a. Wat houdt strafvordering in?
Strafvordering bestaat uit opsporing, vervolging en tenuitvoerlegging met als doel de waarheid
achterhalen en berechten. Dit is de formele, ook wel processuele kant van het strafrecht
b. Wat zijn dwangmiddelen?
Bevoegdheden die daadwerkelijk inbreuk maken op de rechten en vrijheden van
burgers/personen in het kader van strafvordering. Als iemand toestemming heeft
gegeven om het dwangmiddel uit te oefenen noemen we het geen dwangmiddel meer.
Bv. inbeslagneming, gegevens opnemen, telefoontap, inverzekeringstelling etc.
c. Wat is opsporing en welke varianten zijn daarin denkbaar? Motiveer uw
antwoord.
Opsporing is het onderzoek doen naar strafbare feiten onder gezag
van de OvJ met als doel het nemen van strafvorderlijke beslissingen (art. 132a SV).
Klassieke domein: redelijk vermoeden van een gepleegd strafbaar feit:
- voltooid
- strafbare poging
- strafbare voorbereiding
Verdenking: verdachte in de zin van art 27 Sv.
Doel: opheldering en sanctieoplegging. Inzet van alle dwangmiddelen is toegestaan (mits aan
voorwaarden voor inzet is voldaan)
Domein van het georganiseerd verband: redelijk vermoeden dat:
- in georganiseerd verband
- misdrijven als bedoeld in 67 lid 1 Sv
- worden beraamd/gepleegd
- die gezien hun aard of samenhang met andere misdrijven een ernstige inbreuk op de
rechtsorde opleveren (conform 126o Sv)
Doel: zicht krijgen op criminele organisatie
Inzet: BOB-bevoegdheden (bijzondere opsporingsbevoegdheden) toegestaan, (126o
Sv e.v. mits aan voorwaarden van inzet is voldaan).
Terroristische domein:
- aanwijzingen van terroristisch misdrijf
- doel: voorkomen van terroristische misdrijven
- beperkte inzet bevoegdheden, zie 126zd e.v. Sv
In het terroristisch domein zijn er beperkte mogelijkheden, in het georganiseerde
verband meer mogelijkheden en in het klassieke domein is alles mogelijk.
Verkennend onderzoek: 126gg Sv. Onderzoek ter voorbereiding van opsporing.
d. Wat wordt bedoeld met vervolging?
Vervolging is een rechter bij de zaak betrekken. Een uitzondering hierop is
Strafbeschikking, want dan legt de OvJ een straf op aan de verdachte.
,Casus Radicaal
Het is januari 2017 als op het politiebureau in Eindhoven een betrouwbare informant
zich meldt. Hij vertelt zijn contactpersoon (opsporingsambtenaar Ab Neggers) dat hij
in de moskee die hij wekelijks bezoekt de laatste tijd wat vreemde gasten heeft
gezien. Bovendien lijken de preken van een bepaalde imam wat radicaler van toon te
worden. In de preken zouden vage verwijzingen naar de aanslagen in Parijs, Nice,
Brussel en Berlijn zijn genoemd; Westerse leefstijlen zouden worden weggezet als
‘fout’ en actie zou geïndiceerd zijn. Het is de informant opgevallen dat vooral de
vreemde, veelal jonge, gasten veel instemmend knikten bij deze uitingen.
Ab Neggers gaat met deze informatie direct naar zijn teamchef Wil Damen. Hij wil
later geen verwijt krijgen dat hij informatie niet heeft doorgespeeld.
