Samenvatting Mens en Gezondheid 2

Inhoudsopgave
1. LES 1: Inleiding in psychopathologie en classificatiesystemen ............................................... 8
1.1. Psychopathologie ...............................................................................................................8
1.1.1. Wat is het?......................................................................................................................8
1.1.2. Symptoom vs Syndroom vs comorbiditeit .........................................................................8
1.1.3. Wat is "normaal" gedrag? ................................................................................................8
1.2. Historische visie op afwijkend gedrag ...................................................................................8
1.3. Vanaf wanneer spreken we over ab”normaal”/ afwijkend gedrag? ..........................................8
1.3.1. Criteria voor afwijkend gedrag ..........................................................................................8

2. LES 1: Visies op afwijkend gedrag en behandelmethodes ....................................................... 8
2.1. Biologisch perspectief .........................................................................................................8
2.2. Psychologisch perspectief ...................................................................................................9
2.3. Sociaal-cultureel perspectief ...............................................................................................9
2.4. Biopsychosociaal perspectief: een combinatie van modellen ................................................9
2.4.1. Stoornissen, to be or not to be?........................................................................................9
2.5. Psychotherapie ................................................................................................................. 10
2.5.1. Psychoanalyse .............................................................................................................. 10
2.5.2. Cliëntgerichte therapie (humanistische therapie)............................................................ 10
2.5.3. Cognitieve Gedragstherapie (CGT) ................................................................................. 10
2.5.4. Systeemtherapie ........................................................................................................... 11

3. Les 1: Classificatie en beoordeling van afwijkende emoties, gedachten en gedrag .................11
3.1. De psychodiagnostische cyclus ......................................................................................... 11
3.2. Het stellen van een diagnose: twee kanten van assessment ................................................ 11
3.3. Classificatie van afwijkende gedragspatronen ..................................................................... 12
3.3.1. DSM-V .......................................................................................................................... 12
3.3.2. Voor- en nadelen DSM- V ............................................................................................... 12
3.3.3. Hokjesdenken ............................................................................................................... 12
3.3.4. De Diagnose is gevallen, wat nu? ................................................................................... 13

4. Les 2: Diagnostiek in de klinische psychologie ......................................................................13
4.1. Klinische psychodiagnostiek .............................................................................................. 13
4.1.1. Klinische psychodiagnostiek: aanmelding ...................................................................... 13
4.1.2. Methodieken in diagnostiek ........................................................................................... 13
4.1.3. Interviews ..................................................................................................................... 13
4.1.4. Indirecte methode......................................................................................................... 14
4.1.5. Neuropsychologische diagnostiek ................................................................................. 14
4.1.6. (Gedrags)observaties .................................................................................................... 14
4.1.7. Uitdagingen in diagnostiek ............................................................................................. 15
4.1.8. Klinische computerdiagnostiek ...................................................................................... 15
4.1.9. Kwaliteit van diagnostiek ............................................................................................... 15

5. LES 2+3: Stemmingsstoornissen: Depressie .........................................................................15
5.1. Depressieve stoornis: wat is het ? ...................................................................................... 15
5.2. Depressie, een gewoonte? ................................................................................................. 16



