Kunst Hoofdstuk 5 Burgerlijk cultuur van Nederland (17e eeuw)
5.1 Burgerij
Samenleving Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden lijkt niet op dat van haar
buurlanden rijke burgers besturen het land. In andere landen bestuurt een absoluut vorst
met een adellijke elite.
Burgers zijn zelfbewust en omringen zich met kunst en voorwerpen die hun welvaart en
positie onderstrepen het maken van kunst krijgt een bloeiperiode
Kunstenaar werken voor:
- Voor bloeiperiode
o Kerk
o Koning
o Adel
- Na bloeiperiode
o Nieuwe markt burgers
o Ook nog steeds voor de kerk, koning en adel
Begin 17e eeuw Amsterdam belangrijkste handelscentrum van de wereld goederen uit
Afrika, Azië en Amerika werden vanuit daar over Europa verspreidt
Rijke burgers richten hun huizen in met allerlei exotica en laten zo hun internationale
oriëntatie zien
Rembrandt van Rijn (1606-1669) = een kunstenaar die volop profiteert van de Welvaart in de
Nederlanden, zijn portretten vallen in de smaak bij welvarende opdrachtgevers
- Maerten Soolman geeft opdracht aan hem om een dubbel huwelijksportret te
schilderen
- Kooplieden komen veel uit Vlaanderen voor Rembrandt
Huwelijksportretten van Mearten Soolman en Oopjen Coppit (1634):
- Oopjens familie is een oud Amsterdams regentgeslacht
- Ze verbinden het oude en het nieuwe Amsterdam en behoren tot de elite van de stad
- Levensgrote doeken (elders in Europa alleen voor de adel)
- Dure kleding
o Kanten kraag
o Manchetten
o Zijden jurk
o Antwerps kantwerk
o 3 trouwringen
o Versierde schoenen
- Gedetailleerd geschilderd
, De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp succesvol schilderij van Rembrandt (levensecht)
- Criminelen etc werden gebruikt op de snijtafel
- Chirurgijns en studenten keken mee om te leren
- Burger mochten meekijken tegen betaling
Dr. Nicolaes Tulp = prelector (eerste docent) van het chirugijnsgilde
Rol van de burgers in het bestuur van de Nederlandse steden en het land is groot en dit is in
alle sectoren zichtbaar
Bestuursfuncties leiden tot aanzien
Meestal worden bestuurders voor de eeuwigheid aangesteld
Het stapelen van meerdere functies is populair en handig om elkaar beter te leren kennen
en helpen
Bestuurders laten zich graag vereeuwigen op grote groepsportretten en zo vormen zij een
belangrijke inkomsten voor schilders
Rembrandt 1 schuttersstuk geschilderd De compagnie van kapitein Frans Banning Cocq en
luitenant Willem van Ruytenburgh Nachtwacht
Schuttersstuk = geschilderd groepsportret van de schutterij bekend fenomeen in de 17e
eeuw
Burgers die de verantwoordelijkheid dragen voor de verdediging van een stad of stadsdeel
zijn verenigd in een schuttersgilde
In het clubhuis van de Amsterdamse schutters hangen portretten van leden in vol ornaat
(mooiste kleren) zij zijn de elite van de stad en laten dit ook zien
Rembrandt zijn techniek:
- Actie
- Licht-donkercontrasten schilder geeft focus aan
- Italiaanse Barok Caravaggio (heeft geleerd door Pieter Lastman)
- Blikrichting en wijzende handen onderlinge interactie
Bartholomeus van der Helst (1630-1670):
- Veel gevraagde schilder
- Uiterst gedetailleerd 2de deel van de 17e eeuw erg populair
- Hij schilderde De overlieden van de Amsterdamse handboogschutters
o Bekende Amsterdamse regenten zichtbaar (uit de nachtwacht)
o Hangt boven de haard van de gildezaal
o Licht komt van rechts
o Laagstand punt regenten kijken op ons neer
5.1 Burgerij
Samenleving Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden lijkt niet op dat van haar
buurlanden rijke burgers besturen het land. In andere landen bestuurt een absoluut vorst
met een adellijke elite.
