WC Hypertensie diversiteit
Belangrijkste sterfteoorzaken
- HVZ nummer 1 oorzaak van sterfte
o HVZ nog groter deel in bepaalde
etnische groepen:
▪ Meer aanleg voor HVZ
▪ Slechtere behandeling in
3e wereld
- Oversterfte door beroerte/ ischemische
hartziekte
o Beroerte; vooral door
hypertensie
o Ischemische hartziekte: meer door diabetes en overgewicht
- Bij bepaalde etnische groepen vooral HVZ
o Meer bij mindere sociale economische sta tus
- Etnische verschillen in Amerika:
o Afrikaans-amerikanen komt meer voor HVZ
- Etnische verschillen in NL:
o Mist data over precieze etniciteit
Oorzaken en etnische verschillen in incidentie
- HZ wereldwijd belangrijkste doodsoorzaak
- Etnische verschillen in incidentie hart- en vaatziekten
- Verschil in risicofactoren?
o Belangrijkste is hoge bloeddruk (vooral in midden- en laaginkomen > niet zo goed
met behandelen
hypertensie)
Risicofactoren HVZ
- Associatie tussen 10 risicofactoren
en HVZ onderzocht
- Impact risicofactor uitgedrukt in:
PAR
o Population attributal risk,
hoeveel % van incidentie te wijden aan de risicofactor
o Weegt mee hoeveel de risicofactor voorkomt
o Dus als je dit aanpakt > hoeveel van HVZ je aanpakt
o PAR= (Incidentie stroke- incidentie stroke door roken)/ (totale incidentie stroke)
▪ Eerste deel is hoeveel incidentie je aanpakt door de risicofactor te
behandelen
o PAR voor stroke voor de risicofactoren (als je deze risicofactor weg haalt > hoeveel
minder sterfte je hebt?)
▪ Hypertensie
• Belangrijkste oorzaak herseninfarct/ hersenbloeding
• Door hoge bloeddruk > hogere kans op bloeding door meer druk op
vaten
• Ook kans bij atherosclerotische plaque > dat deze scheurt >
herseninfarct
- Voor ischemische hartziekte
o Dyslpidemie belangrijkste oorzaak
- Grote verschillen naar geslacht en etnische groepen in bijdrage aan risicofactoren
,Etnische verschillen in RF voor HI/ HB (herseninfarct,
hersenbloeding)
- Verschillende PAR per regio:
o Odds risico= hoeveel meer risico als je
risicofactor hebt
▪ Hier is verschil in
o Ook verschil in prevalentie RF
- Bij roken:
o China odds risico lager dan in West-Europa
▪ Omdat wel meer roken/ minder kan worden gedaan > prevelentie wel even
groot
- Distributie van RF verschilt tussen etnische groepen (en ook naar geslacht, sociaal-
economische status etc.)
Etnische verschillen in HVZ
- Amsterdam ZO:
o 31% Nederlands (wit)
o 31% Surinaams
▪ Afrikaans
▪ Hindoestaans (meer diabetes)
- Verschillen in HVZ + belangrijkste risicofactoren
Hypertensie en diabetes
- Met name ghanezen meer hypertensie
t.o.v. Europese Nederlanders
o Hebben ook erfelijke aanleg
hiervoor
o De Ghanezen houden makkelijk
zout vast > leidt tot zoutgevoelige
bloeddruk
- Verschillen vanaf 18 jaar ontstaan
o Op hele oude leeftijd zijn alle
risico’s hoog
- Hindoestanen meer diabetes
- Bloeddruk hangt af van kort/langwerkende systeem:
o Kort via baroreceptoren in aortaboog: door vaatweerstand/ hartslag aan te passen >
dat bloeddruk in stand blijft
o Lang via nieren: zorgt voor volumehuishouding
▪ Meer vocht > hogere bloeddruk > want hogere cardiac output
▪ Bij meer zout > meer vocht > hogere bloeddruk (Ghanezen)
- Hoge bloeddruk:
o Zoutgevoelige: bij veel zout eten > RR omhoog
▪ Vooral Afrikaanse > want houden meer zout vast > meer problemen hiervan
o Zoutresistente: mensen hebben niet veel last ervan als je zout geeft
▪ Dus deze mensen krijgen niet echt meer volume wat zorgt voor hogere
bloeddruk
o Deze behandel je in eerste instantie anders
,Evolutionaire grondslag
- Afrikanen houden makkelijker zout vast:
o Vroeger in Wes-Afrika waar
droog/warm was > moest je goed zout
kunnen vasthouden want was niet veel
water
o Je kon het beetje water langdurige
vasthouden
o Bij migratie naar Europa > waren de
genen hiervoor niet zo belangrijk meer
▪ Zout vasthouden is actief proces van nieren > kost energie
▪ De europezen zijn dit kwijtgeraakt
- Nu in Afrika meer zout eten
o Nu pech met de genen > nog makkelijker een nog hogere RR door zout vasthouden
- Hindoestanen meer last van diabetes
o Gebrek aan goede voeding > handig om voeding te bewaren (genen handig)
o Nu sneller overgewicht/ diabetes van die genen
Impact op HVZ?