1

, 5.3. Depressieve stoornissen: Types ......................................................................................... 16
5.4. Depressieve stoornis: Kenmerken ...................................................................................... 17
5.5. Depressie volgens DSM5 ................................................................................................... 17
5.5.1. Concrete signalen ......................................................................................................... 18
5.6. Depressie: de ernst ........................................................................................................... 18
5.6.1. Dysthyme stoornis DSM5 .............................................................................................. 18
5.6.2. Premenstruele stemmingsstoornis DSM5 (PMDD of PMSS) (verschil PMS!) ...................... 19
5.7. Differentiële diagnostiek .................................................................................................... 19
5.7.1. Het stellen van een diagnose, hoe doen we dat? ............................................................. 20
5.8. Depressieve stoornis: prevalentie ...................................................................................... 20
5.9. Genderverschillen in depressie .......................................................................................... 20
5.10. Leeftijdsverschillen bij depressie ....................................................................................... 21
5.11. Erfelijkheid ........................................................................................................................ 21
5.12. Oorzaken .......................................................................................................................... 21
5.13. Risicofactoren................................................................................................................... 21
5.13.1. Depressie en suïcide ................................................................................................. 22
5.14. Comorbiditeit .................................................................................................................... 22
5.15. Behandeling...................................................................................................................... 22
5.15.1. Psychologische interventies ...................................................................................... 22
5.15.2. Biologische interventies ............................................................................................ 22
5.15.3. Effectiviteit ............................................................................................................... 23
5.15.4. Praten met iemand die een depressie heeft ................................................................ 23
5.16. Prognose .......................................................................................................................... 23
5.16.1. Wat erna? ................................................................................................................. 23

6. LES 3: Stemmingsstoornissen: Bipolaire stoornissen ............................................................24
6.1. Wat is het? ........................................................................................................................ 24
6.1.1. Stemmingsschommelingen: depressie........................................................................... 24
6.1.2. Stemmingsschommelingen: Manie ................................................................................ 24
6.1.3. Stemmingsschommelingen: hypomanie......................................................................... 25
6.1.4. Stemmingsschommelingen: gemengd ........................................................................... 25
6.2. Bipolaire stoornis: classificatie .......................................................................................... 25
6.2.1. Bipolaire 1 stoornis ....................................................................................................... 25
6.2.2. Bipolaire 2 stoornis ....................................................................................................... 25
6.2.3. Cyclothymie ................................................................................................................. 25
6.2.4. Rapid cycling ................................................................................................................ 26
6.3. Prevalentie ....................................................................................................................... 26
6.4. Risicofactoren................................................................................................................... 27
6.5. Culturele verschillen ......................................................................................................... 27
6.6. Comorbiditeit .................................................................................................................... 27
6.7. Impact op levensverwachting en levenskwaliteit ................................................................. 27
6.8. Diagnostiek ....................................................................................................................... 27
6.8.1. Diagnostiek: stap 1 - assessment ................................................................................... 28
6.8.2. Diagnostiek: stap 2 – diagnose ....................................................................................... 28
6.8.3. Diagnostiek: stap 3 – terugkoppeling naar cliënt.............................................................. 28
6.9. Behandeling...................................................................................................................... 28



2

,7. LES 4: Psychotrauma- en stressorgerelateerde stoornissen ..................................................29
7.1. Wat is stress ..................................................................................................................... 29
7.2. Wat zijn stress-stoornissen? .............................................................................................. 29
7.2.1. Aanpassingsstoornis DSM ............................................................................................. 29
7.2.2. Acute stressstoornis ..................................................................................................... 30
7.2.3. Posttraumatische stressstoornis ................................................................................... 31
7.2.4. Extra: Complexe PTSS (ICD-11) ...................................................................................... 32
7.3. Diagnostiek ....................................................................................................................... 33
7.4. Risicofactoren................................................................................................................... 33
7.4.1. Protectieve factoren ...................................................................................................... 33
7.5. Comorbiditeit .................................................................................................................... 33
7.6. Behandeling...................................................................................................................... 33
7.7. Aandachtspunten in het werkveld ...................................................................................... 34

8. LES 4: Dissociatieve identiteitsstoornissen ..........................................................................34
8.1. Dissociatieve identiteitsstoornis ........................................................................................ 35
8.2. Dissociatieve amnesie ....................................................................................................... 35
8.3. Depersonalisatie -/ derealisatiestoornis ............................................................................. 36
8.4. Diagnostiek ....................................................................................................................... 36
8.5. Risicofactoren................................................................................................................... 36
8.6. Verklaringsmodellen ......................................................................................................... 36
8.7. Comorbiditeit .................................................................................................................... 36
8.8. Behandeling...................................................................................................................... 37
8.9. Aandachtspunten.............................................................................................................. 37

