NATUURKUNDE IN HET KORT – www.natuurkundeuitgelegd.nl
natuurkunde in
het kort
De complete bovenbouwstof
HAVO
2017/2018
Erik van Munster
, HAVO 2017-2018
Disclaimer:
Bij het maken van natuurkunde in het kort is veel zorg besteed aan de juistheid en volledigheid maar
helaas zijn vergissingen niet altijd te voorkomen. Raadpleeg daarom je eigen docent of de website
van het centraal examen voor de juiste en actuele informatie. Auteur en uitgever kunnen niet
verantwoordelijk worden gehouden voor enige onjuist verstrekte informatie in deze samenvatting.
Je mag dit document gratis weggeven of doormailen aan vrienden
en klasgenoten.
Commercieel gebruik is niet toegestaan. Het is niet toegestaan delen van dit document te kopiëren of om de inhoud en/of opmaak te
wijzigen; Alleen het complete document mag doorgestuurd worden.
© 2017 natuurkundeuitgelegd.nl
2
, NATUURKUNDE IN HET KORT – www.natuurkundeuitgelegd.nl
Inhoud
Inleiding ................................................................................................................................................... 4
A ALGEMEEN ........................................................................................................................................... 5
B BEELD EN GELUID ................................................................................................................................. 8
1 Trillingen en Golven.......................................................................................................................... 8
2 Stralingssoorten en Toepassingen.................................................................................................. 11
3 Optica** ......................................................................................................................................... 17
C BEWEGING.......................................................................................................................................... 22
1 Kracht en Beweging ........................................................................................................................ 22
2 Energie en Arbeid ........................................................................................................................... 26
D MATERIE ............................................................................................................................................. 29
1 Eigenschappen van Materie ........................................................................................................... 29
2 Functionele Materialen* ................................................................................................................ 32
E AARDE EN HEELAL .............................................................................................................................. 33
1 Zonnestelsel.................................................................................................................................... 33
2 Aarde & Klimaat** ......................................................................................................................... 36
F MENSELIJK LICHAAM** ...................................................................................................................... 36
G METEN EN REGELEN........................................................................................................................... 37
1 Elektrische Schakelingen ................................................................................................................ 37
2 Technische automatisering** ........................................................................................................ 41
Index ...................................................................................................................................................... 45
*Dit onderdeel hoort niet bij het Centraal Examen maar alleen bij het schoolexamen.
**Optica, Aarde en Klimaat, Menselijk Lichaam, en Technische Automatisering zijn
keuzeonderwerpen. Je school kiest twee van deze vier onderwerpen als onderdeel van het
schoolexamenprogramma. Informeer op jouw school voor meer informatie
3
, HAVO 2017-2018
Inleiding
Heb je de goede versie?
Van Natuurkunde-in-het-kort bestaat een HAVO en een VWO versie.
(Daarnaast bestaan er ook versies voor het oude examenprogramma. Deze heb je alleen nodig als je
in de bovenbouw een keer bent blijven zitten en volgens het oude programma examen doet)
De examenstof
De examenstof bestaat uit 2 delen:
Onderdelen die op het Centraal Examen (CE) gevraagd worden
Onderwerpen die hier niet gevraagd worden en alleen in het schoolexamen (SE) gevraagd
worden. Deze worden op de meeste scholen getoetst als onderdeel van het Programma van
Toetsing en Afsluiting (PTA).
Als een onderdeel niet bij de centraal examenstof hoort heb ik dit aangegeven in de inhoudsopgave
en in de tekst zelf.
Oefenen
Natuurkundetoetsen bestaan voor het overgrote deel uit opgaven waarin natuurkundige problemen
opgelost moeten worden. De beste manier om je hierop voor te bereiden is dan ook het maken van
opgaven. Hierdoor leer je welke problemen je tegen kunt komen en bouw je routine op. De beste
oefenopgaven voor het centraal examen zijn examenopgaven van afgelopen jaren. Op
natuurkundeuitgelegd.nl staat een handig overzicht van alle examenopgaven vanaf het jaar 2000,
gesorteerd op onderwerp. Zo kun je per onderwerp altijd makkelijk de geschikte opgaven vinden.
Videolessen
Dit boek is een samenvatting en geen uitgebreide uitleg. Mocht je toch iets niet snappen dan kun je
eens kijken of de videolessen op natuurkundeuitgelegd.nl iets voor je zijn. In korte filmpjes leg ik je
alles rustig en duidelijk uit. Je kunt alles bekijken waar en wanneer je maar wilt.
Veel succes met je toets of examen!
