Gezondheidsrecht en kwaliteitszorg
1. de (inter)nationale rechtsbeginselen (grondrechten en
mensenrechten) die aan het gezondheidsrecht ten grondslag liggen,
noemen en uitleggen;
Met rechtsbeginselen ofwel de algemene normen die het fundament vormen voor het
recht, de drie belangrijkste rechtsbeginselen voor het gezondheidsrecht zijn:
- Zelfbeschikking, duidt op de vrijheid die ieder mens heeft om zoveel mogelijk zelf te
beslissen.
- Bescherming, houdt in dat er verantwoordelijkheid moet worden genomen voor
mensen die hulp en zorg nodig hebben. Zelfbeschikking en bescherming kunnen
botsen.
- Gelijkheid en het verbod op discriminatie betekenen dat iedereen in gelijke
omstandigheden goede zorg mag krijgen. Kan ook botsen met zelfbeschikking en/of
bescherming, want de zelfbeschikking kan ten dele ingeperkt worden door
gelijkheid, dat bijvoorbeeld gebiedt om het aanbod van zorg eerlijk te spreiden.
Voor de gezondheidszorg zijn o.a. de Wet op de geneeskundige
behandelingsovereenkomst en de zorgverzekeringswet belangrijke wetten.
Een medisch tuchtcollege is een speciale instantie die binnen de beroepsgroep van
zorgverleners bindende uitspraken doet over de zorg die een zorgverlener heeft
geboden.
Als het om invloed gaat van internationale verdragen op ons nationale
(gezondheid)recht, moet vooral het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten
van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) worden genoemd.
Bestuursrecht; stelt de overheid in staat om te zorgen voor een goede gang van zaken
in de samenleving. De Wet BIG, de Wkkgz en de Wet Bopz vallen hieronder.
Wet BIG: Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg. Onder individuele
gezondheidszorg vallen alle acties in de zorg die worden verricht in verband met de
gezondheid van één persoon, inclusief het doen van onderzoek en het geven van
advies. Richt zich op kwaliteit van de beroepsbeoefenaar. Artikel 3 van de Wet BIG
beschrijft het systeem van registratie en welke ‘artikel 3-beroepen’ er zijn. Het
register wordt bijgehouden door het CIBG, Centraal Informatiepunt Beroepen
Gezondheidszorg.
Wkkgz: de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg stelt eisen aan de zorg die
zorgaanbieders bieden en geeft een regeling voor de afhandeling van klachten.
WGBO: Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst. Geeft regels voor de
hulpverlenersrelatie tussen een individuele patiënt en de hulpverlener. Hulpverleners
volgens WGBO: arts, apotheker, verpleegkundige, verloskundige, fysio,
gezondheidspsycholoog, psychotherapeut en de tandarts.
WGBO geeft regels over het beroepsgeheim, de behandelovereenkomst, het dossier
en het inzagerecht, de informatieplicht en de toestemming voor een behandeling.
Wet Bopz: Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen. Hoofdregel is
dat patiënt zelf beslist over zijn behandeling: zorgverlener mag alleen behandelen met
toestemming van de patiënt. In sommige gevallen is dwangopname noodzakelijk, als
iemand een gevaar voor zichzelf of anderen vormt. De Wet Bopz geeft regels voor een
gedwongen opname en voor de positie van een patiënt als hij gedwongen is
opgenomen. Wordt gezien als overheidstaak dus valt onder bestuursrecht.
, 2. de rechten en plichten van de patiënt die voortkomen uit de WGBO
beschrijven;
De WGBO hanteert een ruimte omschrijving van het begrip behandeling. Daaronder
vallen: medische verrichting, onderzoek, diagnostiek, adviseren en voorlichten. Dit
alles voor zover de handelingen gericht op een individuele patiënt.
Zorgverlener is verplicht een behandelovereenkomst aan te gaan tenzij:
- Zorgverlener niet deskundig is op het terrein waarvoor zijn hulp wordt gevraagd
- Er een persoonlijke relatie is met de patiënt
- De praktijk van de zorgverlener vol zit
- De zorgverlener eerder zeer negatieve ervaringen heeft opgedaan met dezelfde
patiënt
‘Hulpverlener’ in de zin van de WGBO is de persoon die een geneeskundig beroep
uitoefent en handelingen verricht gericht op de gezondheid van een individuele
patiënt.