9. LES 5: Verslaggeving in de klinische psychologie ...................................................................37
9.1. Wat staat er in een psychodiagnostisch verslag? ................................................................. 37
9.1.1. Personalia .................................................................................................................... 37
9.1.2. Dossiergegevens ........................................................................................................... 37
9.2. Hulpvraag formuleren en onderbouwen .............................................................................. 38
9.2.1. Hulpvraag bepalen ........................................................................................................ 38
9.2.2. Hulpvraag formuleren ................................................................................................... 38
9.2.3. Hulpvraag onderbouwen ............................................................................................... 38
9.3. Hypothesevorming en onderbouwing ................................................................................. 38
9.3.1. Onderbouwing van de hypothese ................................................................................... 39

10. LES 6: Angststoornissen...................................................................................................39
10.1. Aangepaste “angst” vs stoornis? ........................................................................................ 39
10.2. Types................................................................................................................................ 40
10.2.1. Paniekstoornis .......................................................................................................... 40
10.2.2. Gegeneraliseerde angststoornis ................................................................................ 41
10.2.3. Specifieke fobie ........................................................................................................ 42
10.2.4. Sociale angststoornis ................................................................................................ 42
10.2.5. Agorafobie ................................................................................................................ 43
10.3. Oorzaken .......................................................................................................................... 44
10.4. Hoe ontstaan angststoornissen? ........................................................................................ 44


3

, 10.5. Diagnostiek en/of vragenlijsten .......................................................................................... 45
10.6. Behandelingen .................................................................................................................. 46

11. LES 6: Obsessief-Compulsieve Stoornissen ......................................................................46
11.1. Wat is het? ........................................................................................................................ 46
11.2. Risicofactoren................................................................................................................... 48
11.3. Verklaringsmodellen ......................................................................................................... 48
11.3.1. Psychodynamisch..................................................................................................... 48
11.3.2. Cognitief .................................................................................................................. 48
11.3.3. Conditionering .......................................................................................................... 48
11.3.4. Voorbeelden van typische denkfouten en cognitieve problemen .................................. 48
11.4. Diagnostiek ....................................................................................................................... 48
11.5. Behandelingen .................................................................................................................. 48
11.6. Prognose .......................................................................................................................... 49

12. LES 7: Pesoonlijkheidsstoornissen ...................................................................................49
12.1. Kenmerken ....................................................................................................................... 49
12.1.1. Zes criteria (DSM 5) ................................................................................................... 49
12.2. Clusters............................................................................................................................ 49
12.3. Cluster A........................................................................................................................... 50
12.3.1. CLUSTER A – Paranoïde- persoonlijkheidsstoornis ...................................................... 50
12.3.2. CLUSTER A – Schizoïde persoonlijkheidsstoornis ........................................................ 50
12.3.3. CLUSTER A – Schizotypische persoonlijkheidsstoornis ................................................ 51
12.4. Cluster B- Persoonlijkheidsstoornissen .............................................................................. 52
12.4.1. CLUSTER B – Antisociale persoonlijkheidsstoornis ..................................................... 52
12.4.2. CLUSTER B – Borderline persoonlijkheidsstoornis ....................................................... 52
12.4.3. CLUSTER B – Histrionische Persoonlijkheidsstoornis .................................................. 53
12.4.4. CLUSTER B – Narcistische persoonlijkheidsstoornis ................................................... 53
12.5. Cluster C- Persoonlijkheidsstoornissen .............................................................................. 54
12.5.1. CLUSTER C – Vermijdende persoonlijkheidsstoornis ................................................... 54
12.5.2. CLUSTER C –Afhankelijke persoonlijkheidsstoornis .................................................... 55
12.5.3. CLUSTER C – Dwangmatige- persoonlijkheidsstoornis ................................................ 55
12.6. Diagnostiek ....................................................................................................................... 56
12.6.1. “Praktische” behandel-diagnostiek............................................................................ 56
12.7. Oorzaken .......................................................................................................................... 56
12.8. Prevalentie ....................................................................................................................... 56
12.9. Behandeling...................................................................................................................... 56
12.10. Prognose ...................................................................................................................... 57
12.11. Culturele verschillen ..................................................................................................... 57

