Meten & Diagnostiek
Wetenschappelijke diagnostiek moet:
- Herhaalbaar zijn
- De werkelijkheid naderen
- Inter-rater betrouwbaarheid psychiatrische diagnose
Confirmation bias is neiging om nieuw bewijs te interpreteren als bevestiging van bestaande
overtuiging/ theorie
Beschikbaarheidsheuristiek is neiging om te focussen op alleen die symptomen die verband
houden met hoog prevalente aandoeningen
Diagnostische tests geven wetenschappelijk verantwoorde, betrouwbare en objectieve
informatie omtrent diagnostisch beeld om een beslissing te maken.
- Probleemanalyse – wat zijn sterktes en zwaktes van een kind
- Classificatie en diagnosestelling – geheugenproblemen bij ouderen, veroudering of
dementie
- Planning behandeling – evalueren
- Zelfkennis bij de vraag wat je onderzoekt
Hoofddoelen diagnostische test
- Intelligentie in kaart brengen
- Aanleg van een kind
- Prestatie
- Creativiteit
- Persoonlijkheid
- Interesse
- Gedrag in kaart brengen
- Neuropsychologie/ cognitie
Weet goed wat de psychometrische waarde is van de test en zet het op een ethische manier in.
Meetfouten
Elke testscore bevat meetfouten
Klassieke testtheorie = X=T+e
(test score x = daadwerkelijke score T + meetfout e)
Testeigenschappen
Standaardisatie
- Herhaalbaarheid (je zou zelfde score steeds moeten krijgen)
- Steekproef van gedrag (wel al het gedrag voor depressie toetsen)
- Gebruik van scores of categorieën
- Gebruik van norm of standaard (afkapwaarde (voldoende halen) of vergelijken met
norm groep)
- Predictie van non-test gedrag (test score voorspelt bepaald gedrag; validatie)
Testgebruik in Nederland
,NIP Nederlands Instituut van Psychologen: www.psynip.nl
- Doel is om verantwoordelijk, respectvol en deskundig handelen
o Afname test moet relevant zijn
o Afname door bevoegdheden
o Geheimhoudingsplicht (tenzij echt gevaarlijk)
o Informed consent (informatieplicht naar client)
o Onafhankelijk en objectief oordeel, geen jargon
NVO Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen www.nvo.nl
- Beroepsethiek, richtlijnen (wel niet tegen ouders vertellen)
- Kwaliteitsbewaking (wordt het werk wel goed gedaan?)
o Registraties hiervoor
o Opleidingen
o COTAN – Psychometrische criteria
COTAN geeft feedback aan testmakers over kwaliteit van hun instrumenten en testgebruikers
informeren over de kwaliteit van instrumenten.
Criterium validiteit is of jou test daadwerkelijk afhangt met de stoornis die je hebt.
Vragen eerste week
1. Wat is definitie van een test?
Een test is een gestandaardiseerde procedure voor het nemen van een steekproef van
gedrag, en het beschrijven van dit gedrag door middel van categorieën of scores
2. Leg het belang van een gestandaardiseerde procedure bij een test uit en geef aan op
welk aspect van een test dit direct invloed heeft.
Een gestandaardiseerde procedure zorgt ervoor dat elke examinator de test op dezelfde
manier afneemt. Dit zorgt ervoor dat de invloed van de examinator geminimaliseerd
wordt, wat de nauwkeurigheid van de meting doet toenemen. Dit heeft direct invloed
op de betrouwbaarheid van de test, aangezien een gestandaardiseerde procedure
minder meetfouten met zich meebrengt. Meetfouten hebben weer effect op de
betrouwbaarheid van de test.
3. Geef aan welke beschrijving hoort bij ‘informed consent’
Psychodiagnostici zijn verplicht om een testdeelnemer te informeren over het doel van
de afname.
4. Welke aspecten van de geteste kunnen naast de eigenschap die je beoogt te meten,
onbedoeld van invloed zijn op de uitkomsten van de test? Noem drie aspecten
Een aspect is motivatie, ben je gemotiveerd om een doel te bereiken met het maken
van de test, of wil je de test liever niet doen. Ander aspect is angst voor testen dat
ervoor zorgt dat een proefpersoon een minder goede score behaalt wanneer hij of zij
gevraagd wordt een moeilijke taak uit te voeren. Derde aspect zijn mogelijke
functiebeperkingen zoals gehoor, zicht of spraak. Ook kan die problemen met
aandacht, motoriek of geheugen betekenen. Dit speelt een belangrijke rol bij de testen.
, 5. Wie is er, volgens (inter)nationale richtlijnen gekwalificeerd om een individuele
intelligentie test af te nemen?
Psychologen en/ of pedagogen met minimaal een master diploma.
6. Welke twee eisen die onder andere door het NIP en de NvO worden gesteld, zijn
essentieel voor de kwaliteit van de psychodiagnostiek?
Testen moeten voldoen aan de juiste psychometrische criteria (COTAN). Ook moeten
de testen op een ethische manier afgenomen worden (NIP/ NVO).
7. Mag een psychodiagnosticus met masterdiploma zonder aanvullende training een
beroepskeuze test afnemen?
Ja, mits de test af te nemen is met behulp van grondige bestudering van de
handleiding.