Teamchef Wil Damen geeft de informatie van Ab Neggers meteen door aan de wijkagent van de
buurt waar de moskee gevestigd is. De wijkagent rijdt in de daarop volgende dagen eens wat vaker
langs de moskee en ziet ook wat nieuwe gezichten. Opvallend is dat de nieuwelingen zich niet of
nauwelijks mengen met de oorspronkelijke bezoekers van de moskee. Deze bevindingen zijn voor
teamchef Damen aanleiding om de officier van justitie in te schakelen. Zij beveelt de observatie van
de ‘nieuwe gezichten’. Gedurende deze observatie wordt duidelijk dat de ‘nieuwe gezichten’
daadwerkelijk één groep vormen die zich afzondert van de overige bezoekers van de moskee. Zij
bezoeken steevast de moskee als de imam waarover de informant sprak, predikt. Bovendien worden
zij gelinkt aan een theehuis dat bekend staat om radicalisme en zijn enkelen van hen diverse keren
gespot bij meerdere bouwmarkten. Geen van de ‘nieuwelingen’ is werkzaam in de bouw of is thuis
met een verbouwing bezig. Tot slot zijn geruchten binnengekomen via de informant over een op
handen zijnde aanslag in Eindhoven. Langzaam maar zeker tekent zich een beeld af van de groep, die
mogelijk kwaad in de zin heeft.
e. Is i.c. inzet van opsporing mogelijk?
Domein van vroegsporing: Is er sprake van een georganiseerd verband?
Ja, ze lijken een groep te vormen. Ze hebben het over het verwerpen van de westerse levensstijl en
ze gaan regelmatig naar een bouwmarkt, dit kan een concrete aanwijzing zijn
Vervolg casus
Bij een inkijkoperatie zijn zware wapens aangetroffen in een tijdelijke opslag. Tevens is daar
materiaal gevonden waarmee bommen gemaakt kunnen worden. Naar aanleiding van de inzet van
alle dwangmiddelen komt tenminste één persoon uit de groep nieuwelingen zodanig in beeld dat hij
kan worden aangemerkt als verdachte in de zin van art. 27 Sv ter zake van art. 134a Sr. Het is Ali Ben
C. Hij wordt op 15 februari 2017 aangehouden op bevel van de officier van justitie. Op het
politiebureau geeft Ali bij het begin van zijn eerste verhoor aan dat hij een raadsman bij het verhoor
aanwezig wil hebben en dat het verhoor moet worden opgenomen. De agent die hem moet
verhoren, deelt hem mede dat daar geen tijd voor is, maar dat een raadsman in zaken met
overvloedig bewijs de verdachte slechts kan wijzen op zijn zwijgrecht; tijdens het verhoor moet de
raadsman sowieso zijn mond dichthouden. Registratie van het verhoor heeft dan ook geen enkele
zin. Daarop geeft de agent Ali de cautie. Teleurgesteld legt Ali een bekennende verklaring af.
f. In welke fase van opsporing is het onderzoek beland?
We zitten in het domein van klassieke opsporing. Als je dit aantreft als opsporingsambtenaar kun je
een redelijk vermoeden hebben van een gepleegd SF. Ook is er een duidelijke verdachte. Alle
dwangmiddelen kunnen worden toegepast.
, g. Wat is een verhoor?
Iedere vraag door een rechter of opsporingsambtenaar aan een verdachte m.b.t. diens
betrokkenheid bij een strafbaar feit.
i. Geef uw oordeel over de handelswijze van de agent voorafgaand aan en ten tijde van het eerste
verhoor van Ali. Besteed hierbij aandacht aan de geldende regels omtrent de raadsman bij het
politieverhoor, de rol van de raadsman in die positie en het beleid rondom opnames van geluid
en/of beeld.
Een verdachte heeft het consultatierecht, dit volgt uit het Salduz arrest. Hij heeft recht op
consultatiebijstand = dit houdt in dat een verdachte voor zijn verhoor recht heeft op bijstand van een
raadsman. Uit aanscherping Salduz volgt dat alle verdachten, zowel minderjarigen als verdachten,
recht hebben op bijstand van een raadsman tijdens het eerste verhoor en de daarop volgende
verhoren. Als dit niet wordt gedaan levert dit een vormverzuim op (359a Sv). Verdachten kunnen ook
ondubbelzinnig afstand doen van de verhoorbijstand. De raadsman mag zich niet bemoeien met het
verhoor. Hij kan wel vragen om een overlegmoment. Hij mag zich alleen richten tegen de verhorende
ambtenaar.
