Samenvatting Neurologische stelsel

ALGEMENE THEORIE:

INLEIDING:
Samenstelling:
- Centraal zenuwstelsel (CZS):
 Hersenen + kleine hersenen
 Hersenstam
 Ruggenmerg
- Perifeer zenuwstelsel (PZS):
 Zenuwen buiten hersenen en ruggenmerg

Werking:
1. Sensorische input – informatieverzameling
a. Veranderingen binnen en buiten het lichaam registreren
2. Integratie
a. Input verzamelen en interpreteren door de hersenen +
beslissen of er tot actie wordt overgegaan
b. Opslag in de thalamus
c. Cortex: wat gaan we doen met de prikkel?
i. Niets meedoen
ii. Nu niets, maar we gaan dit archiveren
iii. Iets meedoen  Integratie tussen verschillende delen
3. Motorische output
a. Respons activeert spieren of klieren
b. Een respons op geïntegreerde stimuli

Delen van de hersenen:
Niet elke lobi/ kwab heeft een vaste functie  niet altijd een bepaalde
uitval in structuur koppelen aan functiebeperking zoals gezien in de cursus
 altijd een interactie tussen verschillende structuren
Frontaalkwab:
- Primaire motorische cortex
- Concentratie
- Verbale communicatie
- Beslissingen maken
- Planning
- Persoonlijkheid

Pariëtale kwab:
- Primaire somatosensorische cortex
- Sensorische functies
- Taalbegrip
Occiptale kwab:
- Primaire visuele cortex
- Verwerking visuele informatie
- Visuele geheugen

Temporale kwab:
- Spraak begrijpen

, - Olfactorisch gevoel (smaak)
- Auditief geheugen

Hersenstam:
- Ademen
- Hartfrequentie
- Alle autonome functies

Cerebellum: (= kleine hersenen)
- Coördinatie
- Evenwicht
- Motorisch geheugen (verzamelplaats van vooraf aangeleerde
motorische patronen)

Niet-aangeboren hersenletsels:
- Niet-progressief: acuut bij een kortdurende gebeurtenis bij anders
stabiel neurologisch functioneren:
 Trauma, CVA, metabole abnormaliteiten, zuurstoftekort, acute
toxiciteit, infecties
- Progressief: degeneratief, neoplastisch, chronische infecties,
ontwikkeling gebonden
- Bijna alle overlevenden verbeteren na het letsel:
 Niet-progressief: kunnen we verbeteren tot bijna de persoon
die hij/zij daarvoor was
 Progressief: enkel de progressie gaan onderdrukken/ vertragen
- Functioneel: niet volledig herstel zoals voordien  “met korreltje
zout nemen”




- Verschillende patronen van herstel komt door de neuroplasticiteit:
 Winst is vaak klein, en niet voor iedereen even groot

- Het brein kan na het uitvallen van een deel nieuwe connecties
maken en enkele functies deels herstellen
Hoe moeten we het gaan bekijken?
- Het levend wezen is niet louter een (motorisch) gedrag, waarbij we
enkel een contractie zien. Het is een interactie tussen zowel
motoriek, cognitie als perceptie. (Zoals gezien in vak gezondheids-
en ontwikkelingspsychologie)



Aanpassen:

, - = neurofysiologisch vermogen om gedrag (motoriek, cognitie,
perceptie) te veranderen
- De mens is een geboren ‘aanpasser’: bv. nieuwe stappatronen
ontdekken a.g.v. veranderingen
Bv. Stig Broeckx:
- Hersenletsel door zware valpartij
- Schade aan het epicentrum
- Zware revalidatie
-  Motorisch gedrag moeten gaan
herontdekken!




Ziekte/ letsel  Aantasting van neurologisch stelsel  Reactie/
reparatie: (3 mogelijke uitkomsten:)
- Perfect herstel (zullen we bijna nooit zien bij neurologische
patiënten!)
- Restfenomeen blijft over
- Niet ‘wegregelbaar’  Niet herstellend letsel
 Als er geen herstel optreedt zal er een reorganisatie/ aanpassing zijn
van het neurologisch stelsel

Elke stroke is anders, ook al zijn de cijfers hetzelfde!

“Denkmodel”:
- Flexibiliteit:
 Groot vermogen om aan te passen
 Ieder heeft zijn regelruimte (die groot of klein kan zijn)
 Reservecapaciteit  revalidatieruimte:
 Hiermee gaan we als kinesitherapeut geconfronteerd
worden
 Maximaal uithalen (door externe hulp)
Regelruimte = verwijst naar het vermogen om aanpassingen te
brengen in het ZS na veranderingen door ziekte, letsels
Reservecapaciteit = extra vermogen die we bij een P kunnen uitlokken
om een aanpassing te verkrijgen in CZS  kunnen we als kinesist gaan
beïnvloeden

- Exploratie:
 Als kinesitherapeut gaan exploreren (niet elke stroke is
hetzelfde, dus we moeten gaan ontdekken hoe we de P het
best gaan behandelen)
- Adaptatie:
 Adapteren naar nieuwe toestand, waarbij de P gaat roeien met
de riemen die hij/zij heeft!

, 1. Globale visie op de P
2. Waardering/ reflectie/ herontdekking ‘motorisch gedrag’
3. Reorganisatie: niet alle patiënten zijn hetzelfde – geen kookboek
4. Exploreer reservecapaciteit en exploiteer  adapteer

DEEL 1: HERSTEL CENTRAAL ZENUWSTELSEL: PLASTICITEIT -
FUNDAMENTEEL
Evolutie in kennis van neurologisch stelsel (hersenen):
- Het idee dat de hersenen flexibel zijn is vrij recent!
- Vroeger: ‘lokalistische concepten”:
 Frenologen (Gall)= pseudowetenschap:
 Hypertrofie v bepaalde delen die beter ontwikkeld zijn
 Uiterlijk v/d schedel  bepaling v persoonlijkheid
 Uitpuilende ogen
 Vandaar “taalknobbel” en “rekenknobbel”
 Meer en meer inzicht in de hersenen: men mocht het
schedeldak openmaken
Brocca-gebied: (frontale kwab): betrokken bij
spraakproductie (verbale communicatie, coördineert de
motorische aspecten v spreken
 Schade: afasie  P heeft moeite met productie v spraak

Gebied v Wernicke (temporele kwab): verantwoordelijk
voor taalbegrip
 Schade: P heeft moeite om zaken te begrijpen, ze kunnen
spreken maar de zinnen zijn betekenisloos
 Beide delen liggen in de linkerhersenhelft

 Door elektrische prikkels ging men een taakmap maken
om te kijken hoever men rond een tumor mocht snijden
 Wetenschappelijker:
 Compartimenteringsproces
 Kunnen meer beeldvorming maken
 Men zag dat er bij P na een tijdje andere zones gingen
oplichten dan bij een niet-P  neuroplasticiteit =
geboren

Connecties en verbindingen:
- We verschillen op 1001 vlakken, maar de organisatie van de
cerebrale cortex = bij iedereen ongeveer vergelijkbaar  neuronen
en connecties vermeerderen in de tijd, door bijleren.
- Maar bij het ouder worden zal er ook gesnoeid worden in de
netwerken die niet meer worden gebruikt!
 Om plaats te ruimen in de hersenen
 Ze worden niet helemaal uitgeveegd, maar ze verdwijnen naar
de achtergrond  Zal langer duren om deze weer op te halen!