Les 4
Achtergrond, inleiding en project-verkenning van Theorie Systems Engineering
Tot 1990:
• OG levert RAW bestek: volledig uitgeschreven welke werkzaamheden, hoe het
uitgevoerd moet worden en de voorwaarden en eisen
• ON voert dit dan uit onder toezicht van OG
Omstreeks 1993:
• Introductie ISO 9001 = ON moet keuringsplannen opstellen
Rond 2000:
• Prestatiebestek vervangt langzaam RAW bestek: staat niet precies
voorgeschreven hoe het gerealiseerd moet worden maar wel hoe goed
• OG levert en ON voert uit
Vanaf 2004:
1. Prestatiecontract vervangt prestatiebestek: intro van D&C; E&C, DBFMo contract
• D&C = design & construct
• E&C = Engineering & construct
• DBFMO = Design, build, finance, maintain en operate
2. ON is zelf verantwoordelijk; OG kijkt obv Systeemgerichte ContractBeheersing
(SCB) – ON is dus zelf verantwoordelijk voor het leveren van een eindproduct dat
voldoet aan de eisen van de opdrachtgever
Met SCB controleert opdrachtgever steekproefsgewijs en monitort hij de processen van
de opdrachtnemer. Focus ligt op het kwaliteitssysteem van de opdrachtnemer en op het
behalen van de afgesproken prestaties.
3. Het prestatiecontract betekent integratie van werkzaamheden hiervoor is SE en
BIM nodig
Tegenwoordig:
• Steeds meer geïntegreerde contracten, wat gevolgen heeft voor de partijen:
➢ OG = opdrachtgever: moet oplossingsvrij specificeren;
➢ ON = opdrachtnemer: moet een oplossing ontwikkelen die traceerbaar en
objectief aantoonbaar is.
• System Engineering is een werkmethode waarmee dit gerealiseerd kan worden.
,Geïntegreerde contracten: contractvormen waar de OG en ON nauw samenwerken,
waar de ON veel meer verantwoordelijkheid krijgt dan bij traditionele contracten. In
plaats van alleen uit te voeren wat de OG in detail voorschrijft, wordt de ON in
geïntegreerde contracten verantwoordelijk voor meerdere onderdelen van het project,
zoals: het ontwerp, de bouw en soms zelfs het onderhoud en de financiering.
De praktijk bij traditionele aanbestedingen:
1. Architect en constructeur vormen duo
2. Architect en constructeur ontwerpen 1e concept
3. 1e concept gaat naar de adviseurs (bv W/E/brandveiligheid)
4. Adviseurs reageren op 1e concept: meestal in serie; eerst W daarna E
5. Concept wordt aangepast
6. Aangepaste concept wordt aanbesteed
7. Dan reactie vanuit de uitvoerende partijen, vaak aanpassing nodig
Knelpunten van de traditionele werkwijze:
1. Miscommunicatie
2. Wijzigingen worden niet op tijd verwerkt
3. Aanpassingen in serie (W reageert weer op E) > foutgevoelig
4. Scheiding ontwerp – uitvoering
5. Hoge faalkosten = kosten ontstaan door fouten
6. Geen optimale oplossingen
Boom model:
Klant verwoord > anders geïnterpreteerd > anders ontworpen > anders uitgevoerd > weer
gecorrigeerd > documentatie (niks) > eigenlijke klant behoefte
,Oplossingen hiervoor vanuit SE = system engineering
1. Werken in teams
2. Dus disciplines (expertise) GELIJKTIJDIG inschakelen
3. Ook aannemers betrekken
4. Functioneel specificeren
ESSENTIES system engineering:
1. Systeemdenken
2. Stakeholdergerichte aanpakken
3. Scheiden van specificeren en ontwerpen
4. Levenscyclusbenadering
5. Uitvoeringsgericht
6. Transparante processen
7. Verificatie
8. Validatie
(SSS – LUT – VV)
Systeem: iets is een systeem als het bestaat uit meerdere onderdelen die met elkaar
samenhangen (toilet, badkamer, woonkamer etc vormen samen systeem appartement).
Voorbeeld van een systeem:
, 8 ESSENTIES van system engineering verder uitgelegd:
1. Systeemdenken
Systeemdenken: een benadering die ervan uitgaat dat alles met alles samenhangt;
veranderingen in het ene systeem leiden tot veranderingen in het andere systeem.
Systeemdenken probeert dus het gedrag van systemen te:
• Beschrijven
• Begrijpen
Wat bepaalt de grenzen van het systeem: het probleem dat je wilt oplossen of de wens
die je wilt vervullen.
2. Stakeholdersgerichte aanpak
Stakeholders: alle personen, groepen of organisaties die BELANG hebben of invloed
hebben op of invloed ondervinden van een project, beslissing of bedrijf.
Shareholders: alle personen, bedrijven of instellingen die aandelen bezitten in een
bedrijf – vaak gericht op eigenaarschap en het financiële aspect.
SE richt zich op de BELANGHEBBENDEN
Belanghebbenden: personen of organisaties die invloed hebben op het systeem of door
het systeem worden beïnvloed worden (niet uitputtend).
Voordelen:
• Beter functionerend gebouw
• Begrip voor elkaars eisen, hierdoor vertrouwen en draagvlak
3. Scheiden van specificeren en ontwerpen
Specificeren: het formuleren en geordend vastleggen van eisen en functies voor een
product of proces.
Ontwerpen: het komen tot een optimale oplossing binnen de kaders van de specificatie.
Door scheiding van eisen en functies wordt er beter nagedacht over de exacte EISEN en
WENSEN waardoor de oplossingen vaak doeltreffender vormgegeven wordt.
