EUR samenvatting Bestuursrecht in het awb-tijdperk
Hoofdstuk 2
Awb
Totstandkoming van de Awb. De Awb kan gezien worden als aanbouwwet, het komt niet als één
geheel tot stand maar in delen die ook wel ‘tranches’ worden genoemd. Zo is het mogelijk om
continu nieuwe wetgeving toe te voegen. Dit betekent wel dat er sprake moet zijn van een heldere
structuur.
De eerste en tweede tranche traden in werking in 1994, hoofdstuk 1-8.
De derde tranche trad in werking in 1998, o.a. hoofdstuk 10.
De vierde tranche trad in werking in 2009, geen nieuwe hoofdstukken, wel nieuwe afdelingen.
- (bestuurlijke geldschulden (hoofdstuk 4), bestuurlijke boete (hoofdstuk 5), attributie
(hoofdstuk 10)).
Doelstellingen Awb
- Bevorderen van eenheid binnen de bestuursrechtelijke wetgeving.
- Systematisering en, waar mogelijk, vereenvoudiging van de bestuursrechtelijke wetgeving.
- Codificatie van ontwikkelen die zich in bestuursrechtelijke jurisprudentie hebben afgetekend.
- Treffen voorzieningen ten aanzien van onderwerpen die zich naar hun aard niet voor regeling
in een bijzondere wet lenen.
Duidelijke structuur Awb
1. Definities en reikwijdte.
2. Verkeer tussen burgers en bestuursorgaan.
3. Algemene bepalingen over besluiten.
4. Bijzondere bepaling over besluiten.
5. Handhaving.
6. Algemene bepalingen over bezwaar en beroep.
7. Bijzondere bepalingen over bezwaar en administratief beroep.
8. Bijzondere bepalingen over beroep bij de rechtbank.
9. Klachtbehandeling.
10. Bepalingen over bestuursorgaan.
11. Slotbepalingen.
De Awb kent een gelaagde structuur, de wetten zijn opgebouwd van algemeen naar bijzonder.
Relatie andere wetgeving
Awb is van groot belang voor de uniformering van het bestuursrecht. Er blijft natuurlijk wel de vraag
in hoeverre er afgeweken mag worden van de Awb. Er moet natuurlijk goed gelet worden op het te
makkelijk kunnen afwijken van de Awb wat zou resulteren in verrommeling van het bestuursrecht.
Categorieën Awb
- Dwingend recht
Regels die zonder uitzondering voor het gehele bestuur gelden. Er is geen
afwijkmogelijkheid van de regel. Wanneer er toch afgeweken wordt, moet deze in de
memorie van toelichting bij de bijzondere wet gemotiveerd worden. Zo voorkomt
men dat er verwarring ontstaat over de regels.
- Regelend recht
Regels die gelden voor normale gevallen. De meest wenselijk geachte regels worden
voorgeschreven maar lagere wetgeving mag afwijken.
, - Aanvullend recht
In gevallen wanneer het niet goed mogelijk is een algemeen geldende regel te
formuleren. Deze regels treden in het bestuursrecht alleen in werking wanneer er in
de lagere wetgeving niets geregeld is.
- Facultatief recht
Dit recht geldt niet, tenzij een regelgever of bestuursorgaan bepaalt dat het wél moet
worden gevolgd. Oftewel, optioneel recht.
Hoofdstuk 3
Gedecentraliseerde eenheidsstaat
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat. Een centraal geregeerde staat met onderdelen
die een eigen bestuursorganisatie en een zekere mate van zelfstandigheid hebben. Dit alles is te
herkennen aan:
- Territoriale decentralisatie.
- Functionele decentralisatie.
Dit alles brengt zo zijn voor- en nadelen met zich mee.
- Voor: bij uitoefening van overheidstaken wordt optimale efficiëntie nagestreefd.
- Tegen: democratische controle kan problematisch worden. Een bestuursorgaan wordt niet
gekozen.
Territoriale openbare lichamen: Staat, provincie en gemeente.
Functionele openbare lichamen: Nederlandse orde van Advocaten. (een orde of instituut van een
bepaalde beroepsgroep dat met regelgevende bevoegdheid is belast)
Ieder openbaar lichaam heeft rechtspersoonlijkheid, oftewel zij kan deelnemen aan privaatrechtelijk
rechtsverkeer. Een contract sluiten en vermogen hebben.
a-bestuursorgaan en b-bestuursorgaan
- Hoorcollege 3.
Belang
Een belanghebbende is men wanneer zijn/haar belang rechtstreeks bij een besluit betrokken is.
- Direct-belanghebbende, iemand die direct betrokken is, bijv. aanvragen vergunning. Een
persoonsgerichte beschikking.
- Derde-belanghebbende, moet voldoen aan opera criteria.
(O)bjectief
o Het belang moet objectief bepaalbaar zijn. Personen kunnen immateriële
belangen hebben, maar dat belang mag niet alleen in de subjectieve beleving
van deze ene persoon staan.
(P)ersoonlijk
o Het moet een persoonlijk belang treffen. Degene die geraakt wordt door het
besluit moet zich in voldoende mate kunnen onderscheiden van andere
personen die ook gevolgen van het besluit zullen ondervinden.
(E)igen belang
o Het moet een eigen belang zijn, mag eventueel ook als gemachtigde.
(R)echtstreeks
o Het belang moet direct betrokken zijn bij het besluit. Iemand die een belang
heeft bij een besluit, dat afgeleid is van het belang van een ander, heeft geen
rechtstreeks belang.
