Jaartallen
Deel I: Oude Nabije Oosten en Griekenland
Ca. 3000 Begin grote beschavingen
Mesopotamië en Egypte
Ca. 1700 Wetten van koning Hammurabi,
Babylon
Ca. 1800-1500 Minoïsche beschaving (Kreta)
Ca. 1600-1200 Myceense beschaving (Griekenland)
Ca. 1000-750 Bloei Phoenicische steden
Ca. 1000 David koning van Israël
Ca. 900-612 Assyrische rijk
Ca. 612-550 Nieuw-Babylonische rijk
Ca. 550-331 Perzische rijk
Ca. 800-500 Archaïsche periode Griekenland
776 Eerste Olympische Spelen
594 Solon archont in Athene
546 Cyrus van Perzië verovert Lydische rijk
en Griekse steden op de westkust van
Klein-Azië
539 Cyrus verovert Babylon; eind Joodse
ballingschap
508/7 Cleisthenes: reorganisatie politieke
structuur Athene
Ca. 500-323 Klassieke periode Griekenland
490 Slag bij Marathon
480 Slagen bij Thermopylae en Salamis
479 Slag bij Plataeae
477-404 Delisch-Attische Zeebond
449 Vrede met Perzië
447 Begin Perikles' bouwprogramma op
Akropolis
431-404 Peloponnesische Oorlog
415-3 Expeditie van Athene naar Sicilië
404-3 Tirannie van de Dertig in Athene;
burgeroorlog; herstel democratie
399 Dood van Sokrates
395-340 Wisselende coalities van Griekse
poleis; opkomst Macedonië
371 Slag bij Leuktra
338 Philippos II van Macedonië verslaat
Griekse bondgenoten bij Chaeronea
336-323 Alexander de Grote
Ca. 330-ca. 30 Hellenistische periode Griekenland en
Nabije Oosten
294 Museum gesticht in Alexandrië
197 Romeinse overwinning op Macedonisch
leger
,167-142 Opstand van de Makkabeeën
146 Macedonië wordt Romeinse provincie;
verwoesting van Korinthe
133 Pergamon per testament nagelaten aan
de Romeinse staat
86 Sulla verwoest Athene
64 Seleucidisch Syrië wordt Romeinse
provincie
30 Ptolemaeïsch Egypte wordt Romeinse
provincie
Deel II: Rome
'753' v.C. Stichting van de stadstaat Rome
'715-509' v.C. Tijd van de zeven koningen
'509' v.C. Stichting van de Republiek
451-449 v.C. Wet van de Twaalf Tafelen (Lex
Duodecim Tabularum)
396 v.C. Val van Veii en begin expansie
264-241 v.C. Eerste Punische Oorlog:
machtsuitbreiding Italië
218-201 v.C. Tweede Punische Oorlog:
machtsuitbreiding Spanje
197. v.C. Eerste overwinning Griekenland:
machtsuitbreiding Oosten
149-146 v.C. Derde Punische Oorlog: verwoesting
Carthago (en Corinthe)
133 en 123-122 v.C. Interne conflicten:
landbouwhervormingen van de Gracchi
91-89 v.C. Bondgenotenoorlog
88-82 v.C. Burgeroorlog tussen Marius en Sulla
49-45 v.C. Burgeroorlog tussen Pompeius en
Caesar
44 v.C. Moord op Caesar
44-31 v.C. Burgeroorlog tussen Octavianus en
anderen
31 v.C. Slag bij Actium en annexatie Egypte
27. v.C.-14 n.C. Einde Republiek en begin Principaat =
Keizertijd onder Octavianus = Augustus
14 n.C.-68 n.C. Julisch-Claudische keizerhuis
1e eeuw n.C. Vestiging van het christendom
68-69 Het vierkeizerjaar
69-96 De Flavische dynastie
96-180 De Adoptiefkeizers
193-194 Het vijfkeizerjaar
193-235 Het Severische keizerhuis
212 Romeins burgerrecht voor iedereen
door Caracalla
,235-284 De soldatenkeizers
284-305 Begin Late Oudheid: Diocletianus en de
Tetrarchie
306-337 Constantijn (de Grote) + het
christendom
337-363 Constantijnse Dynastie
361-363 Julianus de Afvallige
364-476 Verdeling Romeinse Rijk in Oost en
West
410 Inname stad Rome door West- of
Visigothen en staatkundige
desintegratie West-Romeinse Rijk
476 Laatste Westromeinse keizer afgezet:
einde West-Romeinse Rijk
476-552 Ostrogothen in Italië
527-565 Keizer Justinianus + de herovering van
Italië en Noord-Afrika
568 Inval Italië door de Longobarden
ca. 6e-7e eeuw Begin Vroege Middeleeuwen
610-632 Vestiging van de islam
1453 Einde Oost-Romeinse Rijk (Byzantium-
Constantinopel)
, Aantekeningen
Week 1: Het Oude Nabije Oosten | Hoorcollege 1.1: Wat is Oude Geschiedenis
- Oude geschiedenis = wereldgeschiedenis (geen Europees perspectief, eerder
meridiaan centrum) → geografisch gebied
- Oude geschiedenis (= hele geschiedenis Afro-Eurazië) begon met de introductie
van het schrift (3000 v.C. tot ca. 650 n.C.)