Erik van Munster
Videolessen op natuurkundeuitgelegd.nl
4
natuurkunde in
het kort
De complete bovenbouwstof
HAVO
2017/2018
Erik van Munster
, HAVO 2017-2018
Disclaimer:
Bij het maken van natuurkunde in het kort is veel zorg besteed aan de juistheid en volledigheid maar
helaas zijn vergissingen niet altijd te voorkomen. Raadpleeg daarom je eigen docent of de website
van het centraal examen voor de juiste en actuele informatie. Auteur en uitgever kunnen niet
verantwoordelijk worden gehouden voor enige onjuist verstrekte informatie in deze samenvatting.
Je mag dit document gratis weggeven of doormailen aan vrienden
en klasgenoten.
Commercieel gebruik is niet toegestaan. Het is niet toegestaan delen van dit document te kopiëren of om de inhoud en/of opmaak te
wijzigen; Alleen het complete document mag doorgestuurd worden.
© 2017 natuurkundeuitgelegd.nl
2
, NATUURKUNDE IN HET KORT – www.natuurkundeuitgelegd.nl
Inhoud
Inleiding ................................................................................................................................................... 4
A ALGEMEEN ........................................................................................................................................... 5
B BEELD EN GELUID ................................................................................................................................. 8
1 Trillingen en Golven.......................................................................................................................... 8
2 Stralingssoorten en Toepassingen.................................................................................................. 11
3 Optica** ......................................................................................................................................... 17
C BEWEGING.......................................................................................................................................... 22
1 Kracht en Beweging ........................................................................................................................ 22
2 Energie en Arbeid ........................................................................................................................... 26
D MATERIE ............................................................................................................................................. 29
1 Eigenschappen van Materie ........................................................................................................... 29
2 Functionele Materialen* ................................................................................................................ 32
E AARDE EN HEELAL .............................................................................................................................. 33
1 Zonnestelsel.................................................................................................................................... 33
2 Aarde & Klimaat** ......................................................................................................................... 36
F MENSELIJK LICHAAM** ...................................................................................................................... 36
G METEN EN REGELEN........................................................................................................................... 37
1 Elektrische Schakelingen ................................................................................................................ 37
2 Technische automatisering** ........................................................................................................ 41
Index ...................................................................................................................................................... 45
*Dit onderdeel hoort niet bij het Centraal Examen maar alleen bij het schoolexamen.
**Optica, Aarde en Klimaat, Menselijk Lichaam, en Technische Automatisering zijn
keuzeonderwerpen. Je school kiest twee van deze vier onderwerpen als onderdeel van het
schoolexamenprogramma. Informeer op jouw school voor meer informatie
3
, HAVO 2017-2018
Inleiding
Heb je de goede versie?
Van Natuurkunde-in-het-kort bestaat een HAVO en een VWO versie.
(Daarnaast bestaan er ook versies voor het oude examenprogramma. Deze heb je alleen nodig als je
in de bovenbouw een keer bent blijven zitten en volgens het oude programma examen doet)
De examenstof
De examenstof bestaat uit 2 delen:
Onderdelen die op het Centraal Examen (CE) gevraagd worden
Onderwerpen die hier niet gevraagd worden en alleen in het schoolexamen (SE) gevraagd
worden. Deze worden op de meeste scholen getoetst als onderdeel van het Programma van
Toetsing en Afsluiting (PTA).
Als een onderdeel niet bij de centraal examenstof hoort heb ik dit aangegeven in de inhoudsopgave
en in de tekst zelf.
Oefenen
Natuurkundetoetsen bestaan voor het overgrote deel uit opgaven waarin natuurkundige problemen
opgelost moeten worden. De beste manier om je hierop voor te bereiden is dan ook het maken van
opgaven. Hierdoor leer je welke problemen je tegen kunt komen en bouw je routine op. De beste
oefenopgaven voor het centraal examen zijn examenopgaven van afgelopen jaren. Op
natuurkundeuitgelegd.nl staat een handig overzicht van alle examenopgaven vanaf het jaar 2000,
gesorteerd op onderwerp. Zo kun je per onderwerp altijd makkelijk de geschikte opgaven vinden.
Videolessen
Dit boek is een samenvatting en geen uitgebreide uitleg. Mocht je toch iets niet snappen dan kun je
eens kijken of de videolessen op natuurkundeuitgelegd.nl iets voor je zijn. In korte filmpjes leg ik je
alles rustig en duidelijk uit. Je kunt alles bekijken waar en wanneer je maar wilt.
Veel succes met je toets of examen!
Erik van Munster
Videolessen op natuurkundeuitgelegd.nl
4
