Internationale organisatie
Aparte concepten
Concept 1: Soevereiniteit
Soevereiniteit
o = het recht van een bestuursorgaan om het hoogste gezag uit te oefenen zonder dat
verantwoording is verschuldigd aan een ander orgaan. De staat heeft het hoogste gezag op
grondgebied.
o Geschiedenis bij Vrede van Westfalen 1648 → resulteert in statensysteem
Responsibility to protect (R2P)
o = De verantwoordelijkheid om te beschermen, werd in 2005 op de wereldtop van de
Verenigde Naties unaniem aangenomen. Het benadrukt de verantwoordelijkheid van iedere
staat om zijn bevolking te beschermen tegen genocide, oorlogsmisdaden, etnische
zuiveringen en misdaden tegen de menselijkheid.
• Primaire verantwoordelijkheid voor de staat
• secundaire verantwoordelijkheid voor de internationale gemeenschap
• Uitdaging: Er was onduidelijkheid en onenigheid met betrekking tot het principe, de
focus en de middelen
• Zo werd er bijvoorbeeld wel militaire actie uitgevoerd onder de vlag van R2P in zowel
Libië als Ivoorkust. In Syrië daarentegen gebeurde er niets → onduidelijkheid
• Kloof tussen theorie en praktijk wordt steeds groter
o Verhouding met soevereiniteit: Een soevereine staat heeft het hoogste gezag over zijn
grondgebied. In deze positie dient de staat zijn eigen bevolking te beschermen. Om die reden
zal de responsibility to protect dus toegepast moeten worden
Toepassing Britse Soevereiniteit
o Er zijn twee restanten van het Britse verleden
• British Overseas Territories = kleine eilanden waar er wel nog sprake is van Britse
soevereiniteit en waar het Verenigd Koninkrijk dus het hoogste gezag heeft. Deze
Soevereiniteit wordt echter wel betwist. Voorbeelden: Falklands, Chagos.
• Commonwealth of Nations = Dit is een vrijwillig samenwerkingsverband van 56
onafhankelijke soevereine staten met de Britse koning Charles III als symbolisch
hoofd. Hier is geen sprake van Britse soevereiniteit.
▪ = een Intergouvernementele organisatie
▪ London Declaration (1949) als oprichtingsverdrag → wij creëren een
internationale organisatie
▪ Inspiratie voor Commonwealth of independent States
,Toepassing Falklands
o De Falkland Eilanden, ook wel de Malvinas genoemd in het Spaans, zijn een groep eilanden in
de zuidelijke Atlantische Oceaan. Ze zijn het middelpunt geweest van een langdurig territoriaal
geschil tussen het VK en Argentinië. Het perspectief van soevereiniteit met betrekking tot de
Falkland-eilanden heeft betrekking op de vraag welk land het legitieme recht heeft om de
eilanden te besturen en te regeren.
o 1. Britse Soevereiniteit (Huidige Status):
• Het VK oefent momenteel soevereiniteit uit over de Falkland-eilanden.
• Ondersteund door de wens van de Falklandbewoners, die in een referendum in 2013
overweldigend stemden voor het behoud van hun status als een Brits overzees
gebied.
• VK heeft het zelfbeschikkingsrecht van de Falklandbewoners benadrukt als het
primaire principe achter de soevereiniteit van de eilanden.
o 2. Argentijns Perspectief:
• Argentinië heeft historisch aanspraak gemaakt op de Falkland-eilanden en beschouwt
ze als een integraal onderdeel van zijn nationaal grondgebied.
• In 1982 leidde invasie van de Falkland-eilanden door Argentinië tot een kortstondige
oorlog met het VK, resulteerde in terugkeer eilanden naar Britse controle.
• Ondanks militaire nederlaag handhaaft Argentinië zijn territoriale aanspraak en heeft
het diplomatieke middelen en internationale fora gebruikt om zijn standpunt te
bevorderen. Argentinië benadrukt het beginsel van territoriale integriteit.
o 3. Internationaal Perspectief:
• Internationaal is er geen consensus over de soevereiniteit van de Falkland-eilanden.
De meerderheid van de landen, inclusief de meeste Latijns-Amerikaanse landen,
erkent de soevereiniteit van het Verenigd Koninkrijk.
• De Verenigde Naties hebben de betrokken partijen opgeroepen om bilaterale
onderhandelingen te voeren om het geschil op vreedzame wijze op te lossen. Tot op
heden zijn dergelijke onderhandelingen echter niet tot stand gekomen.
