Samenvatting Menselijke fysiologie

H12: SPIEREN
1.SKELETSPIER

GEMEENSCHAPPELIJKE FUNCTIES

- Beweging en kracht genereren (kan ook isometrisch, dus beweging is niet noodzakelijk)
- Skeletspier → warmte: homeostase lichaamstemperatuur
o 20% van de ATP gaat naar beweging  de rest naar lichaamstemperatuur
- Hersenen = koud → rillingen door spieren extra warmte
- ATP-consumptie → bronnen: koolhydraten en lipiden → metabole gezondheid
- Lichaamsgewicht verliezen → spiermassa opbouwen

SPIERWEEFSELS

Skeletspieren

- Bevestigd aan beenderen van skelet → lichaamsbeweging
- Verschillende kernen per spiervezel

Hartspier

- In het hart; Verplaatst bloed door de bloedsomloop
- 1 celkern per spiervezel

Gladde spieren

- Spier van inwendige organen en tubes: maag, urineblaas, bloedvaten
- Beweging van materiaal in, uit en in het lichaam (voedsel in het maagdarmkanaal)
- Hebben andere functies afhankelijk van waar ze zitten




Dwarsgestreepte spieren 
afwisseling donkere en
lichte banden




Minder georganiseerde
rangschikking van
samentrekkende vezels 
geen banden


1

,Skeletspieren → 1 niveau van controle

- Signaal nodig van somatisch motorneuron
- Geen initiatie eigen samentrekking
- Geen invloed hormonen op samentrekking
- Onze bewuste keuze, ze gaan niet uit het niets/random/spontaan beginnen contraheren

Cardiale en gladde spieren → meerdere controleniveaus

- Primair: autonome innervatie (geen controle)
- Soms: spontaan (zonder signalen CZS)
- Modulatie door endocrien systeem (activiteit van het hart en sommige gladde spieren zijn hier
onderhevig aan)

Overeenkomsten:

- Signaal om contractie te initiëren = intracellulair Ca2+-signaal
- Myosine gebruikt energie (ATP) → conformatie → beweging te veranderen

 Zonder ATP of Ca2+ = geen contractie

SKELETSPIER


KENMERKEN

- Bulk van spieren in het lichaam ~40% lichaamsgewicht
- Kunnen skelet positioneren en verplaatsen
- Bevestigd aan botten door pezen gemaakt van collageen
- Oorsprong t: het dichtst bij de romp of stilstaand bot
- Insertie: meer distaal

 Hoe meer skeletspieren  hoe meer ATP we kunnen verbruiken  hoe meer suikers we kunnen
verbranden

- Flexoren → flexie in het gewricht
- Extensoren → extensie in het gewricht
- Flexie-extensieparen (hetzelfde gewricht) →
antagonistische spiergroepen
o Antagonisten trekken samen voor stabiliteit van
het gewricht


Spiercontractie kan aan een bot trekken, maar niet duwen 




2

,SPIERVEZELS

- Skeletspiervezel: lange, cilindrische 'cel' met kernen aan de oppervlakte
- Grootste 'cellen' in het lichaam door fusie van vele stamcellen (=satellietcellen)
→ stamcelfusie  myofiber
- Functie:
o Ontwikkeling
o Letsel en herstel

Doorsnede:

- Donkere puntjes = celkernen  meerdere kernen per spiervezel


HERSTELLEND VERMOGEN VAN SKELETSPIEREN

Skeletspiervezels

- Post-mitotische cellen: geen vermogen meer om zich te delen (eenmaal gedifferentieerd)
= eens je een spiervezel bent kan je niet meer delen

- Stamcellen (=satelietcellen)
= cellen die nog moeten en kunnen differentiëren. Worden actief en differentiëren zicht tot spieren
wanneer dat nodig is voor spiergroei- of herstel.

Bij spierblessure → robuuste regeneratieve respons → satellietcellen

 vb. lang verblijf in ziekenhuis  spiervezels sterven af  gelukkig hebben we stamcellen (=
satelietcellen) die nieuwe spiervezels kunnen vormen  belangrijke taak bij herstel en bij groei




STRUCTUUR VAN SKELETSPIEREN

Vezels:

- Parallel georganiseerd
- Gerangschikt in spierfascikels/spierbundels (via
bindweefsel)  1 bundel bestaat uit meerdere
spiervezels
- Tussen de fascikels/bundels
o Collageen
o Elastische vezels
o Bloedvaten
- De gehele spier → omgeven met bindweefselomhulsel (collageenrijke structuur)
o Doorlopend met bindweefsel rond myovezels & fascikels & met pezen
o Gaat over in de pees



3

, ANATOMIE VAN DE SPIERVEZELS

Spiervezels = zijn niet echt cellen => alle cellen in ons lichaam hebben 1 kern & spiervezels hebben meerder
kernen  daarom andere naamgeving

- Sarcolemma: celmembraan
- Sarcoplasma: cytoplasma
- Myofibrillen: sterk georganiseerde bundels van samentrekkende en elastische eiwitten
o Uitvoeren van contractie
o Belangrijkste intracellulaire structuren
- Sarcoplasmatisch reticulum: gemodificeerd ER rond elke myofibril
o Bestaat uit longitudinale tubuli met vergrote eindgebieden (= terminae cisternae)
o Ca2+-ATPase in SR-membraan → concentreert en sekwestreert Ca2+-contractie
 Vrijgeven en opnemen van Ca2+  speelt een sleutelrol bij de contractie van alle
soorten spieren


- Triade = 1 t-tubulus + 2 terminale cisternae


- Terminale cisternae (SR): grenzen aan en zijn nauw
verbonden met vertakkend netwerk van transversale
tubuli (= t-tubuli = ingeleiding van AP)


- Membranen van t-tubuli = voortzetting van sarcolemma (= spiervezelmembraan)
o → waardoor het lumen van T-tubuli continu gevuld met extracellulaire vloeistof




4