-
Focus op hypertensie
- Belangrijkste risicofactor voor HVZ= hypertensie
- Grote verschillen tussen etnische groepen
- Effectiviteit behandeling verschillend
- Terug te voeren op verschillen in
pathofysiologie
Hart- en vaatziekten door hypertensie
- Neurologisch > HI/ HB/ vasculaire dementie
- Oog > retinopathie
- Perifeer arterieel vaatlijden
o Door atherosclerose > vernauwing slagaders in benen > kunnen enkele meters lopen
en moeten dan stilstaan
- Aneurysma: verwijding van aorta > wand rekt meer uit > steeds meer druk op een zwak vat >
kunnen scheurtjes ontstaan die mogelijk knappen
- Nierproblemen: kun je meten
- Hartziekten:
o Chronisch hartfalen: hart moet heel lang heel hard werken >
linkerventrikelhypertrofie > hartspier wordt dikker > gaat slijten door de hypertensie
o Ischemische hartziekte (coronary heart dissease)
Hypertensie gemedieerde orgaanschade
- Is schade die door hoge bloeddruk is aangericht
- Subklinische orgaanschade niet goed meetbaar
o Veranderingen die je niet voelt maar die er wel zijn en die je niet goed kunt meten
, o Hypertensie versnelt optreden atherosclerose en risico op plaque ruptuur
o Hypertensie zorgt voor verdikking wand in kleine vaten (intima hyperplasie/ media
hypertrofie) incl. glomerulus
- Wat gebeurt er bij beginnende orgaanschade door onbehandelde hypertensie?
o Wel meetbaar:
▪ Schade glomeruli
▪ Hart krijgt last van hypertensie
o Glomerulaire druk: gaat omhoog want hogere RR > meer uitgeperst in kapsel
Bowman
o eGFR: klaring gaat omhoog door glomerulaire druk > meer door kapsel geperst
o Creatinine in het bloed: omlaag (creatinine maat voor klaring), meer klaring/gelijke
productie > in bloed dus gehalte omlaag
o Albumine in urine: omhoog door hogere druk > meer uitscheiding kleine eiwitten in
urine
o Creatinine in urine: omhoog door meer filtratie, minder in bloed/ dus meer
uitplassen
o Dikte hartspier: bij chronische hypertensie > spier dikker want moet meer kracht
leveren (linkerventrikelhypertrofie)
o QRS-complex op ECG: hoger (want meer ventrikelweefsel dus meer cellen door LV-
hypertrofie)
o Deze verschijnselen aan begin hypertensie, bij lange > chronische nierinsufficiëntie
(klaring dan omlaag in plaats van aan het begin omhoog)
- Maat klaring: albumine/creatinine > maat voor uitplassen eiwit (= maat hypertensie)
- Dus wel meetbaar van subklinische orgaanschade:
o Hyperperfusie leidt tot microalbuminurie en uiteindelijk tot schade en
macroalbuminurie
o Verdikking hartspier (LV) te zien op echo, MRI leidt ook tot grotere elektrische
activiteit (ECG)
Maligne hypertensie
= ziektebeeld puur door hypertensie
- Kan zorgen voor:
o Schade retina
o Schade glomeruli
o Rode bloedcellen gaan kapot (door
meer wrijving tussen cellen door
hoge bloeddruk)
o Hersenoedeem
- Komt ook 4x vaker voor bij Afrikanen
o Hier vaker hypertensie
o En slechtere behandeling voor hypertensie
- 1/5 mensen eindigt met niervervangende therapie
Behandeling hypertensie
- 50% haalt streefwaarde niet bij behandeling
Oorzaak hypertensie
- Essentiële hypertensie: multifactoriële aandoening bestaat uit:
o Complex genetische predispositie
o Omgevingsfactoren (calorieopname en zoutinname)
o Vasculaire veroudering: vaatwandstijfheid en minder nefronen
- Tweelingstudies: eeneiig vs. twee-eiig: 30% genetisch en 70% omgeving
Belangrijkste sterfteoorzaken
- HVZ nummer 1 oorzaak van sterfte
o HVZ nog groter deel in bepaalde
etnische groepen:
▪ Meer aanleg voor HVZ
▪ Slechtere behandeling in
3e wereld
- Oversterfte door beroerte/ ischemische
hartziekte
o Beroerte; vooral door
hypertensie
o Ischemische hartziekte: meer door diabetes en overgewicht
- Bij bepaalde etnische groepen vooral HVZ
o Meer bij mindere sociale economische sta tus
- Etnische verschillen in Amerika:
o Afrikaans-amerikanen komt meer voor HVZ
- Etnische verschillen in NL:
o Mist data over precieze etniciteit
Oorzaken en etnische verschillen in incidentie
- HZ wereldwijd belangrijkste doodsoorzaak
- Etnische verschillen in incidentie hart- en vaatziekten
- Verschil in risicofactoren?
