Forensische Psychopathologie
S. Bogaerts
, 2
Inhoud
Lecture 1 & 2 – Forensische Psychopathologie .........................................................................3
RNR model ..........................................................................................................................3
5 klassen (later een toegevoegd) .......................................................................................3
Wat treffen we aan in de forensische psychiatrie (as 1 – co-morbiditeit)? ...............................3
Lecture 3 & 4 – Symptomen en syndromen ...............................................................................5
DSM ....................................................................................................................................5
Transdiagnostische diagnostiek: een nieuwe benadering ......................................................7
De narcistische persoonlijkheidsstoornis .............................................................................7
Scenario 2 ........................................................................................................................7
Conclusie ............................................................................................................................8
Voorbeelden van netwerkanalyse toegepast op risico- en beschermende factoren in de
forensische psychologie ......................................................................................................8
Childhood Adversity, Crime-related substance use, and three core risk factors at admission:
Exploring Network Analysis ................................................................................................ 10
Take home ......................................................................................................................... 10
Lecture 5 – partnerdoding ...................................................................................................... 11
Dadertypologieën ........................................................................................................... 14
Implicaties ..................................................................................................................... 15
Conclusie ...................................................................................................................... 15
Lecture 6 – Verstandelijke ontwikkelingsstoornis (LVB) ........................................................... 16
Theoretische Modellen over Verstandelijke Ontwikkelingsstoornis ...................................... 16
Oefententamenvragen ....................................................................................................... 18
Lecture 7 – Forensische Seksuologie ...................................................................................... 19
Secundaire geslachtskenmerken .................................................................................... 20
MTC: Child Molester 3 Typology ...................................................................................... 20
3 typen zedendelinquenten in Nederland ........................................................................ 21
Take home ......................................................................................................................... 22
Oefententamenvragen: ...................................................................................................... 22
Lecture 8 – Straatcultuursensitief werken in een hybride werkpraktijk ..................................... 22
Lecture 9 – Forensische Psychopathologie, theorieën en casus Mark ...................................... 24
Verschillende theorieën.................................................................................................. 24
Circles of Support and Accountability (CoSA) .................................................................. 27
Conclusies..................................................................................................................... 27
Voorbeeld tentamenvragen ................................................................................................... 27
Lecture 10 – Psychotische stoornissen & persoonlijkheidsstoornissen Julia Leong .................. 28
, 3
De balk van kwetsbaarheid ................................................................................................ 30
Lecture 11 – responsiecollege................................................................................................ 32
Rode draad ........................................................................................................................... 34
Voorbeeld tentamen .............................................................................................................. 35
Lecture 1 & 2 – Forensische Psychopathologie
RNR model
Drie pijlers die ons vertellen wat er aan de hand is met een persoon (NEEDS)
• Risico- en beschermende factoren
• DSM-5, psychopathologie → is er een stoornis aanwezig?
• Karakteristieken van het delict (ernst, recidive)
Er zijn 4 factoren die direct in lijn staan met recidive (criminogenic needs)
Bv. Antisociale persoonlijkheidskenmerken
Er zijn 4 factoren die indirect in lijn staan met recidive (needs)
Bv. goede sociale steun, zelfwaarde gevoel
5 klassen (later een toegevoegd)
1. Psychotische patiënt met antisociale trekken
3. Psychotische patiënt
- Vijandigheid en impulsiviteit neemt af door neuroleptica
- Psycho-educatie →Liebermann modellen.
2. Antisociale patiënt
- Persoonlijkheidsstoornissen
5. Middelen gebonden patiënt
- Alcohol verslaving zeer hoog in het forensische veld (zeer belangrijk risicofactor).
- Is dit delict gerelateerd ja of nee?
- Psychotische patiënten kunnen ook middelen gebruiken om rustiger te worden
(bv. de paranoia uit te zetten), maar het heeft uiteindelijk een averechts effect.
4. Seksuele patiënt
6. Maladaptive affective disorder – LVB problematiek
Wat treffen we aan in de forensische psychiatrie (as 1 – co-
morbiditeit)?
Wat kunnen we nu concluderen? Wat komt frequent voor?