• Beslissing ligt bij Falkland eilanden zelf die recht hebben op zelfbeschikking
o 4. Hoop op verandering
• Falklands zijn geen onderdeel van het handelsakkoord EU-VK. Dit is goed nieuws
volgens Argentinië omdat de EU de Falklands niet zou zien als onderdeel van het
Verenigd Koninkrijk
• Ook bredere context
▪ China-effect: men moet vermijden dat Argentinië kant China kiest
▪ Oekraïne-effect: soevereiniteitsclaims moeten legitiem zijn
▪ Chagos-effect: het lukt wel om Britse soevereiniteit onderuit te halen
,Toepassing Chagos
o De Chagos eilanden bestaan uit een 58-tal kleine eilanden waaronder ook Diego Garcia
o Diego Garcia = Brits gebied uitgeleend aan Amerikanen → als Amerikaanse luchtmachtbasis
o De britten staan zwaar onder druk over deze eilanden
o Mauritius was een Britse kolonie tot 1968 en behoort nu tot de Commonwealth. Het is dus nu
een onafhankelijke soevereine staat. Bij deze onafhankelijkheid moest Mauritius onder dwang
een deel van hun gebied, de chagos-eilanden afstaan.
o De Chagos-eilanden staan dus nu onder Britse soevereiniteit
o Deze Britse soevereiniteit over Chagos wordt betwist door Mauritius
o Zullen 4 overwinningen boeken in hun weg naar soevereiniteit
• Algemene Vergadering → In mei 2020 zal een meerderheid van de algemene
vergadering instemmen met een resolutie die de VK oproept tot het vervolledigen van
het dekolonisatieproces
• ICJ → In 2019 gaven ze het juridisch advies dat het opknippen van Chagos niet goed
was. Het was geen voorbeeld van volledige dekolonisatie. Er moet volledige
dekolonisatie plaatsvinden onder het bewind van Chagos.
• UPU → in Mei 2021 zal de Universele Post-Unie het gebruik van Britse postzegeld op
de chagos eilanden verbieden. D`it zal betekenen dat enkel de postzegels van
Mauritius gebruikt mogen worden. Postzegels als symbool van soevereiniteit
• FAO → In mei 2022 zal de Voedsel- en landbouworganisatie (FAO) de positie van het
VK als Coastal State weerleggen in de IOTC (Indian Ocean Tuna Commission). Men zal
dus stellen dat de Chagos Archipel onderdeel is van Mauritius
o → Mauritius doet aan forumshoppen
Concept 3: Staat
Inleiding
o De staat als rechtspersoon moet de volgende kwalificaties bezitten: een permanente
bevolking; een afgebakend grondgebied; een regering; en het vermogen om betrekkingen aan
te gaan met andere staten.
o Montevideo Conventie 1933
o Staat moet voldoen aan
• Permanente bevolking
• Afgebakend territorium
• Capaciteit om in relatie te treden met andere
• Autonomie over geweld
o Staten blijven belangrijke actoren in global governance (dus in het mondiale bestuur).
o Staten hebben soevereiniteit → Geeft hun autoriteit over hun territorium en volk
o de gestage concentratie van macht in handen van staten die begon in 1648 met de Vrede van
Westfalen, is voorbij, tenminste voorlopig. → meer naar bedrijven en internationale
organisaties
Kalifaat
o Een kalifaat is een staat die geregeerd wordt door een kalief, dat wil zeggen een opvolger van
de islamitische profeet Mohammed.