Achtergrond, inleiding en project-verkenning van Theorie Systems Engineering
Tot 1990:
• OG levert RAW bestek: volledig uitgeschreven welke werkzaamheden, hoe het
uitgevoerd moet worden en de voorwaarden en eisen
• ON voert dit dan uit onder toezicht van OG
Omstreeks 1993:
• Introductie ISO 9001 = ON moet keuringsplannen opstellen
Rond 2000:
• Prestatiebestek vervangt langzaam RAW bestek: staat niet precies
voorgeschreven hoe het gerealiseerd moet worden maar wel hoe goed
• OG levert en ON voert uit
Vanaf 2004:
1. Prestatiecontract vervangt prestatiebestek: intro van D&C; E&C, DBFMo contract
• D&C = design & construct
• E&C = Engineering & construct
• DBFMO = Design, build, finance, maintain en operate
2. ON is zelf verantwoordelijk; OG kijkt obv Systeemgerichte ContractBeheersing
(SCB) – ON is dus zelf verantwoordelijk voor het leveren van een eindproduct dat
voldoet aan de eisen van de opdrachtgever
Met SCB controleert opdrachtgever steekproefsgewijs en monitort hij de processen van
de opdrachtnemer. Focus ligt op het kwaliteitssysteem van de opdrachtnemer en op het
behalen van de afgesproken prestaties.
3. Het prestatiecontract betekent integratie van werkzaamheden hiervoor is SE en
BIM nodig
Tegenwoordig:
• Steeds meer geïntegreerde contracten, wat gevolgen heeft voor de partijen:
➢ OG = opdrachtgever: moet oplossingsvrij specificeren;
➢ ON = opdrachtnemer: moet een oplossing ontwikkelen die traceerbaar en
objectief aantoonbaar is.
• System Engineering is een werkmethode waarmee dit gerealiseerd kan worden.
,Geïntegreerde contracten: contractvormen waar de OG en ON nauw samenwerken,
waar de ON veel meer verantwoordelijkheid krijgt dan bij traditionele contracten. In
plaats van alleen uit te voeren wat de OG in detail voorschrijft, wordt de ON in
geïntegreerde contracten verantwoordelijk voor meerdere onderdelen van het project,
zoals: het ontwerp, de bouw en soms zelfs het onderhoud en de financiering.
De praktijk bij traditionele aanbestedingen:
1. Architect en constructeur vormen duo
2. Architect en constructeur ontwerpen 1e concept
3. 1e concept gaat naar de adviseurs (bv W/E/brandveiligheid)
4. Adviseurs reageren op 1e concept: meestal in serie; eerst W daarna E
5. Concept wordt aangepast
6. Aangepaste concept wordt aanbesteed
7. Dan reactie vanuit de uitvoerende partijen, vaak aanpassing nodig
Knelpunten van de traditionele werkwijze:
1. Miscommunicatie
2. Wijzigingen worden niet op tijd verwerkt
3. Aanpassingen in serie (W reageert weer op E) > foutgevoelig
4. Scheiding ontwerp – uitvoering
5. Hoge faalkosten = kosten ontstaan door fouten
6. Geen optimale oplossingen
Boom model:
Klant verwoord > anders geïnterpreteerd > anders ontworpen > anders uitgevoerd > weer
gecorrigeerd > documentatie (niks) > eigenlijke klant behoefte
,Oplossingen hiervoor vanuit SE = system engineering
1. Werken in teams
2. Dus disciplines (expertise) GELIJKTIJDIG inschakelen
3. Ook aannemers betrekken
4. Functioneel specificeren
ESSENTIES system engineering:
1. Systeemdenken
2. Stakeholdergerichte aanpakken
3. Scheiden van specificeren en ontwerpen
4. Levenscyclusbenadering
5. Uitvoeringsgericht
6. Transparante processen
7. Verificatie
8. Validatie
(SSS – LUT – VV)
Systeem: iets is een systeem als het bestaat uit meerdere onderdelen die met elkaar
samenhangen (toilet, badkamer, woonkamer etc vormen samen systeem appartement).
Voorbeeld van een systeem:
, 8 ESSENTIES van system engineering verder uitgelegd:
1. Systeemdenken
Systeemdenken: een benadering die ervan uitgaat dat alles met alles samenhangt;
veranderingen in het ene systeem leiden tot veranderingen in het andere systeem.
Systeemdenken probeert dus het gedrag van systemen te:
• Beschrijven
• Begrijpen
Wat bepaalt de grenzen van het systeem: het probleem dat je wilt oplossen of de wens
die je wilt vervullen.
2. Stakeholdersgerichte aanpak
Stakeholders: alle personen, groepen of organisaties die BELANG hebben of invloed
hebben op of invloed ondervinden van een project, beslissing of bedrijf.
Shareholders: alle personen, bedrijven of instellingen die aandelen bezitten in een
bedrijf – vaak gericht op eigenaarschap en het financiële aspect.
SE richt zich op de BELANGHEBBENDEN
Belanghebbenden: personen of organisaties die invloed hebben op het systeem of door
het systeem worden beïnvloed worden (niet uitputtend).
Voordelen:
• Beter functionerend gebouw
• Begrip voor elkaars eisen, hierdoor vertrouwen en draagvlak
3. Scheiden van specificeren en ontwerpen
Specificeren: het formuleren en geordend vastleggen van eisen en functies voor een
product of proces.
Ontwerpen: het komen tot een optimale oplossing binnen de kaders van de specificatie.
Door scheiding van eisen en functies wordt er beter nagedacht over de exacte EISEN en
WENSEN waardoor de oplossingen vaak doeltreffender vormgegeven wordt.
