Korrelboom
Hoofdstuk 12 Aangrijpingspunt van de behandeling (|): interventies die sequentiële
relaties falsificeren
12.1 Inleiding
12.1.1 Inleiding interventiehoofdstukken 12, 13, 14 en 15
Na de 1e fase van taxatie (klachten geïnventariseerd, hulpvraag geformuleerd, DSM-
classificatie vastgesteld en hypothesen over dynamiek van problemen bepaald), worden
de interventies besloten.
Interventies moeten:
- Of het doen en laten van patiënt in dagelijks leven duurzaam veranderen
- Of wijze bijstellen waarop de patiënt betekenis verleent aan bepaalde zaken
en gebeurtenissen in dat dagelijks leven
- Of de patiënt leert meer emotionele afstand te nemen en minder
betrokkenheid te zijn t.a.v. als problematisch ervaren gebeurtenissen en
situaties.
CGT is traditioneel een interventiegerichte methode. Van een aantal
interventieprocedures is de effectiviteit aangetoond (evidence based).
Er is consensus based als veel experts het in grote mate eens zijn over de effectiviteit.
Er zijn echter ook interventies die niet op effectiviteit zijn onderzocht en waarover geen
consensus bestaat. Hier gaat het boek niet over.
Indicatiegebied: bij elke interventie staat wanneer en bij wie je de interventie gebruikt.
Procedureel: hoe doe je het? (Hier bestaat meer duidelijkheid over)
Conceptueel: hoe werkt het? (Hier bestaat minder duidelijkheid over)
Per interventie wordt een algemene beschrijving gegeven van de techniek (wat is het?).
Er bestaat minder duidelijkheid over de procesmatige, conceptuele aspecten omdat we
van veel interventies wel weten hoe ze moeten uitgevoerd, maar niet precies weten hoe
ze werken of waardoor ze werken. Theorie vormt een verklaring over de werkzaamheid.
Veel interventies kunnen in verschillende rubrieken worden ingedeeld. In dit boek
vormen de FABA’s leidraad voor de indeling.
Er zijn 5 mogelijke interventies:
1. Invloed uitlokkers (CS) van problematische betekenisverlening en context
(Sd) van problematisch gedrag reduceren
a. CS of Sd vermijden (1): functionele vermijding is onderdeel van zelfcontrole.
H14
, b. CS of Sd krijgt een andere betekenis (2): herevaluatietechniek wordt
ingezet. H13
c. Minder betrokken bij CS en Sd (3): decentering en afstand nemen. H15
d. Adequater met CS of Sd omgaan (4): coping. H14
2. Falsificeren van disfunctionele verwachtingsrelatie (5). Deze
interventiestrategie richt zich op de sequentiële associatie tussen CS en de
US/UR-r OF tussen R en de presentatie van de positieve gedragsconsequentie.
H12
3. Herevaluatie van de US/UR-r in de BA of FA wanneer de verwachte positieve
gedragsconsequentie een US/UR betreft (6). H13
4. Aanleren van nieuwe vaardigheden en versterken van bestaande
vaardigheden (7) Patiënt stimuleren om actieplannen te ontwikkelen en uit te
voeren. H14
5. Bewustmaken van feitelijke negatieve consequenties van zijn problematisch
gedrag (8). Heretikettering en motiverende gespreksvoering kunnen worden
ingezet. Het zijn hybride technieken. H16.4.2 en 16.4.3
, Bovenstaande indeling biedt overzicht over de vele interventies binnen CGT. Deze
indeling leidt tot de interventiehoofdstukken 12, 13, 14 en 15. Er worden interventies
besproken die:
- Disfunctionele (sequentiële) verwachtingsrelatie tussen CS en US/UR-r
corrigeren (H12).
- Op directe en indirecte wijze de disfunctionele betekenis van referentieel
geassocieerde US/UR-r herevalueren (H13).
- De kwaliteit verhogen van cognitieve en motorische vaardigheden om
moeilijkheden te hanteren of te voorkomen (H14).
- De betrokkenheid van de patiënt op bepaalde stimuli of associaties beïnvloeden
(H15).
