EUR Hoorcollege 1 7-2-‘24
Rechtseconomisch inzicht over functie v/h recht -> verlagen v/d
samenlevingskosten
Ex ante versus ex post
Am of Pm.
- Natuurlijke focus: terugkijkend: geschil is er al, en wie heeft/krijgt gelijk ->
ex post geschilbeslechting.
- Maar: rechtsregels kunnen ook veel potentiële geschillen vermijden -> ex
ante gedragsregels.
Regels voor schuld bij ongevallen (ex post).
Rechtsregels voorkomen veel ongevallen (ex ante), jurist wordt daar niet bij
betrokken. Die komt er pas bij als het ongeluk gebeurt is.
Rechtspraktijk:
ex post toepassing van rechtsregels als ‘conflict’ niet vermeden is.
REM: voornaamste functie rechtsregel kan vermijden van die conflicten
staan
Relevante vragen:
- Wat willen we met rechtsregels bereiken? (functie v/h recht)
- Hoe zullen mensen reageren, dus bereiken we het doel? (menselijke
reactie)
Afweging kosten en baten.
Functie van het recht: mensen bouwen rechtsregel als kosten lager dan baten. Dit
alles om de samenlevingskosten te verlagen.
REM: dit idee toepassen op het recht -> menselijke constructie met als
doel het verlagen v/d samenlevingskosten.
Hiermee recht verklaren(positieve RE) en beoordelen(normatieve RE).
Verklaren:
- Vb.: mededelingsplicht verkoper (7:17 lid 2 BW): verkoper heeft info al, dus
mededeling is goedkoper dan onderzoek door koper. Producent weet of kan
info beter achterhalen.
- Erfdienstbaarheden (5:70 BW): vb. zonder recht van overpad kan je niet
van huis naar openbare weg komen.
- Voorrangsregels: anders bij elke kruising stoppen en onderling regelen wie
eerst mag -> kost veel tijd en moeite. Kosten zijn niet hoger dan de
uiteindelijke baten.
- Diefstalverbod: anders investeren in vermijden resp. mogelijk maken van
afpakken van spullen. -> kost veel geld en tijd als men bijv.
wolvenklemmen in tuin zet en alarmsystemen etc.
Beoordelen: of rechtsregels bijdragen aan kostenverlaging (efficiëntie).
Als voordelen > nadelen (Kaldor-Hicks).
Regel is goed als totale samenlevingskosten met de regel lager zijn dan zonder
die regel.
Rechtseconomisch inzicht over functie v/h recht -> verlagen v/d
samenlevingskosten
Ex ante versus ex post
Am of Pm.
- Natuurlijke focus: terugkijkend: geschil is er al, en wie heeft/krijgt gelijk ->
ex post geschilbeslechting.
- Maar: rechtsregels kunnen ook veel potentiële geschillen vermijden -> ex
ante gedragsregels.
Regels voor schuld bij ongevallen (ex post).
Rechtsregels voorkomen veel ongevallen (ex ante), jurist wordt daar niet bij
betrokken. Die komt er pas bij als het ongeluk gebeurt is.
Rechtspraktijk:
ex post toepassing van rechtsregels als ‘conflict’ niet vermeden is.
REM: voornaamste functie rechtsregel kan vermijden van die conflicten
staan
Relevante vragen:
- Wat willen we met rechtsregels bereiken? (functie v/h recht)
- Hoe zullen mensen reageren, dus bereiken we het doel? (menselijke
reactie)
Afweging kosten en baten.
Functie van het recht: mensen bouwen rechtsregel als kosten lager dan baten. Dit
alles om de samenlevingskosten te verlagen.
REM: dit idee toepassen op het recht -> menselijke constructie met als
doel het verlagen v/d samenlevingskosten.
Hiermee recht verklaren(positieve RE) en beoordelen(normatieve RE).
Verklaren:
- Vb.: mededelingsplicht verkoper (7:17 lid 2 BW): verkoper heeft info al, dus
mededeling is goedkoper dan onderzoek door koper. Producent weet of kan
info beter achterhalen.
- Erfdienstbaarheden (5:70 BW): vb. zonder recht van overpad kan je niet
van huis naar openbare weg komen.
- Voorrangsregels: anders bij elke kruising stoppen en onderling regelen wie
eerst mag -> kost veel tijd en moeite. Kosten zijn niet hoger dan de
uiteindelijke baten.
- Diefstalverbod: anders investeren in vermijden resp. mogelijk maken van
afpakken van spullen. -> kost veel geld en tijd als men bijv.
wolvenklemmen in tuin zet en alarmsystemen etc.
Beoordelen: of rechtsregels bijdragen aan kostenverlaging (efficiëntie).
Als voordelen > nadelen (Kaldor-Hicks).
Regel is goed als totale samenlevingskosten met de regel lager zijn dan zonder
die regel.