13. LES 8: Middelgerelateerde - en verslavingsstoornissen .....................................................57
13.1. Overzicht verslavingsstoornissen ....................................................................................... 57
13.2. Middelen .......................................................................................................................... 57
13.3. Afhankelijkheid ................................................................................................................. 57
13.4. Oorzaken .......................................................................................................................... 59
13.4.1. Theoretische perspectieven ...................................................................................... 59



4

, 13.5. Middelen gerelateerde stoornis .......................................................................................... 59
13.5.1. Stoornissen door het gebruik van middelen ................................................................ 59
13.5.2. Stoornissen in het gebruik van een middel.................................................................. 60
13.6. Niet –middelgerelateerde verslaving: gokstoornis ................................................................ 60
13.7. Diagnostiek ....................................................................................................................... 61
13.8. Behandeling...................................................................................................................... 61
13.8.1. Behandelingvormen .................................................................................................. 61
13.8.2. Behandelingstechnieken ........................................................................................... 61

14. LES 9: Schizofreniespectrumstoornissen..........................................................................62
14.1. Wat is schizofreniespectrum .............................................................................................. 62
14.2. Schizofreniespectrum: Kenmerken .................................................................................... 62
14.2.1. Kenmerken: wanen en hallucinaties? ......................................................................... 62
14.2.2. Kenmerken: gedesorganiseerd spreken en denken ..................................................... 62
14.2.3. Kenmerken: abnormaal motorisch gedrag .................................................................. 62
14.2.4. Kenmerken: negatieve symptomen ............................................................................ 62
14.3. DSM-5-stoornissen ........................................................................................................... 63
14.3.1. DSM-5-criteria: Kortdurende psychotische stoornis .................................................... 63
14.3.2. DSM-5 criteria: Schizofreniforme ............................................................................... 63
14.3.3. DMS-5: criteria schizofrenie....................................................................................... 64
14.3.4. DSM-5: criteria waanstoornis .................................................................................... 64
14.4. Verloop van Schizofrenie: van de ene dag op de andere? ..................................................... 65
14.5. Bij kinderen en jongeren .................................................................................................... 65
14.6. Prevalentie ....................................................................................................................... 65
14.7. Diagnose .......................................................................................................................... 65
14.8. Schizofreniespectrum: Oorzaak ......................................................................................... 66
14.8.1. Psychoses en cultuur ................................................................................................ 67
14.9. Schizofreniespectrum: Behandeling ................................................................................... 67
14.9.1. Uitdagingen .............................................................................................................. 67
14.9.2. Behandeling ............................................................................................................. 67
14.9.3. Schizofreniespectrum: Psychologisch consulenten .................................................... 68
14.10. Schizofrenie of alternatieve verklaringen? ....................................................................... 68
14.11. Comorbiditeit ............................................................................................................... 68
14.11.1. Differentiële diagnostiek ........................................................................................... 68
14.12. Prognose ...................................................................................................................... 69
14.13. Internationale tendensen .............................................................................................. 69
14.14. Apps als hulpmiddel in klinisch werkveld? ...................................................................... 69

15. LES 9: Neurocognitieve stoornissen .................................................................................69
15.1. Neurocognitieve stoornis: algemeen .................................................................................. 69
15.2. Delirium............................................................................................................................ 69
15.2.1. Wat is het? ............................................................................................................... 69
15.2.2. Hoe herken je het? .................................................................................................... 70
15.2.3. Oorzaken.................................................................................................................. 70
15.2.4. Hoe stellen we de diagnose? ..................................................................................... 71
15.2.5. Doelgroep/ Prevalentie: ............................................................................................. 71
15.2.6. Wat zijn risicofactoren? ............................................................................................. 71
15.2.7. Behandeling ............................................................................................................. 71