o Ottomaanse Rijk = Kalifaat
o Islamitische staat als kalifaat, maar noemt zich ook staat:
→ Staat = prestige/erkenning als onderdeel van de internationale gemeenschap
→ Staat als hoeksteen van die gemeenschap
→ Staat = reactie op staatsgrenzen die Westerse mogendheden bepaalden tijdens WOI
→ Men kiest voor de westerse term staat omdat het in het westen gezien wordt als de
hoeksteen van erkenning
, Toepassing Palestijnen
o Willen erg graag lid worden van de Verenigde Naties en dus land 194 worden
o Verleden 3 beloftes van de Britten
• 1915 McMahon-Hussein correspondentie
▪ De Britten beloven aan de arabieren (hoessein) een roos gebied aan de
mediterraanse zee
▪ Het roos gebied is voor de arabieren als ze de Britten steunen in hun strijd
tegen de ottomanen
• 1916 Sykes-Picot akkoord
▪ 1 jaar later komen de britten samen met de fransen
▪ Besluiten het roos gebied gewoon onder de fransen en de britten te verdelen
▪ Onderverdeling in mandaatgebieden en vervolgens begeleiding naar
zelfbestuur
▪ Brits mandaat over Palestina
• 1917 Balfour Declaration
▪ De britten zeggen dat hun gebied voor de Joodse bevolking is
o Het idee van de VN was een tweestatenplan
o Dit wordt gesteund door het Joodse kamp maar zij kiezen al voor een vlucht vooruit en roepen
de onafhankelijkheid van Israël uit in 1948
o Israël werd lid van de VN in 1949
o In 1988 werd de onafhankelijkheid van Palestina uitgeroepen door Arafat
• Werd maar door 138 landen direct en dus bilateraal erkent
• Dit was voor de Palestijnen niet voldoende
• Als ze lid zouden worden van de VN zouden ze door veel meer landen indirect erkent
worden
o Er werden 4 plannen doorlopen
• Plan A 2011 → Lidmaatschap VN: de sleutel werd omgedraaid door de VS in de
veiligheidsraad
• Plan B 2011 → lidmaatschap tot gespecialiseerde organen: Dit zal lukken maar door
moeilijkheden worden de plannen al snel terug opgeborgen
▪ Palestina zal lid worden van UNESCO
▪ Als gevolg hiervan zal de VS de bijdrage voor UNESCO opschorten
▪ Druk voor Palestijnen om dit niet te herhalen in andere VN-organen
▪ Trump zal uit UNESCO stappen, Biden stapt er terug in
• Plan C 2012 → Upgrade waarnemersstatus van de Palestijnen in de AV
▪ Non-member observer state
▪ VN geeft waarnemerstatus omdat ze een wereldorganisatie wil zijn
▪ Krijgen bordje met State of Palestine op
▪ Voordelen zullen niet genoeg zijn voor Palestina
• Plan B’ 2015 → Opnieuw opzoek naar lidmaatschap van organen en toetreding tot
verdragen
Aparte concepten
Concept 1: Soevereiniteit
Soevereiniteit
o = het recht van een bestuursorgaan om het hoogste gezag uit te oefenen zonder dat
verantwoording is verschuldigd aan een ander orgaan. De staat heeft het hoogste gezag op
grondgebied.
o Geschiedenis bij Vrede van Westfalen 1648 → resulteert in statensysteem
Responsibility to protect (R2P)
o = De verantwoordelijkheid om te beschermen, werd in 2005 op de wereldtop van de
Verenigde Naties unaniem aangenomen. Het benadrukt de verantwoordelijkheid van iedere
staat om zijn bevolking te beschermen tegen genocide, oorlogsmisdaden, etnische
zuiveringen en misdaden tegen de menselijkheid.
• Primaire verantwoordelijkheid voor de staat
• secundaire verantwoordelijkheid voor de internationale gemeenschap
• Uitdaging: Er was onduidelijkheid en onenigheid met betrekking tot het principe, de
focus en de middelen
• Zo werd er bijvoorbeeld wel militaire actie uitgevoerd onder de vlag van R2P in zowel
Libië als Ivoorkust. In Syrië daarentegen gebeurde er niets → onduidelijkheid
• Kloof tussen theorie en praktijk wordt steeds groter
o Verhouding met soevereiniteit: Een soevereine staat heeft het hoogste gezag over zijn
grondgebied. In deze positie dient de staat zijn eigen bevolking te beschermen. Om die reden
zal de responsibility to protect dus toegepast moeten worden
Toepassing Britse Soevereiniteit
o Er zijn twee restanten van het Britse verleden
• British Overseas Territories = kleine eilanden waar er wel nog sprake is van Britse
soevereiniteit en waar het Verenigd Koninkrijk dus het hoogste gezag heeft. Deze
Soevereiniteit wordt echter wel betwist. Voorbeelden: Falklands, Chagos.
• Commonwealth of Nations = Dit is een vrijwillig samenwerkingsverband van 56
onafhankelijke soevereine staten met de Britse koning Charles III als symbolisch
hoofd. Hier is geen sprake van Britse soevereiniteit.
