SPORTMANAGEMENT
INHOUDSOPGAVE
Deel 1: het speelveld van sportmanagement 3
HFDST1: inleiding tot sportmanagement 3
De sportwereld als werkterrein 3
Wat is sportmanagement 4
Wat is een sportmanager 4
Wat doet een sportmanager 4
HFDST 2: Sport in internationaal perspectief 5
Sportbeleid en politieke ideologie 5
Het Europese sportsysteem 5
Amerikaanse sportsysteem 6
HFDST 3: wegwijs in de infrastructuur vd sport 6
De evoluerende definitie van sport en het bestaansrecht van sportmanagement 6
Deel 2: Management-theorie en praktijk in de sport 8
Hfdst 4: strategie-leidraad voor het management (les 3) 8
wat is strategie? 8
Het belang van strategisch management 8
Het strategisch managementproces 9
kernvaardigheden vd sportmanagementstrateeg 11
hfdst 5: organisatiestructuren (les 3) 12
wat is een organisatiestructuur 12
Het belang van een organisatiestructuur 12
Taakgroepering 12
Bureaucratische organisatiestructuren 13
bureaucratische of lossere structuren 15
hfdst 6: cultuur van een sportorganisatie (les 4) 15
De functie van een organisatiecultuur 15
Cultuur als een ui (hofstede) 15
sterke en zwakke culturen 16
Veelvoorkomende organisatieculturen in de sport 16
Versterken of veranderen van de organisatiecultuur 16
hfdst 7: human resources-management in de sport (les 5) 16
Het belang van HRM in een sportorganisatie 16
HRM-proces 17
Motivatie 18
conflictmanagement 18
Management van groepen en teams 18
persoonlijkheid binnen organisaties 19
HFDST 8: leiderschap (Les 4) 19
wat is leiderschap en heeft iedereen dat in zich? 19
leiderschapsstijlen 20
Charismatisch leiderschap 20
1
, macht en leiderschap 21
Hfdst 9: operationeel management id sport (les 5) 21
kwaliteit op verschillende niveaus 21
Prestatiemanagement 22
Risicomanagement 23
hfdst 10: financieel management in de sport 24
waardecreatie in de sport 24
accounting 25
financiele overzichten 25
De exploitatie van sportorganisaties 26
De financiele structuur van een sportorganisatie 27
hfdst 11: genereren van inkomsten 27
inkomstbronnen id sport 27
Subsidies en fondsenverwerving 28
sportmarketing 28
Marketing via sport: sponsoring 30
hfdst 12: Recht en ethiek 30
Juridische instanties en proceduren in de sport 30
Veiligheid in de sport en aansprakelijkheid 30
Doping en matchfixing 30
Wat is ethiek 31
Ethische dilemma’s 31
de implicaties van ethiek voor het management 31
2
, DEEL 1: HET SPEELVELD VAN SPORTMANAGEMENT
HFDST1: INLEIDING TOT SPORTMANAGEMENT
DE SPORTWERELD ALS WERKTERREIN
- Contingentie-benadering = situationele benadering: verschillende organisaties werken in
verschillende omstandigheden en hebben dus verschillende managementmethoden nodig
Vb. Omvang organisatie, verschil tussen wie er werkt, onzekerheid omgeving…
1.1 Definitie van sport voor een sportmanager
- Alle activiteiten waarbij fysieke en/ of geestelijke inspanning of vdgh nodig zijn en waarbij de
inspanning of vdgh zelf het doel is. Dit kan al dan niet binnen een context die georganiseerd is,
wedstrijdelementen bevat of aan bepaalde spelregels voldoet
- 3 types:
− Wedstrijdgericht: doel = prestatie => giïnstitutionaliseerde omgeving
− Gezondheidsgericht: gezondheidsbevordering/ –behoud => vereniging/ fitness/ ongeorgan.
− Leefstijlsporters: om speels/ uitdagend te bewegen => niet-geïnstitutionaliseerd, informeel
1.2 Unieke eigenschappen van sport als business
- Sport= passie en emotie: nooit puur rationele beslissingen, rekening met betrokkenen
Vb. Fusie voetbalclubs
- Not all about the money: doel ≠ winst maken, wel sportsucces => geld om dit mogelijk te maken
Vb.
- Concurreren + samenwerken: competitie maar ook afhankelijk van elkaar + samenwerken
Vb. Winnen kan enkel met een gewaagde tegenstander (anders rivaliteit weg)
- Identificatie en loyaliteit: pro: trouwe klanten, con: moeilijk nieuwe klanten & marktaandeel
Vb.
- Afhankelijk van vrijwilligers: plezier/ erkenning/waardering => anders aansturen en belonen
1.3 Werkterrein van een sportmanager:
- Kwadrantenmodel van Broeke:
− Verticale as = managementbenadering:
→ Anglo-Amerikaanse: concurrerend
ondernemerschap en weinig overheidsbemoeienis,
KT-winst Vb. Sponsormanager ING, manager Basic Fit
→ Rijnland-Europese: samenwerken om doelen
te bereiken en actieve rol ovh vb. Topsportmanager
BOIC
− Horizontale as = hoe sport wordt benaderd
→ Sport als doel: actief met sport bezig zijn en
sportieve doelen bereiken: organiseren van
sportactiviteiten gericht op ontspanning, prestaties
en fysieke uitdagingen Vb.
