College aantekeningen pedagogiek 2.1

Pedagogiek
Hoorcollege
1
 Kinderopvang vanuit een historisch perspectief:
- Eind 19de eeuw
 Context -> Armoede, hoge kindersterfte
 Reactie kinderopvang -> KOV opgericht voor kinderen van werkend
moeders, Gericht op hygiëne en voeding.
 Noodzakelijk kwaad -> Opvoeden moest door moeder zelf gedaan
worden

- 1950-1980
 Context -> Toename welvaart, tweede feministische golf (kiezen
voor kids)
 Reactie kinderopvang -> ’50-’60 vraag naar KOV nam af (belang
hechting), ’70-’80 vraag nam toe (vrouwen kregen
rechten en wilde werken) en aandacht voor relatie
pm-er en kind

- 1980-2000 (neoliberalisme = marktdenken)
 Context -> Jaren ’80 economische crisis, vanaf ’90 neoliberalisme
– je kan nu zelf een opvang op zetten, de
gemeente doet
dat niet meer
 Reactie kinderopvang -> Uitgebreid aanbod, Tripartiete financiering
(overheid ouders, werkgevers), hoger opgeleiden
maken gebruik van opvang, aandacht
voor kwaliteit.

- 1960-1990 (ontstaan peuterspeelzaal)
 Opgezet door hoogopgeleide moeders
 Vanaf ’90 -> kreeg het educatieve functie

- Vanaf 2000
 Wetgeving -> 2005 eerste wet op de kinderopvang
-> 2010 OKE (wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en
educatie
-> 2018 Harmonisatie van KOV en peuterspeelzaal (zodat
KOV en onderwijs beter in elkaar overlopen)
-> 2019–2025 IKK wet (Innovatie kwaliteit kinderopvang)
OKE wet:
Verbeterd de kwaliteit van voorschoolse voorzieningen. Als doel
om kinderen een betere start te geven op school.
De Nadruk ligt op ontwikkeling en het verkomen van
achterstanden


 3 Maatschappelijke functies van de KOV:
 Economische functie -> Helpt mannen en vrouwen om te blijven
werken
1

, Educatieve functie -> Eerst noodzakelijk kwaad, nu educatief
 Sociale functie -> Biedt ouders te netwerken




2

, Hoorcollege
2
 4 wettelijke basisdoelen voor de KOV (Marianne Riksen-Walraven):
1. Het bieden van een gevoel van veiligheid (emotioneel en
fysiek veilig)
2. Het bevorderen van de persoonlijke competenties (stimuleren
van motorische, cognitieve en emotionele vaardigheden)
3. Het bevorderen van sociale competenties (leren van
interacties, samenwerken en communiceren)
4. Socialisatie (leren van regels, normen en waarden)

 3 beoordelings indicatoren van pedagogische kwaliteit (Marianne
Riksen-Walraven):
1. Uitkomstmaat -> Welbevinden
en de ontwikkeling van kinderen,
wordt beïnvloed door thuis.
(werkt indirect mee aan de
kwaliteit)
2. Proceskwaliteit -> Ervaringen
van kinderen met de omgeving
(interactie met pm-er en hun
opleidingsniveau)
3. Structurele kwaliteit ->
kenmerken van de opvoeders en
de setting (beleidsplan)

 Interactievaardigheden en basis doelen koppelen:
 Emotionele kwaliteit (het bieden van veiligheid);
- Sensitieve responsiviteit
- Respect voor autonomie (Kind erkennen in wie hij is en zo zelf
laten doen)
- Structureren en grenzen stellen (Consequent handelen, weinig
regels, maar duidelijk)
 Educatieve kwaliteit (persoonlijke- en sociale competenties en
socialisatie);
- Praten en uitleggen
- Ontwikkelingsstimulering (motorisch, cognitief en taal)
- Begeleiden van interacties tussen kinderen (Elkaars werk
bewonderen en ingrijpen als speelgoed wordt afgepakt)

 Nieuwe stappen in kwaliteit
 Meer aandacht voor het jonge kind (eerste 1001 dagen)
 Wet IKK (verbetering kwaliteit)
 Pedagogisch coach/beleidsmedewerker (verantwoordelijk voor
waarborgen van de verbetering in kwaliteit)

 Wet IKK
1. Ontwikkeling kind centraal;
2. Veiligheid kinderopvang;
3. Vaste gezichten en groepen;

3