5

, 15.2.8. Preventie .................................................................................................................. 72
15.2.9. Differentiaaldiagnose ................................................................................................ 72

16. LES 10: Voeding – en eetstoornissen .................................................................................72
16.1. Wat is het? ........................................................................................................................ 72
16.2. Anorexia Nervosa .............................................................................................................. 72
16.2.1. DSM-V ...................................................................................................................... 73
16.3. Boulemie Nervosa ............................................................................................................. 73
16.4. Eetbuistoornis................................................................................................................... 73
16.5. Soorten eetbuien ............................................................................................................... 74
16.6. Verschillen tussen de eetstoornissen ................................................................................. 74
16.7. Hoe stellen we de diagnose?.............................................................................................. 74
16.8. Risicofactoren................................................................................................................... 75
16.9. Prevalentie ....................................................................................................................... 75
16.10. Comorbiditeit ............................................................................................................... 75
16.11. Prognose ...................................................................................................................... 75
16.12. Behandeling ................................................................................................................. 76
16.12.1. Cognitieve gedragstherapie ....................................................................................... 76

17. LES 10: Slaap- en waakstoornissen ..................................................................................77
17.1. Normale slaap .................................................................................................................. 77
17.2. Subtyperingen ................................................................................................................... 78
................................................................................................................................................. 78
17.2.1. Dysomnia’s .............................................................................................................. 78
17.2.2. Parasomia’s ............................................................................................................. 80
17.3. Diagnostiek ....................................................................................................................... 81
17.3.1. Slaapanamnese ........................................................................................................ 81
17.3.2. Slaap – waakdagboek ................................................................................................ 81
17.3.3. Actigrafie .................................................................................................................. 81
17.3.4. Polysomnografie ....................................................................................................... 81
17.4. Behandeling...................................................................................................................... 82
17.4.1. Biologisch ................................................................................................................ 82
17.4.2. Psychologisch .......................................................................................................... 82
17.4.3. Populaire hulpmiddelen ............................................................................................ 82

18. LES 10: Genderdysforie ....................................................................................................83
18.1.1. De genderkoek:......................................................................................................... 83
18.2. Kenmerken van genderdysforie in de jeugd ......................................................................... 83
18.3. Begeleiden van ouders/kinderen ........................................................................................ 83
18.4. Medische ingreep .............................................................................................................. 84
18.5. Behandeling...................................................................................................................... 84

19. LES 10: Seksuele disfunctie .............................................................................................84
19.1. Seksuele responscyclus .................................................................................................... 84
19.2. Stoornissen in het seksueel verlangen en opwinding: .......................................................... 85



6

, 19.3. Orgasmestoornissen ......................................................................................................... 85
19.4. Seksuele pijnstoornissen ................................................................................................... 85
19.5. Ook nog seksuele problemen: ............................................................................................ 85
19.6. Diagnostiek ....................................................................................................................... 86
19.7. Behandeling...................................................................................................................... 87
19.8. Parafilie en parafiele stoornissen ....................................................................................... 87
19.8.1. Diagnostiek .............................................................................................................. 87
19.8.2. Behandeling ............................................................................................................. 87

20. LES 11: Specifieke therapieën ..........................................................................................88
20.1. Oplossingsgerichte therapie .............................................................................................. 88
20.2. Mentalisation based therapy .............................................................................................. 88
20.3. Systeemtherapie ............................................................................................................... 88
20.4. Acceptance and commitment therapy ................................................................................ 88
20.5. Dialectical Behavior Therapy .............................................................................................. 88
20.6. Activatietherapie ............................................................................................................... 89
20.7. Mindfulness-based cognitive therapie ................................................................................ 89
20.8. Alternatieve behandelingen ............................................................................................... 89
20.8.1. Alternatieve behandelingen: Hypno-psychotherapie. .................................................. 89