o Belangrijkste is hoge bloeddruk (vooral in midden- en laaginkomen > niet zo goed
met behandelen
hypertensie)
Risicofactoren HVZ
- Associatie tussen 10 risicofactoren
en HVZ onderzocht
- Impact risicofactor uitgedrukt in:
PAR
o Population attributal risk,
hoeveel % van incidentie te wijden aan de risicofactor
o Weegt mee hoeveel de risicofactor voorkomt
o Dus als je dit aanpakt > hoeveel van HVZ je aanpakt
o PAR= (Incidentie stroke- incidentie stroke door roken)/ (totale incidentie stroke)
▪ Eerste deel is hoeveel incidentie je aanpakt door de risicofactor te
behandelen
o PAR voor stroke voor de risicofactoren (als je deze risicofactor weg haalt > hoeveel
minder sterfte je hebt?)
▪ Hypertensie
• Belangrijkste oorzaak herseninfarct/ hersenbloeding
• Door hoge bloeddruk > hogere kans op bloeding door meer druk op
vaten
• Ook kans bij atherosclerotische plaque > dat deze scheurt >
herseninfarct
- Voor ischemische hartziekte
o Dyslpidemie belangrijkste oorzaak
- Grote verschillen naar geslacht en etnische groepen in bijdrage aan risicofactoren
,Etnische verschillen in RF voor HI/ HB (herseninfarct,
hersenbloeding)
- Verschillende PAR per regio:
o Odds risico= hoeveel meer risico als je
risicofactor hebt
▪ Hier is verschil in
o Ook verschil in prevalentie RF
- Bij roken:
o China odds risico lager dan in West-Europa
▪ Omdat wel meer roken/ minder kan worden gedaan > prevelentie wel even
groot
- Distributie van RF verschilt tussen etnische groepen (en ook naar geslacht, sociaal-
economische status etc.)
Etnische verschillen in HVZ
- Amsterdam ZO:
o 31% Nederlands (wit)
o 31% Surinaams
▪ Afrikaans
▪ Hindoestaans (meer diabetes)
- Verschillen in HVZ + belangrijkste risicofactoren
Hypertensie en diabetes
- Met name ghanezen meer hypertensie
t.o.v. Europese Nederlanders
o Hebben ook erfelijke aanleg
hiervoor
o De Ghanezen houden makkelijk
zout vast > leidt tot zoutgevoelige
bloeddruk
- Verschillen vanaf 18 jaar ontstaan
o Op hele oude leeftijd zijn alle
risico’s hoog
- Hindoestanen meer diabetes
- Bloeddruk hangt af van kort/langwerkende systeem:
o Kort via baroreceptoren in aortaboog: door vaatweerstand/ hartslag aan te passen >
dat bloeddruk in stand blijft
o Lang via nieren: zorgt voor volumehuishouding
▪ Meer vocht > hogere bloeddruk > want hogere cardiac output
▪ Bij meer zout > meer vocht > hogere bloeddruk (Ghanezen)
- Hoge bloeddruk:
o Zoutgevoelige: bij veel zout eten > RR omhoog
▪ Vooral Afrikaanse > want houden meer zout vast > meer problemen hiervan
o Zoutresistente: mensen hebben niet veel last ervan als je zout geeft
▪ Dus deze mensen krijgen niet echt meer volume wat zorgt voor hogere
bloeddruk
o Deze behandel je in eerste instantie anders
,Evolutionaire grondslag
- Afrikanen houden makkelijker zout vast:
o Vroeger in Wes-Afrika waar
droog/warm was > moest je goed zout
kunnen vasthouden want was niet veel
water
o Je kon het beetje water langdurige
vasthouden
o Bij migratie naar Europa > waren de
genen hiervoor niet zo belangrijk meer
▪ Zout vasthouden is actief proces van nieren > kost energie
▪ De europezen zijn dit kwijtgeraakt
- Nu in Afrika meer zout eten
o Nu pech met de genen > nog makkelijker een nog hogere RR door zout vasthouden
- Hindoestanen meer last van diabetes
o Gebrek aan goede voeding > handig om voeding te bewaren (genen handig)
o Nu sneller overgewicht/ diabetes van die genen
Impact op HVZ?