Hoofdstuk 12 Aangrijpingspunt van de behandeling (|): interventies die sequentiële
relaties falsificeren
12.1 Inleiding
12.1.1 Inleiding interventiehoofdstukken 12, 13, 14 en 15
Na de 1e fase van taxatie (klachten geïnventariseerd, hulpvraag geformuleerd, DSM-
classificatie vastgesteld en hypothesen over dynamiek van problemen bepaald), worden
de interventies besloten.
Interventies moeten:
- Of het doen en laten van patiënt in dagelijks leven duurzaam veranderen
- Of wijze bijstellen waarop de patiënt betekenis verleent aan bepaalde zaken
en gebeurtenissen in dat dagelijks leven
- Of de patiënt leert meer emotionele afstand te nemen en minder
betrokkenheid te zijn t.a.v. als problematisch ervaren gebeurtenissen en
situaties.
CGT is traditioneel een interventiegerichte methode. Van een aantal
interventieprocedures is de effectiviteit aangetoond (evidence based).
Er is consensus based als veel experts het in grote mate eens zijn over de effectiviteit.
Er zijn echter ook interventies die niet op effectiviteit zijn onderzocht en waarover geen
consensus bestaat. Hier gaat het boek niet over.
Indicatiegebied: bij elke interventie staat wanneer en bij wie je de interventie gebruikt.
Procedureel: hoe doe je het? (Hier bestaat meer duidelijkheid over)
Conceptueel: hoe werkt het? (Hier bestaat minder duidelijkheid over)
Per interventie wordt een algemene beschrijving gegeven van de techniek (wat is het?).
Er bestaat minder duidelijkheid over de procesmatige, conceptuele aspecten omdat we
van veel interventies wel weten hoe ze moeten uitgevoerd, maar niet precies weten hoe
ze werken of waardoor ze werken. Theorie vormt een verklaring over de werkzaamheid.
Veel interventies kunnen in verschillende rubrieken worden ingedeeld. In dit boek
vormen de FABA’s leidraad voor de indeling.
Er zijn 5 mogelijke interventies:
1. Invloed uitlokkers (CS) van problematische betekenisverlening en context
(Sd) van problematisch gedrag reduceren
a. CS of Sd vermijden (1): functionele vermijding is onderdeel van zelfcontrole.
H14
, b. CS of Sd krijgt een andere betekenis (2): herevaluatietechniek wordt
ingezet. H13
c. Minder betrokken bij CS en Sd (3): decentering en afstand nemen. H15
d. Adequater met CS of Sd omgaan (4): coping. H14
2. Falsificeren van disfunctionele verwachtingsrelatie (5). Deze
interventiestrategie richt zich op de sequentiële associatie tussen CS en de
US/UR-r OF tussen R en de presentatie van de positieve gedragsconsequentie.
H12
3. Herevaluatie van de US/UR-r in de BA of FA wanneer de verwachte positieve
gedragsconsequentie een US/UR betreft (6). H13
4. Aanleren van nieuwe vaardigheden en versterken van bestaande
vaardigheden (7) Patiënt stimuleren om actieplannen te ontwikkelen en uit te
voeren. H14
5. Bewustmaken van feitelijke negatieve consequenties van zijn problematisch
gedrag (8). Heretikettering en motiverende gespreksvoering kunnen worden
ingezet. Het zijn hybride technieken. H16.4.2 en 16.4.3
, Bovenstaande indeling biedt overzicht over de vele interventies binnen CGT. Deze
indeling leidt tot de interventiehoofdstukken 12, 13, 14 en 15. Er worden interventies
besproken die:
- Disfunctionele (sequentiële) verwachtingsrelatie tussen CS en US/UR-r
corrigeren (H12).
- Op directe en indirecte wijze de disfunctionele betekenis van referentieel
geassocieerde US/UR-r herevalueren (H13).
- De kwaliteit verhogen van cognitieve en motorische vaardigheden om
moeilijkheden te hanteren of te voorkomen (H14).
- De betrokkenheid van de patiënt op bepaalde stimuli of associaties beïnvloeden
(H15).