21. LES 11: Hedendaagse tendensen ......................................................................................90
21.1. Rol van sociale media in psychopathologie ......................................................................... 90
21.2. Telepsychologie ................................................................................................................ 90
21.3. Evidence vs practice based werken .................................................................................... 90
21.4. Terugbetaling psychologische begeleiding .......................................................................... 91
21.5. Routine Outcome Monitoring ............................................................................................. 91
21.5.1. Wanneer te gebruiken? ............................................................................................. 92
21.5.2. Hoe te gebruiken? ..................................................................................................... 92
21.5.3. Tools ........................................................................................................................ 92
21.6. Polyvagaaltheorie .............................................................................................................. 92
21.7. Nervus Vagus .................................................................................................................... 92
21.7.1. Verschillende manieren om Nervus Vagus te 'behandelen' .......................................... 92
21.7.2. Toepassing + Kritiek/Nuance ..................................................................................... 93




7

,1. LES 1: Inleiding in psychopathologie en classificatiesystemen
1.1. Psychopathologie
1.1.1.Wat is het?
• Is een deelgebied van de psychiatrie en de klinische psychologie.
• Focus op afwijkende:
- Emoties
- Gedachten
- Gedrag
• Aandacht voor de oorzaken en de behandeling.

1.1.2.Symptoom vs Syndroom vs comorbiditeit
• Symptoom = uiting van onderliggend probleem => specifieke kenmerken of eigenschappen die
passen bij een bepaalde psychische stoornis
• Syndroom= verzameling van symptomen
• Comorbiditeit = samengaan van verschillende syndromen

1.1.3.Wat is "normaal" gedrag?
• Bij deze vraag moet er rekening gehouden worden met wie stelt het gedrag, wat houdt het
gedrag in, en wanneer wordt het gedrag gesteld
• Voorbeelden:
- Het gedrag dat gesteld wordt past binnen de levensfase
- Als de persoon op een aanvaardbare manier kan functioneren aan de samenleving

1.2. Historische visie op afwijkend gedrag
• In oudheid en middeleeuwen niet zo'n positieve kijk.
• 18de en 19de eeuw kende vooruitgang, maar niet optimaal....
• Vanaf 20ste eeuw meer positieve vooruitgang (Freud, ontwikkeling van medicijnen, …)
• 21ste eeuw een meer integratieve benadering.

1.3. Vanaf wanneer spreken we over ab”normaal”/ afwijkend gedrag?
1.3.1.Criteria voor afwijkend gedrag
• Deskundigen gebruiken verschillende criteria om te beoordelen of emoties, gedachten en
gedrag afwijkend zijn




2. LES 1: Visies op afwijkend gedrag en behandelmethodes
2.1. Biologisch perspectief
• Nature vs Nurture -> continuüm
• Nature: vooral biologische perspectief hier gaat het over de genen,
hormoonverhoudingen, ...
• Nurture: hierbij gaat het over de invloeden van buitenaf, de omgeving, de persoonlijke
ervaringen, ...


8

, ➔ Dit is een behavioristische benadering: de nadruk ligt dan vooral op de leerprocessen want elk
gedrag dat je ziet is aangeleerd gedrag




Behandelingen
• Psychofarmaca
• Chirurgie (vroeger: lobotomie)
• Zijn de effecten van SSRI's (selectieve serotonineheropnameremmers) overdreven?
• Behandeling is dan ook biologisch gericht

Wat zijn de voordelen/nadelen?
Voordelen Nadelen
- Tijdbesparend in veel gevallen - Gewichtstoename
- ‘Makkelijk’ -> pil nemen = opgelost - Bijwerkingen van medicatie
- Medicatie weg => stoornis terug

2.2. Psychologisch perspectief
• Kijkt naar de innerlijke processen van de mens als verklaring voor psychopathologie;
• Geen/weinig aandacht voor socioculturele of biologische processen.
• Hoe denk je, hoe voel je en hoe handel je ernaar?