- In Utrecht richt het onderzoek zich van vanaf 500 v.C. tot 500 n.C. (Middellandse
Zeegebied, Midden-Oosten en Centraal-Azië/India, zie kaart hieronder);
thematiek → migratie, religie, steden, imperia, grenzen en cultuurcontact
- Geen duidelijke grenzen, die met elkaar interacteren → culturele en sociale
uitwisseling
- Veel zaken (politiek, economisch, religieus, sociaal en cultureel) zijn in de
oudheid ontstaan (oud schrift, complexe samenlevingsvormen, ideologieën,
etc.); moderne zaken worden teruggevoerd → “De Oudheid is het culturele
fundament onder moderne samenlevingen, van West-Europa tot Oost-Azië.”
- In de Oudheid begint de globalisering, door het ontstaan van cultuurcontact en
directe uitwisseling tussen Oost-Azië en het Middellandse Zeegebied
- Oudheid heeft enorme invloed op populaire en hoge cultuur → meest
afgebeelde schilderkunst (en tegenwoordig vaak in Young Adult-boeken, gelezen
door de jeugd)
- Nationale identiteit werd vaak gebaseerd op de klassieke Oudheid
- Zijderoutes (moderne term) verbindt oost en west, inclusief de gebieden
ertussen → wellicht eerder militaire routes, in plaats van handelsroutes
- De steden op de routes (zie kaart hieronder) zijn belangrijk, voornamelijk door
het handel drijven en cultuurcontacten
Deel I: Oude Nabije Oosten en Griekenland
Ca. 3000 Begin grote beschavingen
Mesopotamië en Egypte
Ca. 1700 Wetten van koning Hammurabi,
Babylon
Ca. 1800-1500 Minoïsche beschaving (Kreta)
Ca. 1600-1200 Myceense beschaving (Griekenland)
Ca. 1000-750 Bloei Phoenicische steden
Ca. 1000 David koning van Israël
Ca. 900-612 Assyrische rijk
Ca. 612-550 Nieuw-Babylonische rijk
Ca. 550-331 Perzische rijk
Ca. 800-500 Archaïsche periode Griekenland
776 Eerste Olympische Spelen
594 Solon archont in Athene
546 Cyrus van Perzië verovert Lydische rijk
en Griekse steden op de westkust van
Klein-Azië
539 Cyrus verovert Babylon; eind Joodse
ballingschap
508/7 Cleisthenes: reorganisatie politieke
structuur Athene
Ca. 500-323 Klassieke periode Griekenland
490 Slag bij Marathon
480 Slagen bij Thermopylae en Salamis
479 Slag bij Plataeae
477-404 Delisch-Attische Zeebond
449 Vrede met Perzië
447 Begin Perikles' bouwprogramma op
Akropolis
431-404 Peloponnesische Oorlog
415-3 Expeditie van Athene naar Sicilië
404-3 Tirannie van de Dertig in Athene;
burgeroorlog; herstel democratie
399 Dood van Sokrates
395-340 Wisselende coalities van Griekse
poleis; opkomst Macedonië
371 Slag bij Leuktra
338 Philippos II van Macedonië verslaat
Griekse bondgenoten bij Chaeronea
336-323 Alexander de Grote
Ca. 330-ca. 30 Hellenistische periode Griekenland en
Nabije Oosten
294 Museum gesticht in Alexandrië
197 Romeinse overwinning op Macedonisch
leger
,167-142 Opstand van de Makkabeeën
146 Macedonië wordt Romeinse provincie;
verwoesting van Korinthe
133 Pergamon per testament nagelaten aan
de Romeinse staat
86 Sulla verwoest Athene
64 Seleucidisch Syrië wordt Romeinse
provincie
30 Ptolemaeïsch Egypte wordt Romeinse
provincie
Deel II: Rome
'753' v.C. Stichting van de stadstaat Rome
'715-509' v.C. Tijd van de zeven koningen
'509' v.C. Stichting van de Republiek
451-449 v.C. Wet van de Twaalf Tafelen (Lex
Duodecim Tabularum)
396 v.C. Val van Veii en begin expansie