▪ = een Intergouvernementele organisatie
▪ London Declaration (1949) als oprichtingsverdrag → wij creëren een
internationale organisatie
▪ Inspiratie voor Commonwealth of independent States
,Toepassing Falklands
o De Falkland Eilanden, ook wel de Malvinas genoemd in het Spaans, zijn een groep eilanden in
de zuidelijke Atlantische Oceaan. Ze zijn het middelpunt geweest van een langdurig territoriaal
geschil tussen het VK en Argentinië. Het perspectief van soevereiniteit met betrekking tot de
Falkland-eilanden heeft betrekking op de vraag welk land het legitieme recht heeft om de
eilanden te besturen en te regeren.
o 1. Britse Soevereiniteit (Huidige Status):
• Het VK oefent momenteel soevereiniteit uit over de Falkland-eilanden.
• Ondersteund door de wens van de Falklandbewoners, die in een referendum in 2013
overweldigend stemden voor het behoud van hun status als een Brits overzees
gebied.
• VK heeft het zelfbeschikkingsrecht van de Falklandbewoners benadrukt als het
primaire principe achter de soevereiniteit van de eilanden.
o 2. Argentijns Perspectief:
• Argentinië heeft historisch aanspraak gemaakt op de Falkland-eilanden en beschouwt
ze als een integraal onderdeel van zijn nationaal grondgebied.
• In 1982 leidde invasie van de Falkland-eilanden door Argentinië tot een kortstondige
oorlog met het VK, resulteerde in terugkeer eilanden naar Britse controle.
• Ondanks militaire nederlaag handhaaft Argentinië zijn territoriale aanspraak en heeft
het diplomatieke middelen en internationale fora gebruikt om zijn standpunt te
bevorderen. Argentinië benadrukt het beginsel van territoriale integriteit.
o 3. Internationaal Perspectief:
• Internationaal is er geen consensus over de soevereiniteit van de Falkland-eilanden.
De meerderheid van de landen, inclusief de meeste Latijns-Amerikaanse landen,
erkent de soevereiniteit van het Verenigd Koninkrijk.
• De Verenigde Naties hebben de betrokken partijen opgeroepen om bilaterale
onderhandelingen te voeren om het geschil op vreedzame wijze op te lossen. Tot op
heden zijn dergelijke onderhandelingen echter niet tot stand gekomen.
• Beslissing ligt bij Falkland eilanden zelf die recht hebben op zelfbeschikking
o 4. Hoop op verandering
• Falklands zijn geen onderdeel van het handelsakkoord EU-VK. Dit is goed nieuws
volgens Argentinië omdat de EU de Falklands niet zou zien als onderdeel van het
Verenigd Koninkrijk
• Ook bredere context
▪ China-effect: men moet vermijden dat Argentinië kant China kiest
▪ Oekraïne-effect: soevereiniteitsclaims moeten legitiem zijn
▪ Chagos-effect: het lukt wel om Britse soevereiniteit onderuit te halen
,Toepassing Chagos
o De Chagos eilanden bestaan uit een 58-tal kleine eilanden waaronder ook Diego Garcia
o Diego Garcia = Brits gebied uitgeleend aan Amerikanen → als Amerikaanse luchtmachtbasis
o De britten staan zwaar onder druk over deze eilanden
o Mauritius was een Britse kolonie tot 1968 en behoort nu tot de Commonwealth. Het is dus nu
een onafhankelijke soevereine staat. Bij deze onafhankelijkheid moest Mauritius onder dwang
een deel van hun gebied, de chagos-eilanden afstaan.
o De Chagos-eilanden staan dus nu onder Britse soevereiniteit
o Deze Britse soevereiniteit over Chagos wordt betwist door Mauritius
o Zullen 4 overwinningen boeken in hun weg naar soevereiniteit
• Algemene Vergadering → In mei 2020 zal een meerderheid van de algemene
vergadering instemmen met een resolutie die de VK oproept tot het vervolledigen van
het dekolonisatieproces
• ICJ → In 2019 gaven ze het juridisch advies dat het opknippen van Chagos niet goed
was. Het was geen voorbeeld van volledige dekolonisatie. Er moet volledige
dekolonisatie plaatsvinden onder het bewind van Chagos.
