Hoofdstuk 1 inleiding in de ontwikkeling
1.1 orientatie op de ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie: de wetenschappelijke studie van patronen van groei, verandering en
stabiliteit bij mensen gedurende hun hele leven, van conceptie tot en met de late volwassenheid.
Het kent een wetenschappelijke benadering
Het richt zich op de menselijke ontwikkeling
Psychologen zijn ook bezig met de stabiliteit in het leven van kinderen,
adolescenten en volwassenen.
Het gaat ook om het ontwikkelingsproces in elke levensfase
1.1.1 De reikwijdte van het vakgebied
Ontwikkelingspsychologen specialiseren zich in een ontwikkelingsdomein of –fase.
Ontwikkelingsdomeinen
Fysieke ontwikkeling: ontwikkeling die betrekking heeft op fysieke opbouw van het lichaam,
zoals de hersenen, het zenuwstelsel, de spieren, de zintuigen en de behoefte aan eten, drinken en
slaap.
Rijping: blijvende fysieke of psychologische verandering als gevolg van biologische
groeiprocessen
Cognitieve ontwikkeling: ontwikkeling die betrekking heeft op intellectuele vermogens, zoals
denken, leren, herinneren en probleem oplossen.
Sociaal-emotionele ontwikkeling: ontwikkeling die betrekking heeft op sociale relaties,
interacties met anderen en op het omgaan met emoties.
Persoonlijkheidsontwikkeling: Ontwikkeling van duurzame gedragingen en (karakter)
eigenschappen die de ene persoon van de andere onderscheiden.
Tabel 1.1
Sociale constructie: een idee over de realiteit dat welliswaar breed geaccepteerd wordt, maar
afhangt van de maatschappij en de cultuur op een bepaald moment.
Babytijd begint bij de geboorte en de kindertijd eindigt wanneer het kind naar groep 3 gaat.
De overgang tussen de andere perioden is gebaseerd op de biologische verandering en kan sterk
varieren. (bij meisjes treedt de pubertijd 2 jaar eerder dan jongens)
Puberteit is de periode van geslachtsrijping en leidt de adolescentie in. Jongens 13/14 jaar en
meisjes 11/12 jaar.
Hoofdstuk 2 Theoretische perspectieven en onderzoek
2.1.1 Het psychodynamisch perspectief: focus op innerlijke krachten
Voorstanders van het psychodynamisch perspectief geloven dat het gedrag gemotiveerd wordt
door innerlijke krachten en herinneringen waarvan een persoon nauwelijks bewust is en
waarover hij weinig controle heeft. Deze krachten, sinds de kindertijd, kan iemands gedrag
gedurende het hele leven blijven beinvloeden.
Psychoanalytische theorie van Freud: Onbewuste krachten zijn bepalend voor iemands
persoonlijkheid en gedrag.
Onbewust à een deel van de persoonlijkheid, dat kinderlijke wensen, verlangens en behoeften
bevat die vanwege hun verstorende aard afgesloten zijn van het bewustzijn.
Elke persoonlijkheid bevat 3 kenmerken:
- ID: het primitieve, ongeorganiseerde, aangeboren deel van de persoonlijkheid. Instinctieve
driften (honger, seks, aggressie, irrationele impulsen. à opereert vanuit het genotsprincipe met
het doel zoveel mogelijk bevrediging en zo weinig mogelijk spanning te ervaren.
- Ego: rationele en redelijke deel. Buffer tussen de echte wereld en primitieve id. à opereeert
1.1 orientatie op de ontwikkelingspsychologie
Ontwikkelingspsychologie: de wetenschappelijke studie van patronen van groei, verandering en
stabiliteit bij mensen gedurende hun hele leven, van conceptie tot en met de late volwassenheid.
Het kent een wetenschappelijke benadering
Het richt zich op de menselijke ontwikkeling
Psychologen zijn ook bezig met de stabiliteit in het leven van kinderen,
adolescenten en volwassenen.
Het gaat ook om het ontwikkelingsproces in elke levensfase
1.1.1 De reikwijdte van het vakgebied
Ontwikkelingspsychologen specialiseren zich in een ontwikkelingsdomein of –fase.
Ontwikkelingsdomeinen
Fysieke ontwikkeling: ontwikkeling die betrekking heeft op fysieke opbouw van het lichaam,
zoals de hersenen, het zenuwstelsel, de spieren, de zintuigen en de behoefte aan eten, drinken en
slaap.
Rijping: blijvende fysieke of psychologische verandering als gevolg van biologische
groeiprocessen
Cognitieve ontwikkeling: ontwikkeling die betrekking heeft op intellectuele vermogens, zoals
denken, leren, herinneren en probleem oplossen.
Sociaal-emotionele ontwikkeling: ontwikkeling die betrekking heeft op sociale relaties,
interacties met anderen en op het omgaan met emoties.
Persoonlijkheidsontwikkeling: Ontwikkeling van duurzame gedragingen en (karakter)
eigenschappen die de ene persoon van de andere onderscheiden.
Tabel 1.1
Sociale constructie: een idee over de realiteit dat welliswaar breed geaccepteerd wordt, maar
afhangt van de maatschappij en de cultuur op een bepaald moment.
Babytijd begint bij de geboorte en de kindertijd eindigt wanneer het kind naar groep 3 gaat.
De overgang tussen de andere perioden is gebaseerd op de biologische verandering en kan sterk
varieren. (bij meisjes treedt de pubertijd 2 jaar eerder dan jongens)
Puberteit is de periode van geslachtsrijping en leidt de adolescentie in. Jongens 13/14 jaar en
meisjes 11/12 jaar.
Hoofdstuk 2 Theoretische perspectieven en onderzoek
2.1.1 Het psychodynamisch perspectief: focus op innerlijke krachten
Voorstanders van het psychodynamisch perspectief geloven dat het gedrag gemotiveerd wordt
door innerlijke krachten en herinneringen waarvan een persoon nauwelijks bewust is en
waarover hij weinig controle heeft. Deze krachten, sinds de kindertijd, kan iemands gedrag
gedurende het hele leven blijven beinvloeden.
Psychoanalytische theorie van Freud: Onbewuste krachten zijn bepalend voor iemands
persoonlijkheid en gedrag.
Onbewust à een deel van de persoonlijkheid, dat kinderlijke wensen, verlangens en behoeften
bevat die vanwege hun verstorende aard afgesloten zijn van het bewustzijn.
Elke persoonlijkheid bevat 3 kenmerken:
- ID: het primitieve, ongeorganiseerde, aangeboren deel van de persoonlijkheid. Instinctieve
driften (honger, seks, aggressie, irrationele impulsen. à opereert vanuit het genotsprincipe met
het doel zoveel mogelijk bevrediging en zo weinig mogelijk spanning te ervaren.
- Ego: rationele en redelijke deel. Buffer tussen de echte wereld en primitieve id. à opereeert
