Samenvatting natuurkunde
Katern C – Kern- en deeltjesprocessen
C.1 Subatomaire deeltjes
Met een kathodebuis werd aangetoond dat moleculen en atomen beide niet de kleinst
mogelijke deeltjes waren. Er ontstond daarbij eerst een straling tussen de kathode en
de anode, die daarna werd afgebogen door geladen platen. Dit betekende dat er
negatief geladen deeltjes waren, namelijk elektronen. Een atoom is neutraal, dus er
waren ook positieve deeltjes.
o Atoommodel van Thomson: een soort krentenbol met alle deeltjes bij elkaar.
Radioactieve straling ook ontdekt; alfastraling met een positieve lading, bètastraling
met een negatieve lading en gammastraling zonder lading.
Rutherford stelde vast dat een atoom bestaat uit een positief geladen kern met een
wolk van bewegende elektronen. Ook stelde hij vast dat er in de kern protonen waren
en neutronen, die de afstotende werking van protonen compenseren.
Subatomaire deeltjes: kleiner dan het atoom. Bijvoorbeeld protonen.
Nevelvat: Wilsonvat. Een vloeistof die net niet condenseert. Als er dan een
subatomair deeltje tegen een molecuul van de damp botst, ontstaat een zichtbaar
druppeltje.
o Er ontstaat een spoor, doordat het subatomaire deeltje veel botst. Zijn energie
neemt steeds af. Op een gegeven moment is de energie heel laag.
o Er is ook een magnetisch veld, waardoor de geladen deeltjes een
lorentzkracht ondervinden. Daardoor wordt het spoor gekromd.
m⋅ v
Kromtestraal van het deeltje: r=
B⋅ q
De richting van de kromming wordt bepaald door de FBI-regel.
Kosmische straling: straling uit het heelal bestaande uit geladen en ongeladen
deeltjes.
Positron: antideeltje van elektron. Werd aangetoond doordat iets gevonden werd met
gelijke eigenschappen als een elektron, maar met positieve lading.
Antimaterie: de verzameling van antideeltjes. Elk deeltje heeft een antideeltje.
Muon: vergelijkbare eigenschappen als elektron maar met een tweehonderd keer zo
grote massa.
C.2 Kernreacties
Atoomnummer: ladingsgetal. Aantal protonen. Z.
Massagetal: Som van het aantal protonen en neutronen. A.
Isotopen: gelijk atoomnummer, ander massagetal.
A
Z X
Instabiel: als een bij een atoom het aantal deeltjes binnen de kern spontaan kan
veranderen via een vervalreactie. Hierbij komt straling vrij.
Bij vervalreacties is er behoud van ladingsgetal en behoud van massagetal.
K-vangst: als een instabiele kern een elektron uit de elektronenwolk opneemt in de
kern en dat combineert met een proton tot een neutron.
Er kunnen ook kunstmatig kernreacties gemaakt worden.
Massa kan worden omgezet in energie volgens E = mc2.
Massadefect: als er massa bij een reactie verdwijnt en wordt omgezet in energie.
In een kerncentrale kan energie gemaakt worden via een splijtingsreactie of via een
fusiereactie. Er ontstaat hierbij eerst stoom.
In de zon zijn fusiereacties: 21 H + 31H → 42He + 10n . Komt veel energie bij vrij.
C.3 Neutrino’s
Katern C – Kern- en deeltjesprocessen
C.1 Subatomaire deeltjes
Met een kathodebuis werd aangetoond dat moleculen en atomen beide niet de kleinst
mogelijke deeltjes waren. Er ontstond daarbij eerst een straling tussen de kathode en
de anode, die daarna werd afgebogen door geladen platen. Dit betekende dat er
negatief geladen deeltjes waren, namelijk elektronen. Een atoom is neutraal, dus er
waren ook positieve deeltjes.
o Atoommodel van Thomson: een soort krentenbol met alle deeltjes bij elkaar.
Radioactieve straling ook ontdekt; alfastraling met een positieve lading, bètastraling
met een negatieve lading en gammastraling zonder lading.
Rutherford stelde vast dat een atoom bestaat uit een positief geladen kern met een
wolk van bewegende elektronen. Ook stelde hij vast dat er in de kern protonen waren
en neutronen, die de afstotende werking van protonen compenseren.
Subatomaire deeltjes: kleiner dan het atoom. Bijvoorbeeld protonen.
Nevelvat: Wilsonvat. Een vloeistof die net niet condenseert. Als er dan een
subatomair deeltje tegen een molecuul van de damp botst, ontstaat een zichtbaar
druppeltje.
o Er ontstaat een spoor, doordat het subatomaire deeltje veel botst. Zijn energie
neemt steeds af. Op een gegeven moment is de energie heel laag.
o Er is ook een magnetisch veld, waardoor de geladen deeltjes een
lorentzkracht ondervinden. Daardoor wordt het spoor gekromd.
m⋅ v
Kromtestraal van het deeltje: r=
B⋅ q
De richting van de kromming wordt bepaald door de FBI-regel.
Kosmische straling: straling uit het heelal bestaande uit geladen en ongeladen
deeltjes.
Positron: antideeltje van elektron. Werd aangetoond doordat iets gevonden werd met
gelijke eigenschappen als een elektron, maar met positieve lading.
Antimaterie: de verzameling van antideeltjes. Elk deeltje heeft een antideeltje.
Muon: vergelijkbare eigenschappen als elektron maar met een tweehonderd keer zo
grote massa.
C.2 Kernreacties
Atoomnummer: ladingsgetal. Aantal protonen. Z.
Massagetal: Som van het aantal protonen en neutronen. A.
Isotopen: gelijk atoomnummer, ander massagetal.
A
Z X
Instabiel: als een bij een atoom het aantal deeltjes binnen de kern spontaan kan
veranderen via een vervalreactie. Hierbij komt straling vrij.
Bij vervalreacties is er behoud van ladingsgetal en behoud van massagetal.
K-vangst: als een instabiele kern een elektron uit de elektronenwolk opneemt in de
kern en dat combineert met een proton tot een neutron.
Er kunnen ook kunstmatig kernreacties gemaakt worden.
Massa kan worden omgezet in energie volgens E = mc2.
Massadefect: als er massa bij een reactie verdwijnt en wordt omgezet in energie.
In een kerncentrale kan energie gemaakt worden via een splijtingsreactie of via een
fusiereactie. Er ontstaat hierbij eerst stoom.
In de zon zijn fusiereacties: 21 H + 31H → 42He + 10n . Komt veel energie bij vrij.
C.3 Neutrino’s