• Wat zijn de voordelen/nadelen hiervan?
• + duurzame vordering wanneer je iemand laat denken dat hij zijn eigen therapeut is

2.3. Sociaal-cultureel perspectief
• Waar ligt de ‘fout’?
• Focus ligt hier op de omgeving (directe omgeving en cultuur);
• Psychopathologie als gevolg van niet gepast reageren van omgeving/niet passen in de
cultuur/...
• Wat met schuldig voelen?

2.4. Biopsychosociaal perspectief: een combinatie van modellen
• Interacties tussen 3 factoren in de ontwikkeling van afwijkend gedrag

• Wat zijn de voordelen/nadelen hiervan?
• - praktisch: kost tijd + geld en vraagt enorm veel specialisatie

2.4.1. Stoornissen, to be or not to be?
• Hoe ontstaat een psychische stoornis?
• Het diathese-stressmodel = gebaseerd op idee dat afwijkend gedrag te maken heeft met
de interactie/ combinatie tussen kwetsbaarheid of aanleg, en stressvolle en ingrijpende
levensgebeurtenissen

• Wat we eraan gaan doen is afhankelijk van:
• Het probleem/de stoornis/de hulpvraag;
• De psychotherapeutische stroming.




9

, 2.5. Psychotherapie
2.5.1.Psychoanalyse
• Oprichter: Sigmund Freud
• Kern:
• Onbewuste deel van de geest
• Onverwerkte conflicten, traumatische ervaringen, verdrongen gevoelens, …
• Doel van therapie:
• Herkenning, erkenning en resolutie van deze conflicten
• Kritiek:
• Gebrek aan empirisch bewijs

2.5.2.Cliëntgerichte therapie (humanistische therapie)
• Oprichter: Carl Rogers
• Andere termen: Persoonsgerichte of Rogeriaanse therapie
• Kern:
• Cliënt/individu staat centraal en therapeut is eerder een ‘gids’
• Zelfactualisatie
• Hier en nu handelen
• Hollistisch -> focus op persoon als geheel en niet enke; 1 aspect
• Doel: Bevorderen van zelfontplooiing, het verbeteren van zelfacceptatie en het
vergemakkelijken van persoonlijke groei, zodat individuen een bevredigender en authentieker
leven kunnen leiden. -> ultieme doel: cliënt wordt zijn eigen coach

2.5.3.Cognitieve Gedragstherapie (CGT)
• Oprichters: Aaron Beck, Albert Ellis
• Wat: verzamelnaam (parapluterm) voor hulpvormen waarin cliënten leren hoe ze beter
kunnen omgaan met hun negatieve gedachten en gevoelens over zichzelf en hun omgeving.
• Kernconcepten:
• Cognitieve herstructurering: Het identificeren en veranderen van negatieve
gedachtepatronen.
• Gedragsinterventies: Het toepassen van verschillende technieken om maladaptief gedrag
te veranderen.
• Probleemoplossende therapie: Een stapsgewijze aanpak om problemen te identificeren en
op te lossen.
• Voorbeelden:
• Cognitieve therapie
• Gedragstherapie
• ACT (zie later)
• Dialectische gedragstherapie
• Oplossingsgerichte korte Therapie
• Interpersoonlijke therapie
• Activatietherapie (zie depressie)
• Exposure (zie angststoornissen)
• ...

Generaties gedragstherapie
• Generatie 1
• Tijdsperiode: Jaren 1950-1970
• Theoretische Basis: Klassieke conditionering (gebaseerd op het werk van Pavlov) en
operante conditionering (gebaseerd op het werk van Skinner).
• Focus ligt op direct waarneembaar gedrag.


10