-
Focus op hypertensie
- Belangrijkste risicofactor voor HVZ= hypertensie
- Grote verschillen tussen etnische groepen
- Effectiviteit behandeling verschillend
- Terug te voeren op verschillen in
pathofysiologie
Hart- en vaatziekten door hypertensie
- Neurologisch > HI/ HB/ vasculaire dementie
- Oog > retinopathie
- Perifeer arterieel vaatlijden
o Door atherosclerose > vernauwing slagaders in benen > kunnen enkele meters lopen
en moeten dan stilstaan
- Aneurysma: verwijding van aorta > wand rekt meer uit > steeds meer druk op een zwak vat >
kunnen scheurtjes ontstaan die mogelijk knappen
- Nierproblemen: kun je meten
- Hartziekten:
o Chronisch hartfalen: hart moet heel lang heel hard werken >
linkerventrikelhypertrofie > hartspier wordt dikker > gaat slijten door de hypertensie
o Ischemische hartziekte (coronary heart dissease)
Hypertensie gemedieerde orgaanschade
- Is schade die door hoge bloeddruk is aangericht
- Subklinische orgaanschade niet goed meetbaar
o Veranderingen die je niet voelt maar die er wel zijn en die je niet goed kunt meten
, o Hypertensie versnelt optreden atherosclerose en risico op plaque ruptuur
o Hypertensie zorgt voor verdikking wand in kleine vaten (intima hyperplasie/ media
hypertrofie) incl. glomerulus
- Wat gebeurt er bij beginnende orgaanschade door onbehandelde hypertensie?
o Wel meetbaar:
▪ Schade glomeruli
▪ Hart krijgt last van hypertensie
o Glomerulaire druk: gaat omhoog want hogere RR > meer uitgeperst in kapsel
Bowman
o eGFR: klaring gaat omhoog door glomerulaire druk > meer door kapsel geperst
o Creatinine in het bloed: omlaag (creatinine maat voor klaring), meer klaring/gelijke
productie > in bloed dus gehalte omlaag
o Albumine in urine: omhoog door hogere druk > meer uitscheiding kleine eiwitten in
urine
o Creatinine in urine: omhoog door meer filtratie, minder in bloed/ dus meer
uitplassen
o Dikte hartspier: bij chronische hypertensie > spier dikker want moet meer kracht
leveren (linkerventrikelhypertrofie)
o QRS-complex op ECG: hoger (want meer ventrikelweefsel dus meer cellen door LV-
hypertrofie)
o Deze verschijnselen aan begin hypertensie, bij lange > chronische nierinsufficiëntie
(klaring dan omlaag in plaats van aan het begin omhoog)
- Maat klaring: albumine/creatinine > maat voor uitplassen eiwit (= maat hypertensie)
- Dus wel meetbaar van subklinische orgaanschade:
o Hyperperfusie leidt tot microalbuminurie en uiteindelijk tot schade en
macroalbuminurie
o Verdikking hartspier (LV) te zien op echo, MRI leidt ook tot grotere elektrische
activiteit (ECG)
Maligne hypertensie
= ziektebeeld puur door hypertensie
- Kan zorgen voor:
o Schade retina
o Schade glomeruli
o Rode bloedcellen gaan kapot (door
meer wrijving tussen cellen door
hoge bloeddruk)
o Hersenoedeem
- Komt ook 4x vaker voor bij Afrikanen
o Hier vaker hypertensie
o En slechtere behandeling voor hypertensie
- 1/5 mensen eindigt met niervervangende therapie
Behandeling hypertensie
- 50% haalt streefwaarde niet bij behandeling
Oorzaak hypertensie
- Essentiële hypertensie: multifactoriële aandoening bestaat uit:
o Complex genetische predispositie
o Omgevingsfactoren (calorieopname en zoutinname)
o Vasculaire veroudering: vaatwandstijfheid en minder nefronen
- Tweelingstudies: eeneiig vs. twee-eiig: 30% genetisch en 70% omgeving
