Biologie
Samenvatting:
1.1: wat kun je met biologie?
Verschillende soorten natuurwetenschappen:
-biofysica: biologie en natuurkunde
-paleontologie: biologie en geologie
-biochemie: biologie en chemie
-bio informatica: biologie en informatica
-biomedische wetenschappen: biologie en geneeskunde
Stofwisseling: alle chemische reacties in een organisme
Individuen horen bij een soort als ze zich onderling kunnen voortplanten en daarbij
vruchtbare nakomelingen kunnen voortbrengen
Levenscyclus -> eindigt alleen als de soort uitsterft
Biologische eenheden:
Molecuul -> cel -> weefsel -> orgaan -> orgaanstelsel -> organisme ->populatie ->
levensgemeenschap -> ecosysteem -> systeem aarde
Emergente eigenschap: een nieuwe eigenschap die er niet op lagere organisatieniveaus is
1.2: organen, weefsels en cellen
Meercellige organismen -> organen opgebouwd uit verschillende typen weefsels
, Verschillende soorten weefsels, bijv: dekweefsel, zenuwweefsel en spierweefsel
Dekweefsel: bekleedt en beschermt inwendige en uitwendige lichaamsoppervlakken
Holle organen -> slijmvlies (beschermde functie)
Alle typen dekweefsels hebben gemeenschappelijke kenmerken (rechthoekig/knus)
Zenuwweefsel: zenuwcellen en gliacellen
Zenuwcellen -> geven informatie door (vertakte uitlopers die netwerk vormen)
Gliacellen: voorzien zenuwcellen van voedsel
Spierweefsel: bestaan uit cellen die kunnen samentrekken
Veel weefsels -> cellen niet tegen elkaar aan -> tussencelstof (voor bijv versteviging)
Bindweefsel: geeft steun en vorm, verbindt lichaamsdelen, vult lege ruimten tussen organen
op, de cellen staan ver uit elkaar
Collageenweefsel = elastisch
Kalkzouten = stevig
Diersoorten die in water leven -> stroomlijnvorm (weinig weerstand)
1.3: plantaardige en dierlijke cellen
Celwanden bestaan uit tussencelstof en behoren niet tot de cel
Tussencelstof celwand -> maakt cel stevig
Vacuole: zorgt voor stevigheid en bevat soms kleurstoffen
Chloroplasten: groene kleurstoffen
Chromoplasten: rode, oranje, gele kleurstoffen
Leukoplasten: slaan stoffen als vet, zetmeel en eiwit op
Samenvatting:
1.1: wat kun je met biologie?
Verschillende soorten natuurwetenschappen:
-biofysica: biologie en natuurkunde
-paleontologie: biologie en geologie
-biochemie: biologie en chemie
-bio informatica: biologie en informatica
-biomedische wetenschappen: biologie en geneeskunde
Stofwisseling: alle chemische reacties in een organisme
Individuen horen bij een soort als ze zich onderling kunnen voortplanten en daarbij
vruchtbare nakomelingen kunnen voortbrengen
Levenscyclus -> eindigt alleen als de soort uitsterft
Biologische eenheden:
Molecuul -> cel -> weefsel -> orgaan -> orgaanstelsel -> organisme ->populatie ->
levensgemeenschap -> ecosysteem -> systeem aarde
Emergente eigenschap: een nieuwe eigenschap die er niet op lagere organisatieniveaus is
1.2: organen, weefsels en cellen
Meercellige organismen -> organen opgebouwd uit verschillende typen weefsels
, Verschillende soorten weefsels, bijv: dekweefsel, zenuwweefsel en spierweefsel
Dekweefsel: bekleedt en beschermt inwendige en uitwendige lichaamsoppervlakken
Holle organen -> slijmvlies (beschermde functie)
Alle typen dekweefsels hebben gemeenschappelijke kenmerken (rechthoekig/knus)
Zenuwweefsel: zenuwcellen en gliacellen
Zenuwcellen -> geven informatie door (vertakte uitlopers die netwerk vormen)
Gliacellen: voorzien zenuwcellen van voedsel
Spierweefsel: bestaan uit cellen die kunnen samentrekken
Veel weefsels -> cellen niet tegen elkaar aan -> tussencelstof (voor bijv versteviging)
Bindweefsel: geeft steun en vorm, verbindt lichaamsdelen, vult lege ruimten tussen organen
op, de cellen staan ver uit elkaar
Collageenweefsel = elastisch
Kalkzouten = stevig
Diersoorten die in water leven -> stroomlijnvorm (weinig weerstand)
1.3: plantaardige en dierlijke cellen
Celwanden bestaan uit tussencelstof en behoren niet tot de cel
Tussencelstof celwand -> maakt cel stevig
Vacuole: zorgt voor stevigheid en bevat soms kleurstoffen
Chloroplasten: groene kleurstoffen
Chromoplasten: rode, oranje, gele kleurstoffen
Leukoplasten: slaan stoffen als vet, zetmeel en eiwit op