EXTRA: In erg zware strafzaken mag je niet afstand doen van een raadsman bij het verhoor. In een
aanwijzing is bepaald dat in sommige gevallen de verhoren auditief moeten worden geregistreerd
(overleden SO, zedendelict waarop 8 jaar of meer staat, zaak waarop 12 jaar of meer staat). Soms
zowel geluid als video opnames (bij alle verhoren en geplande verhoren waarmee er gebruik wordt
gemaakt van een gedragsdeskundige, kwetsbare verdachte waarop 12 jaar of meer staat).
j. Wat zijn aanwijzingen en welke status kunnen zij hebben?
De vigerende richtlijn voor het opsporings- en strafvorderingsbeleid inzake SF’en van de Opiumwet
kan gezien worden als een algemene regel (aanwijjzing) waar het OM zich aan houdt (status). Art. 79
RO staat dat de aanwijzingen en richtlijnen wel degelijk ingeroepen mogen worden in bepaalde
gevallen. Het moet gepubliceerd zijn. Van richtlijnen mag in bijzondere omstandigheden van worden
afgeweken.
j. ‘Niet-ontvankelijkverklaring van het OM op grond van het feit dat het
opportuniteitsbeginsel ‘fout’ is gehanteerd, is nooit mogelijk.’ Geef uw oordeel
over deze stelling
Het opportuniteitsbeginsel heeft het uitgangspunt dat een OvJ zelf beslist of een SF
vervolgd wordt. De OvJ kan fouten maken en de rechter kan het dan niet-ontvankelijk
verklaren dus deze stelling is onjuist.
m. Geef aan welke formele einduitspraken de wet kent en geef daarbij voorbeelden.
Art. 349 Sv: niet geldigheid van de dagvaarding (vergeten datum), onbevoegdheid van
de rechtbank (verkeerde rechtbank, relatieve en absolute competentie), niet-ontvankelijkheid van
OM (verjaring), schorsing der vervolging (niet in staat om
vervolging fysiek bij te wonen).
n. Wat zijn de belangrijkste bronnen van het strafprocesrecht? (besteed daarbij
aandacht aan het Muilkorf-arrest uit 1897).
Wetboek van strafvordering, andere wetten in formele zin, wetten van andere lagere
wetgevers, internationaal recht en ongeschreven recht inclusief beleidsrecht en
jurisprudentie. Muilkorfarrest: Op grond van art. 1 Sv mogen regels over strafvordering
alleen in een formele wet worden gegeven
Strafvordering bestaat uit opsporing, vervolging en tenuitvoerlegging met als doel de waarheid
achterhalen en berechten. Dit is de formele, ook wel processuele kant van het strafrecht
b. Wat zijn dwangmiddelen?
Bevoegdheden die daadwerkelijk inbreuk maken op de rechten en vrijheden van
burgers/personen in het kader van strafvordering. Als iemand toestemming heeft
gegeven om het dwangmiddel uit te oefenen noemen we het geen dwangmiddel meer.
Bv. inbeslagneming, gegevens opnemen, telefoontap, inverzekeringstelling etc.
c. Wat is opsporing en welke varianten zijn daarin denkbaar? Motiveer uw
antwoord.
Opsporing is het onderzoek doen naar strafbare feiten onder gezag
van de OvJ met als doel het nemen van strafvorderlijke beslissingen (art. 132a SV).
Klassieke domein: redelijk vermoeden van een gepleegd strafbaar feit:
- voltooid
- strafbare poging
- strafbare voorbereiding
Verdenking: verdachte in de zin van art 27 Sv.
Doel: opheldering en sanctieoplegging. Inzet van alle dwangmiddelen is toegestaan (mits aan
voorwaarden voor inzet is voldaan)
Domein van het georganiseerd verband: redelijk vermoeden dat:
- in georganiseerd verband
- misdrijven als bedoeld in 67 lid 1 Sv
- worden beraamd/gepleegd
- die gezien hun aard of samenhang met andere misdrijven een ernstige inbreuk op de
rechtsorde opleveren (conform 126o Sv)
Doel: zicht krijgen op criminele organisatie
Inzet: BOB-bevoegdheden (bijzondere opsporingsbevoegdheden) toegestaan, (126o
Sv e.v. mits aan voorwaarden van inzet is voldaan).
