Volledige samenvatting voor de 4F taaltoets (hogeschooltaal)

WERKWOORDSPELLING

Tegenwoordige tijd
Zoek eerst de ik-vorm maken – maak vinden – vind
jij/je hij/zij u/het/men/etc ik-vorm + t voorbeeld: hij maakt zij
vindt
jij en je (als je jij betekent) achter ik-vorm voorbeeld: denk je? (je =
het werkwoord onderwerp) denkt je vader (je
vader = onderwerp) (je kun je niet
veranderen in jij)
Verleden tijd / voltooid
deelwoord
Zwakke werkwoorden (dus Gebruik ’t ex-kofschip of ‘t ex-
werkwoorden die niet van klank fokschaap (alleen de medeklinkers)
veranderen) van het hele werkwoord en afhalen
Voorbeeld: verhuizen - verhuiz De z Hij verhuisde naar Frankrijk. Hij is
zit niet in ’t ex-kofschip of ‘t naar Frankrijk verhuisd.
exfokschaap, dus gebruik je in de
verleden tijd een d. vergissen - De docent vergiste zich. De docent
vergiss De s zit wel in ’t ex-kofschip heeft zich vergist.
of ‘t exfokschaap, dus een t. Staat
er al een d of t dan krijg je twee d’s Hij wendde zijn gezicht af
of twee t’s. (afwenden). Ze berichtte ons dat ze
Engelse werkwoorden: -en: daarna spoedig terug zou komen
op klank letten (berichten).

Finishen - en = s-klank, dus t!
finishte – gefinisht
Voltooid deelwoord
Voor het voltooid deelwoord kun je Hij is naar Frankrijk verhuisd.
dus ook ’t ex-kofschip of ‘t ex-
fokschaap gebruiken. Je kunt het De deur wordt geschilderd.
werkwoord ook langer maken De deur is geschilderd.
(verhuisde). Een voltooid Hij heeft de deur geschilderd.
deelwoord heeft altijd een
hulpwerkwoord nodig, zoals
worden, hebben of zijn.
Bijvoeglijk naamwoord
Zo kort mogelijk. Bijvoeglijke Het gelande vliegtuig. De gehate
naamwoorden (van werkwoorden) man.
komen van voltooid deelwoorden.
Alleen twee d’s of t’s als dit nodig Het geredde kind.
is voor de uitspraak. Bij voltooid
deelwoord met en blijft en staan. De verzonden brief. (De brief is
verzonden.) De verraden man. (De
man is verraden.)

,ALGEMENE SPELLING


Enkele of dubbele klinker


In lettergreep Aan het einde Aan het einde van
Kort van lettergreep woord
A Lang Ha-ken Chocolada
E Hak Ste-len Dominee
I Haak Lie-pen Drie
O Stel Ro-ken Auto
U Steel Stu-ren Paraplu
Lip
Liep
Rok
Rook
Stuk
Stuur


Tip: in veel vreemde woorden hoor je -ie, maar je -i


Juli Taxi Mini
Januari




Meervouden


Zelfstandige namen woorden die eindigen op een medeklinker:

De slot medeklinker wordt wel verdubbeld:
Na een korte klinker:

 Zak – zakken
 Bos-bossen
 Rem-remmen

Na een onbeklemtoonde is of us:

 Vonnis – vonnissen
 Krokus – krokussen

Na een onbeklemtoonde ik, es, et of el:

,  Dreumes – dreumesen l
 Obbes – lobbesen
 Perzik – perziken
 Monnik – monniken




Zelfstandige naamwoorden die eindigen op een klinker:

Eindigt een woord op een klinker, dan kun je de s eraan vastzetten, mits je
geen uitspraakproblemen krijgt.

 Gnoe-gnoes
 Etui-etuis
 Niveau-niveaus



Bij een woord als opa + s krijg je een vreemde uitspraak: opas.
Om zulke uitspraakproblemen te voorkomen schrijven we ’s na a, i, o, u en
y. (Ezelsbruggetje: ik houd van ys.)

 Opa-opa’s
 Taxi-taxi’s
 Hobo-hobo’s



Wanneer het woord eindigt op uy, oy, ay of ey, dan schrijven we de s
eraan vast:


 Playboy-playboys
 Display- displays



Woorden die eindigen op ee met een meervoud op en, krijgen een trema.
Het trema komt op de laatste e:

 Zee-zeeën
 Idee-ideeën
 Orchidee-orchideeën



Woorden die eindigen op ie met een meervoud op en, krijgen ook een
trema.

Let op: ligt de klemtoon op ie: dan ie + ën