Wetenschappelijke diagnostiek moet:
- Herhaalbaar zijn
- De werkelijkheid naderen
- Inter-rater betrouwbaarheid psychiatrische diagnose
Confirmation bias is neiging om nieuw bewijs te interpreteren als bevestiging van bestaande
overtuiging/ theorie
Beschikbaarheidsheuristiek is neiging om te focussen op alleen die symptomen die verband
houden met hoog prevalente aandoeningen
Diagnostische tests geven wetenschappelijk verantwoorde, betrouwbare en objectieve
informatie omtrent diagnostisch beeld om een beslissing te maken.
- Probleemanalyse – wat zijn sterktes en zwaktes van een kind
- Classificatie en diagnosestelling – geheugenproblemen bij ouderen, veroudering of
dementie
- Planning behandeling – evalueren
- Zelfkennis bij de vraag wat je onderzoekt
Hoofddoelen diagnostische test
- Intelligentie in kaart brengen
- Aanleg van een kind
- Prestatie
- Creativiteit
- Persoonlijkheid
- Interesse
- Gedrag in kaart brengen
- Neuropsychologie/ cognitie
Weet goed wat de psychometrische waarde is van de test en zet het op een ethische manier in.
Meetfouten
Elke testscore bevat meetfouten
Klassieke testtheorie = X=T+e
(test score x = daadwerkelijke score T + meetfout e)
Testeigenschappen
Standaardisatie
- Herhaalbaarheid (je zou zelfde score steeds moeten krijgen)
- Steekproef van gedrag (wel al het gedrag voor depressie toetsen)
- Gebruik van scores of categorieën
- Gebruik van norm of standaard (afkapwaarde (voldoende halen) of vergelijken met
norm groep)
- Predictie van non-test gedrag (test score voorspelt bepaald gedrag; validatie)
Testgebruik in Nederland
,NIP Nederlands Instituut van Psychologen: www.psynip.nl
- Doel is om verantwoordelijk, respectvol en deskundig handelen
o Afname test moet relevant zijn
o Afname door bevoegdheden
o Geheimhoudingsplicht (tenzij echt gevaarlijk)
o Informed consent (informatieplicht naar client)
o Onafhankelijk en objectief oordeel, geen jargon
NVO Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen www.nvo.nl
- Beroepsethiek, richtlijnen (wel niet tegen ouders vertellen)
- Kwaliteitsbewaking (wordt het werk wel goed gedaan?)
o Registraties hiervoor
o Opleidingen
o COTAN – Psychometrische criteria
COTAN geeft feedback aan testmakers over kwaliteit van hun instrumenten en testgebruikers
informeren over de kwaliteit van instrumenten.
Criterium validiteit is of jou test daadwerkelijk afhangt met de stoornis die je hebt.
Vragen eerste week
1. Wat is definitie van een test?
Een test is een gestandaardiseerde procedure voor het nemen van een steekproef van
gedrag, en het beschrijven van dit gedrag door middel van categorieën of scores
2. Leg het belang van een gestandaardiseerde procedure bij een test uit en geef aan op
welk aspect van een test dit direct invloed heeft.
Een gestandaardiseerde procedure zorgt ervoor dat elke examinator de test op dezelfde
manier afneemt. Dit zorgt ervoor dat de invloed van de examinator geminimaliseerd
wordt, wat de nauwkeurigheid van de meting doet toenemen. Dit heeft direct invloed
op de betrouwbaarheid van de test, aangezien een gestandaardiseerde procedure
minder meetfouten met zich meebrengt. Meetfouten hebben weer effect op de
betrouwbaarheid van de test.
3. Geef aan welke beschrijving hoort bij ‘informed consent’
Psychodiagnostici zijn verplicht om een testdeelnemer te informeren over het doel van
de afname.
4. Welke aspecten van de geteste kunnen naast de eigenschap die je beoogt te meten,
onbedoeld van invloed zijn op de uitkomsten van de test? Noem drie aspecten
Een aspect is motivatie, ben je gemotiveerd om een doel te bereiken met het maken
van de test, of wil je de test liever niet doen. Ander aspect is angst voor testen dat
ervoor zorgt dat een proefpersoon een minder goede score behaalt wanneer hij of zij
gevraagd wordt een moeilijke taak uit te voeren. Derde aspect zijn mogelijke
functiebeperkingen zoals gehoor, zicht of spraak. Ook kan die problemen met
aandacht, motoriek of geheugen betekenen. Dit speelt een belangrijke rol bij de testen.
, 5. Wie is er, volgens (inter)nationale richtlijnen gekwalificeerd om een individuele
intelligentie test af te nemen?
Psychologen en/ of pedagogen met minimaal een master diploma.
6. Welke twee eisen die onder andere door het NIP en de NvO worden gesteld, zijn
essentieel voor de kwaliteit van de psychodiagnostiek?
Testen moeten voldoen aan de juiste psychometrische criteria (COTAN). Ook moeten
de testen op een ethische manier afgenomen worden (NIP/ NVO).
7. Mag een psychodiagnosticus met masterdiploma zonder aanvullende training een
beroepskeuze test afnemen?
Ja, mits de test af te nemen is met behulp van grondige bestudering van de
handleiding.