Terroristische domein:
- aanwijzingen van terroristisch misdrijf
- doel: voorkomen van terroristische misdrijven
- beperkte inzet bevoegdheden, zie 126zd e.v. Sv
In het terroristisch domein zijn er beperkte mogelijkheden, in het georganiseerde
verband meer mogelijkheden en in het klassieke domein is alles mogelijk.
Verkennend onderzoek: 126gg Sv. Onderzoek ter voorbereiding van opsporing.
d. Wat wordt bedoeld met vervolging?
Vervolging is een rechter bij de zaak betrekken. Een uitzondering hierop is
Strafbeschikking, want dan legt de OvJ een straf op aan de verdachte.
,Casus Radicaal
Het is januari 2017 als op het politiebureau in Eindhoven een betrouwbare informant
zich meldt. Hij vertelt zijn contactpersoon (opsporingsambtenaar Ab Neggers) dat hij
in de moskee die hij wekelijks bezoekt de laatste tijd wat vreemde gasten heeft
gezien. Bovendien lijken de preken van een bepaalde imam wat radicaler van toon te
worden. In de preken zouden vage verwijzingen naar de aanslagen in Parijs, Nice,
Brussel en Berlijn zijn genoemd; Westerse leefstijlen zouden worden weggezet als
‘fout’ en actie zou geïndiceerd zijn. Het is de informant opgevallen dat vooral de
vreemde, veelal jonge, gasten veel instemmend knikten bij deze uitingen.
Ab Neggers gaat met deze informatie direct naar zijn teamchef Wil Damen. Hij wil
later geen verwijt krijgen dat hij informatie niet heeft doorgespeeld.
Teamchef Wil Damen geeft de informatie van Ab Neggers meteen door aan de wijkagent van de
buurt waar de moskee gevestigd is. De wijkagent rijdt in de daarop volgende dagen eens wat vaker
langs de moskee en ziet ook wat nieuwe gezichten. Opvallend is dat de nieuwelingen zich niet of
nauwelijks mengen met de oorspronkelijke bezoekers van de moskee. Deze bevindingen zijn voor
teamchef Damen aanleiding om de officier van justitie in te schakelen. Zij beveelt de observatie van
de ‘nieuwe gezichten’. Gedurende deze observatie wordt duidelijk dat de ‘nieuwe gezichten’
daadwerkelijk één groep vormen die zich afzondert van de overige bezoekers van de moskee. Zij
bezoeken steevast de moskee als de imam waarover de informant sprak, predikt. Bovendien worden
zij gelinkt aan een theehuis dat bekend staat om radicalisme en zijn enkelen van hen diverse keren
gespot bij meerdere bouwmarkten. Geen van de ‘nieuwelingen’ is werkzaam in de bouw of is thuis
met een verbouwing bezig. Tot slot zijn geruchten binnengekomen via de informant over een op
handen zijnde aanslag in Eindhoven. Langzaam maar zeker tekent zich een beeld af van de groep, die
mogelijk kwaad in de zin heeft.
e. Is i.c. inzet van opsporing mogelijk?
Domein van vroegsporing: Is er sprake van een georganiseerd verband?