• UPU → in Mei 2021 zal de Universele Post-Unie het gebruik van Britse postzegeld op
de chagos eilanden verbieden. D`it zal betekenen dat enkel de postzegels van
Mauritius gebruikt mogen worden. Postzegels als symbool van soevereiniteit
• FAO → In mei 2022 zal de Voedsel- en landbouworganisatie (FAO) de positie van het
VK als Coastal State weerleggen in de IOTC (Indian Ocean Tuna Commission). Men zal
dus stellen dat de Chagos Archipel onderdeel is van Mauritius
o → Mauritius doet aan forumshoppen
Concept 3: Staat
Inleiding
o De staat als rechtspersoon moet de volgende kwalificaties bezitten: een permanente
bevolking; een afgebakend grondgebied; een regering; en het vermogen om betrekkingen aan
te gaan met andere staten.
o Montevideo Conventie 1933
o Staat moet voldoen aan
• Permanente bevolking
• Afgebakend territorium
• Capaciteit om in relatie te treden met andere
• Autonomie over geweld
o Staten blijven belangrijke actoren in global governance (dus in het mondiale bestuur).
o Staten hebben soevereiniteit → Geeft hun autoriteit over hun territorium en volk
o de gestage concentratie van macht in handen van staten die begon in 1648 met de Vrede van
Westfalen, is voorbij, tenminste voorlopig. → meer naar bedrijven en internationale
organisaties
Kalifaat
o Een kalifaat is een staat die geregeerd wordt door een kalief, dat wil zeggen een opvolger van
de islamitische profeet Mohammed.
o Ottomaanse Rijk = Kalifaat
o Islamitische staat als kalifaat, maar noemt zich ook staat:
→ Staat = prestige/erkenning als onderdeel van de internationale gemeenschap
→ Staat als hoeksteen van die gemeenschap
→ Staat = reactie op staatsgrenzen die Westerse mogendheden bepaalden tijdens WOI
→ Men kiest voor de westerse term staat omdat het in het westen gezien wordt als de
hoeksteen van erkenning
, Toepassing Palestijnen
o Willen erg graag lid worden van de Verenigde Naties en dus land 194 worden
o Verleden 3 beloftes van de Britten
• 1915 McMahon-Hussein correspondentie
▪ De Britten beloven aan de arabieren (hoessein) een roos gebied aan de
mediterraanse zee
▪ Het roos gebied is voor de arabieren als ze de Britten steunen in hun strijd
tegen de ottomanen
• 1916 Sykes-Picot akkoord
▪ 1 jaar later komen de britten samen met de fransen
▪ Besluiten het roos gebied gewoon onder de fransen en de britten te verdelen
▪ Onderverdeling in mandaatgebieden en vervolgens begeleiding naar
zelfbestuur
▪ Brits mandaat over Palestina
• 1917 Balfour Declaration
▪ De britten zeggen dat hun gebied voor de Joodse bevolking is
o Het idee van de VN was een tweestatenplan
o Dit wordt gesteund door het Joodse kamp maar zij kiezen al voor een vlucht vooruit en roepen
de onafhankelijkheid van Israël uit in 1948
o Israël werd lid van de VN in 1949
o In 1988 werd de onafhankelijkheid van Palestina uitgeroepen door Arafat
• Werd maar door 138 landen direct en dus bilateraal erkent
• Dit was voor de Palestijnen niet voldoende
• Als ze lid zouden worden van de VN zouden ze door veel meer landen indirect erkent
worden
o Er werden 4 plannen doorlopen
• Plan A 2011 → Lidmaatschap VN: de sleutel werd omgedraaid door de VS in de
veiligheidsraad
• Plan B 2011 → lidmaatschap tot gespecialiseerde organen: Dit zal lukken maar door
moeilijkheden worden de plannen al snel terug opgeborgen
▪ Palestina zal lid worden van UNESCO
▪ Als gevolg hiervan zal de VS de bijdrage voor UNESCO opschorten
▪ Druk voor Palestijnen om dit niet te herhalen in andere VN-organen
▪ Trump zal uit UNESCO stappen, Biden stapt er terug in
• Plan C 2012 → Upgrade waarnemersstatus van de Palestijnen in de AV
▪ Non-member observer state
▪ VN geeft waarnemerstatus omdat ze een wereldorganisatie wil zijn
▪ Krijgen bordje met State of Palestine op
▪ Voordelen zullen niet genoeg zijn voor Palestina
• Plan B’ 2015 → Opnieuw opzoek naar lidmaatschap van organen en toetreding tot
verdragen