Hoofdstuk 2
Awb
Totstandkoming van de Awb. De Awb kan gezien worden als aanbouwwet, het komt niet als één
geheel tot stand maar in delen die ook wel ‘tranches’ worden genoemd. Zo is het mogelijk om
continu nieuwe wetgeving toe te voegen. Dit betekent wel dat er sprake moet zijn van een heldere
structuur.
De eerste en tweede tranche traden in werking in 1994, hoofdstuk 1-8.
De derde tranche trad in werking in 1998, o.a. hoofdstuk 10.
De vierde tranche trad in werking in 2009, geen nieuwe hoofdstukken, wel nieuwe afdelingen.
- (bestuurlijke geldschulden (hoofdstuk 4), bestuurlijke boete (hoofdstuk 5), attributie
(hoofdstuk 10)).
Doelstellingen Awb
- Bevorderen van eenheid binnen de bestuursrechtelijke wetgeving.
- Systematisering en, waar mogelijk, vereenvoudiging van de bestuursrechtelijke wetgeving.
- Codificatie van ontwikkelen die zich in bestuursrechtelijke jurisprudentie hebben afgetekend.
- Treffen voorzieningen ten aanzien van onderwerpen die zich naar hun aard niet voor regeling
in een bijzondere wet lenen.
Duidelijke structuur Awb
1. Definities en reikwijdte.
2. Verkeer tussen burgers en bestuursorgaan.
3. Algemene bepalingen over besluiten.
4. Bijzondere bepaling over besluiten.
5. Handhaving.
6. Algemene bepalingen over bezwaar en beroep.
7. Bijzondere bepalingen over bezwaar en administratief beroep.
8. Bijzondere bepalingen over beroep bij de rechtbank.
9. Klachtbehandeling.
10. Bepalingen over bestuursorgaan.
11. Slotbepalingen.
De Awb kent een gelaagde structuur, de wetten zijn opgebouwd van algemeen naar bijzonder.
Relatie andere wetgeving
Awb is van groot belang voor de uniformering van het bestuursrecht. Er blijft natuurlijk wel de vraag
in hoeverre er afgeweken mag worden van de Awb. Er moet natuurlijk goed gelet worden op het te
makkelijk kunnen afwijken van de Awb wat zou resulteren in verrommeling van het bestuursrecht.
Categorieën Awb
- Dwingend recht
Regels die zonder uitzondering voor het gehele bestuur gelden. Er is geen
afwijkmogelijkheid van de regel. Wanneer er toch afgeweken wordt, moet deze in de
memorie van toelichting bij de bijzondere wet gemotiveerd worden. Zo voorkomt
men dat er verwarring ontstaat over de regels.
- Regelend recht
Regels die gelden voor normale gevallen. De meest wenselijk geachte regels worden
voorgeschreven maar lagere wetgeving mag afwijken.
, - Aanvullend recht
In gevallen wanneer het niet goed mogelijk is een algemeen geldende regel te
formuleren. Deze regels treden in het bestuursrecht alleen in werking wanneer er in
de lagere wetgeving niets geregeld is.
- Facultatief recht
Dit recht geldt niet, tenzij een regelgever of bestuursorgaan bepaalt dat het wél moet
worden gevolgd. Oftewel, optioneel recht.
Hoofdstuk 3
Gedecentraliseerde eenheidsstaat
Nederland is een gedecentraliseerde eenheidsstaat. Een centraal geregeerde staat met onderdelen
die een eigen bestuursorganisatie en een zekere mate van zelfstandigheid hebben. Dit alles is te
herkennen aan:
- Territoriale decentralisatie.
- Functionele decentralisatie.
Dit alles brengt zo zijn voor- en nadelen met zich mee.
- Voor: bij uitoefening van overheidstaken wordt optimale efficiëntie nagestreefd.
- Tegen: democratische controle kan problematisch worden. Een bestuursorgaan wordt niet
gekozen.
Territoriale openbare lichamen: Staat, provincie en gemeente.
Functionele openbare lichamen: Nederlandse orde van Advocaten. (een orde of instituut van een
bepaalde beroepsgroep dat met regelgevende bevoegdheid is belast)
Ieder openbaar lichaam heeft rechtspersoonlijkheid, oftewel zij kan deelnemen aan privaatrechtelijk
rechtsverkeer. Een contract sluiten en vermogen hebben.
a-bestuursorgaan en b-bestuursorgaan
- Hoorcollege 3.
Belang
Een belanghebbende is men wanneer zijn/haar belang rechtstreeks bij een besluit betrokken is.
- Direct-belanghebbende, iemand die direct betrokken is, bijv. aanvragen vergunning. Een
persoonsgerichte beschikking.
- Derde-belanghebbende, moet voldoen aan opera criteria.
(O)bjectief
o Het belang moet objectief bepaalbaar zijn. Personen kunnen immateriële
belangen hebben, maar dat belang mag niet alleen in de subjectieve beleving
van deze ene persoon staan.
(P)ersoonlijk
o Het moet een persoonlijk belang treffen. Degene die geraakt wordt door het
besluit moet zich in voldoende mate kunnen onderscheiden van andere
personen die ook gevolgen van het besluit zullen ondervinden.
(E)igen belang
o Het moet een eigen belang zijn, mag eventueel ook als gemachtigde.
(R)echtstreeks
o Het belang moet direct betrokken zijn bij het besluit. Iemand die een belang
heeft bij een besluit, dat afgeleid is van het belang van een ander, heeft geen
rechtstreeks belang.
