Doelstellingen moleculaire
biologie
Thema 1 replicatie:
1. De student kan het proces van DNA replicatie beschrijven.
STAP 1: DNA stengen scheiden bij ORI (origin of replication) => ontstaan van replicatie
bubbel en 2 replicatievorken
Enzym: DNA helicase
DNA topoisomerase reist voor de replicatievork zodat er geen supercoiling ontstaat van
de dubbelstreng.
STAP 2: hechting van primer Enzym: DNA primase
STAP 3: DNA synthese
We spreken van een bidirectionele replicatie want er ontstaan 2 replicatievorken
waar de DNA-synthese start in 5’-> 3’ richting, de DNA synthese zal voort gaan
tot de nieuwe strengen elkaar ontmoeten.
primer noodzakelijk voor binding van DNA polymerase III
richting van replicatie: 5’ -> 3’ (dochter streng, dus bouwt op 3’ -> 5’ van
template)
Enzym: DNA polymerase III
Vorming van de leading strand
- continue synthese : 5’ -> 3’ want DNA synthese in zelfde richting als
beweging van de replicatievork
- 1 DNA primer wordt toegevoegd
Vorming van de lagging strand
- synthese in Okazaki fragmenten: discontinue synthese want synthese
gebeurt in tegenovergestelde richting als die van de beweging van de
replicatievork.
- DNA ligase: covalente binding tussen okazaki fragmenten nadat primers
zijn verwijderd door DNA polymerase I
STAP 4: verwijdering van primers en in de plaats wordt nucleotide gebonden
Enzym: DNA polymerase I
STAP 5: einde van replicatie, 2 identieke dubbelstrengen zijn gevormd. Cel is klaar voor
celdeling.
,2. De student kan de functie van de verschillende proteïnes en enzymes betrokken bij
DNA replicatie omschrijven.
3. De student kan de bijbehorende moleculair genetische terminologie verklaren en
gebruiken.
Niet alleen goe begrijpen hoe het gaat, maar geef de juiste processen en begrippen
,Thema 2 Transcriptie:
1. De student kan het proces van transcriptie beschrijven.
2. De student kan de functie van de verschillende proteïnes en enzymes betrokken bij
transcriptie omschrijven.
Zie vraag 1
, 3. De student kan de bijbehorende moleculair genetische terminologie verklaren en
gebruiken.
Promotor: bindingsplaats voor RNA polymerase = signaal voor start van transcriptie
Regulatorische sequentie:
- bindingsplaats voor regulatorische proteïnen
- bepalen de snelheid van de transcriptie (versnelling of vertraging)
- andere DNA streng = coderende streng
Getranscripteerde regio:
- bevat informatie voor AZ sequentie
- streng die wordt afgeschreven = matrijs of niet-coderende streng
- andere DNA streng = coderende streng
Terminator: indien RNA polymerase hier komt, signaal voor einde transcriptie
Structureel gen => mrna wordt getranscribeerd
Niet structureel gen => RNA genen worden niet vertaald
4. Vergelijk transcriptie bij prokaryoten en eukaryoten
De transcriptie van eukaryoten is sterk gelijkend op deze van prokaryoten enkel is
deze meer complex:
- initatie: geen sigmafactor, wel meerdere transcriptiefactoren die binden aan RNA
polymerase II en promotorsequentie herkennen
- meerdere RNA polymerases: RNA polymerase II: transcriptie van structurele genen
=> mRNA RNA polymerase I en III: transcriptie van niet-structurele genen =>
tRNA/rRNA
- RNA processing
biologie
Thema 1 replicatie:
1. De student kan het proces van DNA replicatie beschrijven.
STAP 1: DNA stengen scheiden bij ORI (origin of replication) => ontstaan van replicatie
bubbel en 2 replicatievorken
Enzym: DNA helicase
DNA topoisomerase reist voor de replicatievork zodat er geen supercoiling ontstaat van
de dubbelstreng.
STAP 2: hechting van primer Enzym: DNA primase
STAP 3: DNA synthese
We spreken van een bidirectionele replicatie want er ontstaan 2 replicatievorken
waar de DNA-synthese start in 5’-> 3’ richting, de DNA synthese zal voort gaan
tot de nieuwe strengen elkaar ontmoeten.
primer noodzakelijk voor binding van DNA polymerase III
richting van replicatie: 5’ -> 3’ (dochter streng, dus bouwt op 3’ -> 5’ van
template)
Enzym: DNA polymerase III
Vorming van de leading strand
- continue synthese : 5’ -> 3’ want DNA synthese in zelfde richting als
beweging van de replicatievork
- 1 DNA primer wordt toegevoegd
Vorming van de lagging strand
- synthese in Okazaki fragmenten: discontinue synthese want synthese
gebeurt in tegenovergestelde richting als die van de beweging van de
replicatievork.
- DNA ligase: covalente binding tussen okazaki fragmenten nadat primers
zijn verwijderd door DNA polymerase I
STAP 4: verwijdering van primers en in de plaats wordt nucleotide gebonden
Enzym: DNA polymerase I
STAP 5: einde van replicatie, 2 identieke dubbelstrengen zijn gevormd. Cel is klaar voor
celdeling.
,2. De student kan de functie van de verschillende proteïnes en enzymes betrokken bij
DNA replicatie omschrijven.
3. De student kan de bijbehorende moleculair genetische terminologie verklaren en
gebruiken.
Niet alleen goe begrijpen hoe het gaat, maar geef de juiste processen en begrippen
,Thema 2 Transcriptie:
1. De student kan het proces van transcriptie beschrijven.
2. De student kan de functie van de verschillende proteïnes en enzymes betrokken bij
transcriptie omschrijven.
Zie vraag 1
, 3. De student kan de bijbehorende moleculair genetische terminologie verklaren en
gebruiken.
Promotor: bindingsplaats voor RNA polymerase = signaal voor start van transcriptie
Regulatorische sequentie:
- bindingsplaats voor regulatorische proteïnen
- bepalen de snelheid van de transcriptie (versnelling of vertraging)
- andere DNA streng = coderende streng
Getranscripteerde regio:
- bevat informatie voor AZ sequentie
- streng die wordt afgeschreven = matrijs of niet-coderende streng
- andere DNA streng = coderende streng
Terminator: indien RNA polymerase hier komt, signaal voor einde transcriptie
Structureel gen => mrna wordt getranscribeerd
Niet structureel gen => RNA genen worden niet vertaald
4. Vergelijk transcriptie bij prokaryoten en eukaryoten
De transcriptie van eukaryoten is sterk gelijkend op deze van prokaryoten enkel is
deze meer complex:
- initatie: geen sigmafactor, wel meerdere transcriptiefactoren die binden aan RNA
polymerase II en promotorsequentie herkennen
- meerdere RNA polymerases: RNA polymerase II: transcriptie van structurele genen
=> mRNA RNA polymerase I en III: transcriptie van niet-structurele genen =>
tRNA/rRNA
- RNA processing