Burgers zijn zelfbewust en omringen zich met kunst en voorwerpen die hun welvaart en
positie onderstrepen het maken van kunst krijgt een bloeiperiode
Kunstenaar werken voor:
- Voor bloeiperiode
o Kerk
o Koning
o Adel
- Na bloeiperiode
o Nieuwe markt burgers
o Ook nog steeds voor de kerk, koning en adel
Begin 17e eeuw Amsterdam belangrijkste handelscentrum van de wereld goederen uit
Afrika, Azië en Amerika werden vanuit daar over Europa verspreidt
Rijke burgers richten hun huizen in met allerlei exotica en laten zo hun internationale
oriëntatie zien
Rembrandt van Rijn (1606-1669) = een kunstenaar die volop profiteert van de Welvaart in de
Nederlanden, zijn portretten vallen in de smaak bij welvarende opdrachtgevers
- Maerten Soolman geeft opdracht aan hem om een dubbel huwelijksportret te
schilderen
- Kooplieden komen veel uit Vlaanderen voor Rembrandt
Huwelijksportretten van Mearten Soolman en Oopjen Coppit (1634):
- Oopjens familie is een oud Amsterdams regentgeslacht
- Ze verbinden het oude en het nieuwe Amsterdam en behoren tot de elite van de stad
- Levensgrote doeken (elders in Europa alleen voor de adel)
- Dure kleding
o Kanten kraag
o Manchetten
o Zijden jurk
o Antwerps kantwerk
o 3 trouwringen
o Versierde schoenen
- Gedetailleerd geschilderd
, De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp succesvol schilderij van Rembrandt (levensecht)
- Criminelen etc werden gebruikt op de snijtafel
- Chirurgijns en studenten keken mee om te leren
- Burger mochten meekijken tegen betaling
Dr. Nicolaes Tulp = prelector (eerste docent) van het chirugijnsgilde
Rol van de burgers in het bestuur van de Nederlandse steden en het land is groot en dit is in
alle sectoren zichtbaar
Bestuursfuncties leiden tot aanzien
Meestal worden bestuurders voor de eeuwigheid aangesteld
Het stapelen van meerdere functies is populair en handig om elkaar beter te leren kennen
en helpen
Bestuurders laten zich graag vereeuwigen op grote groepsportretten en zo vormen zij een
belangrijke inkomsten voor schilders
Rembrandt 1 schuttersstuk geschilderd De compagnie van kapitein Frans Banning Cocq en
luitenant Willem van Ruytenburgh Nachtwacht
Schuttersstuk = geschilderd groepsportret van de schutterij bekend fenomeen in de 17e
eeuw
Burgers die de verantwoordelijkheid dragen voor de verdediging van een stad of stadsdeel
zijn verenigd in een schuttersgilde
In het clubhuis van de Amsterdamse schutters hangen portretten van leden in vol ornaat
(mooiste kleren) zij zijn de elite van de stad en laten dit ook zien
Rembrandt zijn techniek:
- Actie
- Licht-donkercontrasten schilder geeft focus aan
- Italiaanse Barok Caravaggio (heeft geleerd door Pieter Lastman)
- Blikrichting en wijzende handen onderlinge interactie
Bartholomeus van der Helst (1630-1670):
- Veel gevraagde schilder
- Uiterst gedetailleerd 2de deel van de 17e eeuw erg populair
- Hij schilderde De overlieden van de Amsterdamse handboogschutters
o Bekende Amsterdamse regenten zichtbaar (uit de nachtwacht)
o Hangt boven de haard van de gildezaal
o Licht komt van rechts
o Laagstand punt regenten kijken op ons neer
