Overheids-maatregelen
voorkeuren
invloed hebben op
seizoen speelt een rol bestedingspatronen
succesvol maken van
voor de vraag naar het door bepaalde
producten
product consumptie verplicht te
maken.
De vraagcurve is het verband tussen de prijs en de gevraagde hoeveelheid.
Als een product in prijs daalt, zullen consumenten geneigd zijn er meer van te
gebruiken ten kosten van andere producten die niet in prijs verlaagd zijn. De
prijsdaling verdringt andere producten. Dit noemen we het substitutie-effect.
Prijselasticiteit van de vraag
Voor ondernemingen is het belangrijk te weten hoeveel de vraag op
prijsveranderingen reageert. Daar geeft de prijselasticiteit van de vraag antwoord op.
De prijselasticiteit van de vraag:
%Δqq
%Δqp = Epq
Waarin:
Epq = de prijselasticiteit van de vraag
%Δq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheidq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid
%Δq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheidp = de procentuele verandering van de prijs
Stel dat de prijselasticiteit van de vraag is -0,5. Dit betekent dat een prijsstijging van
1% een daling van de vraag 0,5% tot gevolg heeft.
De prijselasticiteit van de vraag:
- Elastisch bij een uitkomst lager dan -1 of meer dan 0 (luxe goederen)
- Inelastisch bij een uitkomst tussen -1 en 0 (basisgoederen)
De vergelijking van de omzetelasticiteit is:
EO = %ΔqO / %ΔqP
Waarin:
EO = Omzetelasticiteit
%Δq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheidO = de procentuele verandering van de omzet
%Δq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheidP = de procentuele verandering van de prijs
8
, Algemene economie uittreksel
De kruiselingse prijselasticiteit:
%Δqqy
%Δqpx = Eqs
Waarin:
Eqs = de kruiselingse prijselasticiteit
Qy = de vraag naar goed y
Py = de prijs naar goed x
De kruiselingse elasticiteit kan positief, negatief of 0 zijn:
- Bij een positieve kruiselingse elasticiteit zal de vraag naar een goed toenemen
als de prijs van een ander goed stijgt.
- Bij een negatieve kruiselingse elasticiteit zal de gevraagde hoeveelheid van
een goed dalen als gevolg van een prijsstijging van een ander goed.
- Bij een kruiselingse elasticiteit van 0 zijn de twee goederen helemaal
onafhankelijk van elkaar.
De inkomenselasticiteit van de vraag geeft dit weer.
%Δqq
%ΔqY = EqY
Waarin:
EqY = de inkomenselasticiteit van de gevraagde hoeveelheid
%Δq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheidq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid
%Δq = de procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheidY = de procentuele verandering van het inkomen
Inkomens-
elasticiteit
<1 >1 negatief
Basis- luxe inferieure
goederen goederen goederen
H4 Het aanbod
9