• Aan middelen gebonden stoornis zeer prevalent aanwezig
• Schizofrenie of andere psychotische stoornissen
^ gelinkt aan geweldrecidive.
, 4
Medicatie is een moeilijke situatie
• Werkt niet goed
• Patiënt neemt het stiekem niet
• Dosis moet worden verhoogd
• Veel bijwerkingen
Psychose → positieve symptomen: waanbeelden en hallucineren.
Meerdere episodes en remissies zorgen voor defecten in neurotransmissie. Men gaat
veel trager functioneren. Dan krijgt men de diagnose schizofrenie (onomkeerbaar).
SKILL sluit LVB-problematiek uit. Deze wordt alleen ingezet als er een vermoeden is van
LVB. Als men LVB scoort, wordt er niet meer gekeken naar persoonlijkheidsstoornissen.
In het forensische veld wordt dit echter wel standaard toegepast.
Vier soorten narcisme:
Primair narcisme – Fundamentele krenking → kleine kinderen. Dit kan je ontgroeien.
Secundair narcisme – Aandacht vragen / complimenten vragen
Grandioos narcisme – iemand die zich openlijk opblaast
Kwetsbaar narcisme – iemand die heel bescheiden lijkt, covert
^ veel overlap tussen deze twee termen
Geïsoleerd narcisme
De duur van de onbehandelde eerste psychose → hoe langer dat je wacht met het
behandelen van een psychose, hoe minder goed het gaat.
Hebben patiënten die onvolledig hun verlofstappen
hebben doorlopen meer kans op gewelddadige recidive?
JA
C8 zijn geslachtsneutraal → zowel bij mannen als bij vrouwen forensische relevant
gedrag even nauwkeurig kunnen voorspellen. Uitzondering = middelenmisbruik.
Voorspelde bij vrouwen recidivisme beter.
Ook seksueel misbruik is bij vrouwen een voorspeller.
Persoonlijkheidsstoornissen zijn dynamisch → het kan minder/controleerbaarder
worden door behandeling.
IFBE niet voor tentamen.
S. Bogaerts
, 2
Inhoud
Lecture 1 & 2 – Forensische Psychopathologie .........................................................................3
RNR model ..........................................................................................................................3
5 klassen (later een toegevoegd) .......................................................................................3
Wat treffen we aan in de forensische psychiatrie (as 1 – co-morbiditeit)? ...............................3
Lecture 3 & 4 – Symptomen en syndromen ...............................................................................5
DSM ....................................................................................................................................5
Transdiagnostische diagnostiek: een nieuwe benadering ......................................................7
De narcistische persoonlijkheidsstoornis .............................................................................7
Scenario 2 ........................................................................................................................7
Conclusie ............................................................................................................................8
Voorbeelden van netwerkanalyse toegepast op risico- en beschermende factoren in de
forensische psychologie ......................................................................................................8
Childhood Adversity, Crime-related substance use, and three core risk factors at admission:
Exploring Network Analysis ................................................................................................ 10
Take home ......................................................................................................................... 10
Lecture 5 – partnerdoding ...................................................................................................... 11
Dadertypologieën ........................................................................................................... 14
Implicaties ..................................................................................................................... 15
Conclusie ...................................................................................................................... 15
Lecture 6 – Verstandelijke ontwikkelingsstoornis (LVB) ........................................................... 16
Theoretische Modellen over Verstandelijke Ontwikkelingsstoornis ...................................... 16
Oefententamenvragen ....................................................................................................... 18
Lecture 7 – Forensische Seksuologie ...................................................................................... 19
Secundaire geslachtskenmerken .................................................................................... 20
MTC: Child Molester 3 Typology ...................................................................................... 20
3 typen zedendelinquenten in Nederland ........................................................................ 21
Take home ......................................................................................................................... 22
Oefententamenvragen: ...................................................................................................... 22
Lecture 8 – Straatcultuursensitief werken in een hybride werkpraktijk ..................................... 22
Lecture 9 – Forensische Psychopathologie, theorieën en casus Mark ...................................... 24
Verschillende theorieën.................................................................................................. 24
Circles of Support and Accountability (CoSA) .................................................................. 27
Conclusies..................................................................................................................... 27
Voorbeeld tentamenvragen ................................................................................................... 27
Lecture 10 – Psychotische stoornissen & persoonlijkheidsstoornissen Julia Leong .................. 28
, 3
De balk van kwetsbaarheid ................................................................................................ 30
Lecture 11 – responsiecollege................................................................................................ 32
Rode draad ........................................................................................................................... 34
Voorbeeld tentamen .............................................................................................................. 35
Lecture 1 & 2 – Forensische Psychopathologie
RNR model
Drie pijlers die ons vertellen wat er aan de hand is met een persoon (NEEDS)
• Risico- en beschermende factoren
• DSM-5, psychopathologie → is er een stoornis aanwezig?