→ Sport als middel: sport om andere doelen te
bereiken (maatschappelijke, commerciële…)
3
INHOUDSOPGAVE
Deel 1: het speelveld van sportmanagement 3
HFDST1: inleiding tot sportmanagement 3
De sportwereld als werkterrein 3
Wat is sportmanagement 4
Wat is een sportmanager 4
Wat doet een sportmanager 4
HFDST 2: Sport in internationaal perspectief 5
Sportbeleid en politieke ideologie 5
Het Europese sportsysteem 5
Amerikaanse sportsysteem 6
HFDST 3: wegwijs in de infrastructuur vd sport 6
De evoluerende definitie van sport en het bestaansrecht van sportmanagement 6
Deel 2: Management-theorie en praktijk in de sport 8
Hfdst 4: strategie-leidraad voor het management (les 3) 8
wat is strategie? 8
Het belang van strategisch management 8
Het strategisch managementproces 9
kernvaardigheden vd sportmanagementstrateeg 11
hfdst 5: organisatiestructuren (les 3) 12
wat is een organisatiestructuur 12
Het belang van een organisatiestructuur 12
Taakgroepering 12
Bureaucratische organisatiestructuren 13
bureaucratische of lossere structuren 15
hfdst 6: cultuur van een sportorganisatie (les 4) 15
De functie van een organisatiecultuur 15
Cultuur als een ui (hofstede) 15
sterke en zwakke culturen 16
Veelvoorkomende organisatieculturen in de sport 16
Versterken of veranderen van de organisatiecultuur 16
hfdst 7: human resources-management in de sport (les 5) 16
Het belang van HRM in een sportorganisatie 16
HRM-proces 17
Motivatie 18
conflictmanagement 18
Management van groepen en teams 18
persoonlijkheid binnen organisaties 19
HFDST 8: leiderschap (Les 4) 19
wat is leiderschap en heeft iedereen dat in zich? 19
leiderschapsstijlen 20
Charismatisch leiderschap 20
1
, macht en leiderschap 21
Hfdst 9: operationeel management id sport (les 5) 21
kwaliteit op verschillende niveaus 21
Prestatiemanagement 22
Risicomanagement 23
hfdst 10: financieel management in de sport 24
waardecreatie in de sport 24
accounting 25
financiele overzichten 25
De exploitatie van sportorganisaties 26
De financiele structuur van een sportorganisatie 27
hfdst 11: genereren van inkomsten 27
inkomstbronnen id sport 27
Subsidies en fondsenverwerving 28
sportmarketing 28
Marketing via sport: sponsoring 30
hfdst 12: Recht en ethiek 30
Juridische instanties en proceduren in de sport 30
Veiligheid in de sport en aansprakelijkheid 30
Doping en matchfixing 30
Wat is ethiek 31
Ethische dilemma’s 31
de implicaties van ethiek voor het management 31
2
, DEEL 1: HET SPEELVELD VAN SPORTMANAGEMENT
HFDST1: INLEIDING TOT SPORTMANAGEMENT
DE SPORTWERELD ALS WERKTERREIN
- Contingentie-benadering = situationele benadering: verschillende organisaties werken in
verschillende omstandigheden en hebben dus verschillende managementmethoden nodig
Vb. Omvang organisatie, verschil tussen wie er werkt, onzekerheid omgeving…
1.1 Definitie van sport voor een sportmanager
- Alle activiteiten waarbij fysieke en/ of geestelijke inspanning of vdgh nodig zijn en waarbij de
inspanning of vdgh zelf het doel is. Dit kan al dan niet binnen een context die georganiseerd is,
wedstrijdelementen bevat of aan bepaalde spelregels voldoet
- 3 types:
− Wedstrijdgericht: doel = prestatie => giïnstitutionaliseerde omgeving
− Gezondheidsgericht: gezondheidsbevordering/ –behoud => vereniging/ fitness/ ongeorgan.
− Leefstijlsporters: om speels/ uitdagend te bewegen => niet-geïnstitutionaliseerd, informeel
1.2 Unieke eigenschappen van sport als business
- Sport= passie en emotie: nooit puur rationele beslissingen, rekening met betrokkenen
Vb. Fusie voetbalclubs
- Not all about the money: doel ≠ winst maken, wel sportsucces => geld om dit mogelijk te maken
Vb.
- Concurreren + samenwerken: competitie maar ook afhankelijk van elkaar + samenwerken
Vb. Winnen kan enkel met een gewaagde tegenstander (anders rivaliteit weg)
- Identificatie en loyaliteit: pro: trouwe klanten, con: moeilijk nieuwe klanten & marktaandeel
Vb.
- Afhankelijk van vrijwilligers: plezier/ erkenning/waardering => anders aansturen en belonen
1.3 Werkterrein van een sportmanager:
- Kwadrantenmodel van Broeke:
− Verticale as = managementbenadering:
→ Anglo-Amerikaanse: concurrerend
ondernemerschap en weinig overheidsbemoeienis,
KT-winst Vb. Sponsormanager ING, manager Basic Fit
→ Rijnland-Europese: samenwerken om doelen
te bereiken en actieve rol ovh vb. Topsportmanager
BOIC
− Horizontale as = hoe sport wordt benaderd
→ Sport als doel: actief met sport bezig zijn en
sportieve doelen bereiken: organiseren van
sportactiviteiten gericht op ontspanning, prestaties
en fysieke uitdagingen Vb.
→ Sport als middel: sport om andere doelen te
bereiken (maatschappelijke, commerciële…)
3
