Gespreksvoering voor Sociaal Werkers – Marianne Luitjes en Hetty de Laat
Hoofdstuk 1 Ken jezelf
1.4 Wat straal je uit?
1.4.1 Het Johari-venster
In het Johari-venster maak je inzichtelijk welke eigenschappen bekend zijn aan jezelf en aan
de ander.
- Vrije ruimte wordt ook wel openbaar gebied, open ruimte of arena genoemd. Dit is
zowel bekend aan jezelf als aan de ander.
- Blinde vlek wordt ook wel slechte-ademgebied genoemd. Dit weten anderen van
jou, maar jijzelf niet. Zolang dit niet bekend is aan jezelf, verander je hier ook niks
aan.
- Privé dit weet je zelf wel, maar anderen niet omdat het niet zichtbaar is en je het
niet met iedereen deelt.
- Onbekend gebied dit is niet aan jezelf, maar ook niet aan anderen bekend. Dit zijn
onbewuste drijfveren voor wat je wel/niet doet. Deze kunnen eventueel in therapie
aan de oppervlakte komen.
Wat kun je hiermee in het kader van ‘Ken jezelf’?
Het Johari-venster helpt je om een zo compleet mogelijk beeld van jezelf te krijgen. Het doel
is om je vrije ruimte zo groot mogelijk te maken. De vrije ruimte maak je groter door je blinde
vlek en je privégebied te verkleinen.
Hoe verklein je deze gebieden?
- Je blinde vlek verklein je door feedback van anderen te vragen en te ontvangen op je
gedrag en eigenschappen
- Je privégebied verklein je door dingen over jezelf te vertellen aan je omgeving.
Dit helpt bij je eigen en professionele ontwikkeling, omdat door iets van jezelf prijs te
geven, leer je van anderen hoe je daarmee om kunt gaan.
, Hoofdstuk 2 Ik en de ander
2.1 De ontmoeting tussen jou en de ander
2.1.1 Ik en de ander
Wanneer je in gesprek bent met iemand, zie en beoordeel je hem en zijn verhaal vanuit jouw
socialisatie en vanuit jouw referentiekader.
- Socialisatie = het je eigen maken van gewoontes en gebruiken van de groep
waarbinnen je opgroeit, en vindt plaats van de ene generatie op de andere.
- Referentiekader = het geheel van je persoonlijke normen, waarden, standpunten,
kennis en ervaringen, dat van invloed is op de subjectieve waarneming van
gebeurtenissen en verschijnselen.
Het is belangrijk om in het contact met de ander te weten wie je zelf bent, hoe je
referentiekader eruitziet, wat de invloed ervan is en hoe je er rekening mee kunt houden.
Deze kennis is van belang, omdat het de effectiviteit van je communicatie met een ander
positief zal beïnvloeden en zo voorkom je spraakverwarring en onbegrip.
2.1.2 De ontmoeting
In de ontmoeting kom je de ander tegen, is er contact en verbinding en is er sprake van
zowel zelfpresentatie als persoonswaarneming.
- Zelfpresentatie = het bewust of onbewust proberen invloed uit te oefenen op wat
anderen van je denken. Je probeert de ander een bepaald beeld van jezelf te laten
zien.
- Persoonswaarneming = het waarnemen en beoordelen van de persoon waarmee je
in interactie bent. Je doet je best om je een beeld van de ander te vormen.
Je vormt je in het begin van de ontmoeting vaak onbewust al een beeld van de ander en de
ander van jou. Automatisch worden stereotypen geactiveerd. Een stereotype ontstaat door
versimpeling, overdrijving en generalisatie (=algemeen gemaakt) en is een idee over iemand
persoonlijkheidskenmerken, gedragingen en uiterlijke kenmerken op basis van de groep
waartoe hij behoort.
Hoofdstuk 1 Ken jezelf
1.4 Wat straal je uit?
1.4.1 Het Johari-venster
In het Johari-venster maak je inzichtelijk welke eigenschappen bekend zijn aan jezelf en aan
de ander.
- Vrije ruimte wordt ook wel openbaar gebied, open ruimte of arena genoemd. Dit is
zowel bekend aan jezelf als aan de ander.
- Blinde vlek wordt ook wel slechte-ademgebied genoemd. Dit weten anderen van
jou, maar jijzelf niet. Zolang dit niet bekend is aan jezelf, verander je hier ook niks
aan.
- Privé dit weet je zelf wel, maar anderen niet omdat het niet zichtbaar is en je het
niet met iedereen deelt.
- Onbekend gebied dit is niet aan jezelf, maar ook niet aan anderen bekend. Dit zijn
onbewuste drijfveren voor wat je wel/niet doet. Deze kunnen eventueel in therapie
aan de oppervlakte komen.
Wat kun je hiermee in het kader van ‘Ken jezelf’?
Het Johari-venster helpt je om een zo compleet mogelijk beeld van jezelf te krijgen. Het doel
is om je vrije ruimte zo groot mogelijk te maken. De vrije ruimte maak je groter door je blinde
vlek en je privégebied te verkleinen.
Hoe verklein je deze gebieden?
- Je blinde vlek verklein je door feedback van anderen te vragen en te ontvangen op je
gedrag en eigenschappen
- Je privégebied verklein je door dingen over jezelf te vertellen aan je omgeving.
Dit helpt bij je eigen en professionele ontwikkeling, omdat door iets van jezelf prijs te
geven, leer je van anderen hoe je daarmee om kunt gaan.
, Hoofdstuk 2 Ik en de ander
2.1 De ontmoeting tussen jou en de ander
2.1.1 Ik en de ander
Wanneer je in gesprek bent met iemand, zie en beoordeel je hem en zijn verhaal vanuit jouw
socialisatie en vanuit jouw referentiekader.
- Socialisatie = het je eigen maken van gewoontes en gebruiken van de groep
waarbinnen je opgroeit, en vindt plaats van de ene generatie op de andere.
- Referentiekader = het geheel van je persoonlijke normen, waarden, standpunten,
kennis en ervaringen, dat van invloed is op de subjectieve waarneming van
gebeurtenissen en verschijnselen.
Het is belangrijk om in het contact met de ander te weten wie je zelf bent, hoe je
referentiekader eruitziet, wat de invloed ervan is en hoe je er rekening mee kunt houden.
Deze kennis is van belang, omdat het de effectiviteit van je communicatie met een ander
positief zal beïnvloeden en zo voorkom je spraakverwarring en onbegrip.
2.1.2 De ontmoeting
In de ontmoeting kom je de ander tegen, is er contact en verbinding en is er sprake van
zowel zelfpresentatie als persoonswaarneming.
- Zelfpresentatie = het bewust of onbewust proberen invloed uit te oefenen op wat
anderen van je denken. Je probeert de ander een bepaald beeld van jezelf te laten
zien.
- Persoonswaarneming = het waarnemen en beoordelen van de persoon waarmee je
in interactie bent. Je doet je best om je een beeld van de ander te vormen.
Je vormt je in het begin van de ontmoeting vaak onbewust al een beeld van de ander en de
ander van jou. Automatisch worden stereotypen geactiveerd. Een stereotype ontstaat door
versimpeling, overdrijving en generalisatie (=algemeen gemaakt) en is een idee over iemand
persoonlijkheidskenmerken, gedragingen en uiterlijke kenmerken op basis van de groep
waartoe hij behoort.