264-241 v.C. Eerste Punische Oorlog:
machtsuitbreiding Italië
218-201 v.C. Tweede Punische Oorlog:
machtsuitbreiding Spanje
197. v.C. Eerste overwinning Griekenland:
machtsuitbreiding Oosten
149-146 v.C. Derde Punische Oorlog: verwoesting
Carthago (en Corinthe)
133 en 123-122 v.C. Interne conflicten:
landbouwhervormingen van de Gracchi
91-89 v.C. Bondgenotenoorlog
88-82 v.C. Burgeroorlog tussen Marius en Sulla
49-45 v.C. Burgeroorlog tussen Pompeius en
Caesar
44 v.C. Moord op Caesar
44-31 v.C. Burgeroorlog tussen Octavianus en
anderen
31 v.C. Slag bij Actium en annexatie Egypte
27. v.C.-14 n.C. Einde Republiek en begin Principaat =
Keizertijd onder Octavianus = Augustus
14 n.C.-68 n.C. Julisch-Claudische keizerhuis
1e eeuw n.C. Vestiging van het christendom
68-69 Het vierkeizerjaar
69-96 De Flavische dynastie
96-180 De Adoptiefkeizers
193-194 Het vijfkeizerjaar
193-235 Het Severische keizerhuis
212 Romeins burgerrecht voor iedereen
door Caracalla
,235-284 De soldatenkeizers
284-305 Begin Late Oudheid: Diocletianus en de
Tetrarchie
306-337 Constantijn (de Grote) + het
christendom
337-363 Constantijnse Dynastie
361-363 Julianus de Afvallige
364-476 Verdeling Romeinse Rijk in Oost en
West
410 Inname stad Rome door West- of
Visigothen en staatkundige
desintegratie West-Romeinse Rijk
476 Laatste Westromeinse keizer afgezet:
einde West-Romeinse Rijk
476-552 Ostrogothen in Italië
527-565 Keizer Justinianus + de herovering van
Italië en Noord-Afrika
568 Inval Italië door de Longobarden
ca. 6e-7e eeuw Begin Vroege Middeleeuwen
610-632 Vestiging van de islam
1453 Einde Oost-Romeinse Rijk (Byzantium-
Constantinopel)
, Aantekeningen
Week 1: Het Oude Nabije Oosten | Hoorcollege 1.1: Wat is Oude Geschiedenis
- Oude geschiedenis = wereldgeschiedenis (geen Europees perspectief, eerder
meridiaan centrum) → geografisch gebied
- Oude geschiedenis (= hele geschiedenis Afro-Eurazië) begon met de introductie
van het schrift (3000 v.C. tot ca. 650 n.C.)
- In Utrecht richt het onderzoek zich van vanaf 500 v.C. tot 500 n.C. (Middellandse
Zeegebied, Midden-Oosten en Centraal-Azië/India, zie kaart hieronder);
thematiek → migratie, religie, steden, imperia, grenzen en cultuurcontact
- Geen duidelijke grenzen, die met elkaar interacteren → culturele en sociale
uitwisseling
- Veel zaken (politiek, economisch, religieus, sociaal en cultureel) zijn in de
oudheid ontstaan (oud schrift, complexe samenlevingsvormen, ideologieën,
etc.); moderne zaken worden teruggevoerd → “De Oudheid is het culturele
fundament onder moderne samenlevingen, van West-Europa tot Oost-Azië.”
- In de Oudheid begint de globalisering, door het ontstaan van cultuurcontact en
directe uitwisseling tussen Oost-Azië en het Middellandse Zeegebied
- Oudheid heeft enorme invloed op populaire en hoge cultuur → meest
afgebeelde schilderkunst (en tegenwoordig vaak in Young Adult-boeken, gelezen
door de jeugd)
- Nationale identiteit werd vaak gebaseerd op de klassieke Oudheid
- Zijderoutes (moderne term) verbindt oost en west, inclusief de gebieden
ertussen → wellicht eerder militaire routes, in plaats van handelsroutes
- De steden op de routes (zie kaart hieronder) zijn belangrijk, voornamelijk door
het handel drijven en cultuurcontacten