Op grond van de behandelovereenkomst mag van de zorgverlener goed
hulpverlenerschap worden gevraagd. Daarnaast houdt goed hulpverlenerschap in dat
de zorgverlener zorgvuldig te werk gaat conform de normen die maatschappelijk
aanvaard zijn en dat hij de rechten van de patiënt eerbiedigt.
Tuchtrecht: hier gaat het om de vraag of de zorgverlener verwijtbaar tekortgeschoten
is in zijn zorg voor de patiënt, alleen de artikel 3-beroepen en de nieuwe
zorgberoepen. Een college van vooral beroepsgenoten, naar aanleiding van een
ingediende klacht, geeft een bindend oordeel over het handelen van een collega. Het
college geeft aan of de klacht gegrond is of ongegrond.
Wordt in gang gezet door een klaagschrift, een brief aan het tuchtcollege waarin de
klager zijn klacht geeft. Bevoegd om klacht in te dienen:
- Patiënt en zijn familie
- Instelling waar je werkt
- Inspectie gezondheidszorg en jeugd
- Zorgverlener die opdracht gaf voor de daad
Maatregelen van tuchtrecht:
- Waarschuwing
- Berisping
- Tijdelijke schorsing van de inschrijving van de BIG
- Gedeeltelijke ontzegging van de bevoegdheid
- Doorhaling van de inschrijving in het BIG-register.
- Boete van maximaal 4500
Een tijdelijke schorsing van de inschrijving van de BIG, gedeeltelijke ontzegging van
de bevoegdheid of een doorhaling van de inschrijving in het BIG-register kunnen nog
niet bij artikel 36a-beroepen.
Tuchtrechter mag geen schadevergoeding geven aan de klager.
Artikel 47 Wet BIG formuleert twee normen waaraan de tuchtrechter het optreden van
de zorgverlener toetst;
1. Tekortschieten in de zorgvuldigheid t.o.v. de patiënten zijn naasten of t.o.v. van
mensen die in medische nood verkeren en hulp nodig hebben. Voorbeelden van
1. de (inter)nationale rechtsbeginselen (grondrechten en
mensenrechten) die aan het gezondheidsrecht ten grondslag liggen,
noemen en uitleggen;
Met rechtsbeginselen ofwel de algemene normen die het fundament vormen voor het
recht, de drie belangrijkste rechtsbeginselen voor het gezondheidsrecht zijn:
- Zelfbeschikking, duidt op de vrijheid die ieder mens heeft om zoveel mogelijk zelf te
beslissen.
- Bescherming, houdt in dat er verantwoordelijkheid moet worden genomen voor
mensen die hulp en zorg nodig hebben. Zelfbeschikking en bescherming kunnen
botsen.
- Gelijkheid en het verbod op discriminatie betekenen dat iedereen in gelijke
omstandigheden goede zorg mag krijgen. Kan ook botsen met zelfbeschikking en/of
bescherming, want de zelfbeschikking kan ten dele ingeperkt worden door
gelijkheid, dat bijvoorbeeld gebiedt om het aanbod van zorg eerlijk te spreiden.
Voor de gezondheidszorg zijn o.a. de Wet op de geneeskundige
behandelingsovereenkomst en de zorgverzekeringswet belangrijke wetten.
Een medisch tuchtcollege is een speciale instantie die binnen de beroepsgroep van
zorgverleners bindende uitspraken doet over de zorg die een zorgverlener heeft
geboden.
Als het om invloed gaat van internationale verdragen op ons nationale
(gezondheid)recht, moet vooral het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten
van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) worden genoemd.
Bestuursrecht; stelt de overheid in staat om te zorgen voor een goede gang van zaken
in de samenleving. De Wet BIG, de Wkkgz en de Wet Bopz vallen hieronder.
Wet BIG: Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg. Onder individuele
gezondheidszorg vallen alle acties in de zorg die worden verricht in verband met de
gezondheid van één persoon, inclusief het doen van onderzoek en het geven van
advies. Richt zich op kwaliteit van de beroepsbeoefenaar. Artikel 3 van de Wet BIG
beschrijft het systeem van registratie en welke ‘artikel 3-beroepen’ er zijn. Het
register wordt bijgehouden door het CIBG, Centraal Informatiepunt Beroepen
Gezondheidszorg.