• Karakteristieken van het delict (ernst, recidive)
Er zijn 4 factoren die direct in lijn staan met recidive (criminogenic needs)
Bv. Antisociale persoonlijkheidskenmerken
Er zijn 4 factoren die indirect in lijn staan met recidive (needs)
Bv. goede sociale steun, zelfwaarde gevoel
5 klassen (later een toegevoegd)
1. Psychotische patiënt met antisociale trekken
3. Psychotische patiënt
- Vijandigheid en impulsiviteit neemt af door neuroleptica
- Psycho-educatie →Liebermann modellen.
2. Antisociale patiënt
- Persoonlijkheidsstoornissen
5. Middelen gebonden patiënt
- Alcohol verslaving zeer hoog in het forensische veld (zeer belangrijk risicofactor).
- Is dit delict gerelateerd ja of nee?
- Psychotische patiënten kunnen ook middelen gebruiken om rustiger te worden
(bv. de paranoia uit te zetten), maar het heeft uiteindelijk een averechts effect.
4. Seksuele patiënt
6. Maladaptive affective disorder – LVB problematiek
Wat treffen we aan in de forensische psychiatrie (as 1 – co-
morbiditeit)?
Wat kunnen we nu concluderen? Wat komt frequent voor?
• Aan middelen gebonden stoornis zeer prevalent aanwezig
• Schizofrenie of andere psychotische stoornissen
^ gelinkt aan geweldrecidive.
, 4
Medicatie is een moeilijke situatie
• Werkt niet goed
• Patiënt neemt het stiekem niet
• Dosis moet worden verhoogd
• Veel bijwerkingen
Psychose → positieve symptomen: waanbeelden en hallucineren.
Meerdere episodes en remissies zorgen voor defecten in neurotransmissie. Men gaat
veel trager functioneren. Dan krijgt men de diagnose schizofrenie (onomkeerbaar).
SKILL sluit LVB-problematiek uit. Deze wordt alleen ingezet als er een vermoeden is van
LVB. Als men LVB scoort, wordt er niet meer gekeken naar persoonlijkheidsstoornissen.
In het forensische veld wordt dit echter wel standaard toegepast.
Vier soorten narcisme:
Primair narcisme – Fundamentele krenking → kleine kinderen. Dit kan je ontgroeien.
Secundair narcisme – Aandacht vragen / complimenten vragen
Grandioos narcisme – iemand die zich openlijk opblaast
Kwetsbaar narcisme – iemand die heel bescheiden lijkt, covert
^ veel overlap tussen deze twee termen
Geïsoleerd narcisme
De duur van de onbehandelde eerste psychose → hoe langer dat je wacht met het
behandelen van een psychose, hoe minder goed het gaat.
Hebben patiënten die onvolledig hun verlofstappen
hebben doorlopen meer kans op gewelddadige recidive?
JA
C8 zijn geslachtsneutraal → zowel bij mannen als bij vrouwen forensische relevant
gedrag even nauwkeurig kunnen voorspellen. Uitzondering = middelenmisbruik.
Voorspelde bij vrouwen recidivisme beter.
Ook seksueel misbruik is bij vrouwen een voorspeller.
Persoonlijkheidsstoornissen zijn dynamisch → het kan minder/controleerbaarder
worden door behandeling.
IFBE niet voor tentamen.