Wkkgz: de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg stelt eisen aan de zorg die
zorgaanbieders bieden en geeft een regeling voor de afhandeling van klachten.
WGBO: Wet geneeskundige behandelingsovereenkomst. Geeft regels voor de
hulpverlenersrelatie tussen een individuele patiënt en de hulpverlener. Hulpverleners
volgens WGBO: arts, apotheker, verpleegkundige, verloskundige, fysio,
gezondheidspsycholoog, psychotherapeut en de tandarts.
WGBO geeft regels over het beroepsgeheim, de behandelovereenkomst, het dossier
en het inzagerecht, de informatieplicht en de toestemming voor een behandeling.
Wet Bopz: Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen. Hoofdregel is
dat patiënt zelf beslist over zijn behandeling: zorgverlener mag alleen behandelen met
toestemming van de patiënt. In sommige gevallen is dwangopname noodzakelijk, als
iemand een gevaar voor zichzelf of anderen vormt. De Wet Bopz geeft regels voor een
gedwongen opname en voor de positie van een patiënt als hij gedwongen is
opgenomen. Wordt gezien als overheidstaak dus valt onder bestuursrecht.
, 2. de rechten en plichten van de patiënt die voortkomen uit de WGBO
beschrijven;
De WGBO hanteert een ruimte omschrijving van het begrip behandeling. Daaronder
vallen: medische verrichting, onderzoek, diagnostiek, adviseren en voorlichten. Dit
alles voor zover de handelingen gericht op een individuele patiënt.
Zorgverlener is verplicht een behandelovereenkomst aan te gaan tenzij:
- Zorgverlener niet deskundig is op het terrein waarvoor zijn hulp wordt gevraagd
- Er een persoonlijke relatie is met de patiënt
- De praktijk van de zorgverlener vol zit
- De zorgverlener eerder zeer negatieve ervaringen heeft opgedaan met dezelfde
patiënt
‘Hulpverlener’ in de zin van de WGBO is de persoon die een geneeskundig beroep
uitoefent en handelingen verricht gericht op de gezondheid van een individuele
patiënt.
Op grond van de behandelovereenkomst mag van de zorgverlener goed
hulpverlenerschap worden gevraagd. Daarnaast houdt goed hulpverlenerschap in dat
de zorgverlener zorgvuldig te werk gaat conform de normen die maatschappelijk
aanvaard zijn en dat hij de rechten van de patiënt eerbiedigt.
Tuchtrecht: hier gaat het om de vraag of de zorgverlener verwijtbaar tekortgeschoten
is in zijn zorg voor de patiënt, alleen de artikel 3-beroepen en de nieuwe
zorgberoepen. Een college van vooral beroepsgenoten, naar aanleiding van een
ingediende klacht, geeft een bindend oordeel over het handelen van een collega. Het
college geeft aan of de klacht gegrond is of ongegrond.
Wordt in gang gezet door een klaagschrift, een brief aan het tuchtcollege waarin de
klager zijn klacht geeft. Bevoegd om klacht in te dienen:
- Patiënt en zijn familie
- Instelling waar je werkt
- Inspectie gezondheidszorg en jeugd
- Zorgverlener die opdracht gaf voor de daad
Maatregelen van tuchtrecht:
- Waarschuwing
- Berisping
- Tijdelijke schorsing van de inschrijving van de BIG
- Gedeeltelijke ontzegging van de bevoegdheid
- Doorhaling van de inschrijving in het BIG-register.
- Boete van maximaal 4500
Een tijdelijke schorsing van de inschrijving van de BIG, gedeeltelijke ontzegging van
de bevoegdheid of een doorhaling van de inschrijving in het BIG-register kunnen nog
niet bij artikel 36a-beroepen.
Tuchtrechter mag geen schadevergoeding geven aan de klager.
Artikel 47 Wet BIG formuleert twee normen waaraan de tuchtrechter het optreden van
de zorgverlener toetst;
1. Tekortschieten in de zorgvuldigheid t.o.v. de patiënten zijn naasten of t.o.v. van
mensen die in medische nood verkeren en hulp nodig hebben. Voorbeelden van