Ja, ze lijken een groep te vormen. Ze hebben het over het verwerpen van de westerse levensstijl en
ze gaan regelmatig naar een bouwmarkt, dit kan een concrete aanwijzing zijn
Vervolg casus
Bij een inkijkoperatie zijn zware wapens aangetroffen in een tijdelijke opslag. Tevens is daar
materiaal gevonden waarmee bommen gemaakt kunnen worden. Naar aanleiding van de inzet van
alle dwangmiddelen komt tenminste één persoon uit de groep nieuwelingen zodanig in beeld dat hij
kan worden aangemerkt als verdachte in de zin van art. 27 Sv ter zake van art. 134a Sr. Het is Ali Ben
C. Hij wordt op 15 februari 2017 aangehouden op bevel van de officier van justitie. Op het
politiebureau geeft Ali bij het begin van zijn eerste verhoor aan dat hij een raadsman bij het verhoor
aanwezig wil hebben en dat het verhoor moet worden opgenomen. De agent die hem moet
verhoren, deelt hem mede dat daar geen tijd voor is, maar dat een raadsman in zaken met
overvloedig bewijs de verdachte slechts kan wijzen op zijn zwijgrecht; tijdens het verhoor moet de
raadsman sowieso zijn mond dichthouden. Registratie van het verhoor heeft dan ook geen enkele
zin. Daarop geeft de agent Ali de cautie. Teleurgesteld legt Ali een bekennende verklaring af.
f. In welke fase van opsporing is het onderzoek beland?
We zitten in het domein van klassieke opsporing. Als je dit aantreft als opsporingsambtenaar kun je
een redelijk vermoeden hebben van een gepleegd SF. Ook is er een duidelijke verdachte. Alle
dwangmiddelen kunnen worden toegepast.
, g. Wat is een verhoor?
Iedere vraag door een rechter of opsporingsambtenaar aan een verdachte m.b.t. diens
betrokkenheid bij een strafbaar feit.
i. Geef uw oordeel over de handelswijze van de agent voorafgaand aan en ten tijde van het eerste
verhoor van Ali. Besteed hierbij aandacht aan de geldende regels omtrent de raadsman bij het
politieverhoor, de rol van de raadsman in die positie en het beleid rondom opnames van geluid
en/of beeld.
Een verdachte heeft het consultatierecht, dit volgt uit het Salduz arrest. Hij heeft recht op
consultatiebijstand = dit houdt in dat een verdachte voor zijn verhoor recht heeft op bijstand van een
raadsman. Uit aanscherping Salduz volgt dat alle verdachten, zowel minderjarigen als verdachten,
recht hebben op bijstand van een raadsman tijdens het eerste verhoor en de daarop volgende
verhoren. Als dit niet wordt gedaan levert dit een vormverzuim op (359a Sv). Verdachten kunnen ook
ondubbelzinnig afstand doen van de verhoorbijstand. De raadsman mag zich niet bemoeien met het
verhoor. Hij kan wel vragen om een overlegmoment. Hij mag zich alleen richten tegen de verhorende
ambtenaar.
EXTRA: In erg zware strafzaken mag je niet afstand doen van een raadsman bij het verhoor. In een
aanwijzing is bepaald dat in sommige gevallen de verhoren auditief moeten worden geregistreerd
(overleden SO, zedendelict waarop 8 jaar of meer staat, zaak waarop 12 jaar of meer staat). Soms
zowel geluid als video opnames (bij alle verhoren en geplande verhoren waarmee er gebruik wordt
gemaakt van een gedragsdeskundige, kwetsbare verdachte waarop 12 jaar of meer staat).
j. Wat zijn aanwijzingen en welke status kunnen zij hebben?
De vigerende richtlijn voor het opsporings- en strafvorderingsbeleid inzake SF’en van de Opiumwet
kan gezien worden als een algemene regel (aanwijjzing) waar het OM zich aan houdt (status). Art. 79
RO staat dat de aanwijzingen en richtlijnen wel degelijk ingeroepen mogen worden in bepaalde
gevallen. Het moet gepubliceerd zijn. Van richtlijnen mag in bijzondere omstandigheden van worden
afgeweken.
j. ‘Niet-ontvankelijkverklaring van het OM op grond van het feit dat het
opportuniteitsbeginsel ‘fout’ is gehanteerd, is nooit mogelijk.’ Geef uw oordeel
over deze stelling
Het opportuniteitsbeginsel heeft het uitgangspunt dat een OvJ zelf beslist of een SF
vervolgd wordt. De OvJ kan fouten maken en de rechter kan het dan niet-ontvankelijk
verklaren dus deze stelling is onjuist.
m. Geef aan welke formele einduitspraken de wet kent en geef daarbij voorbeelden.
Art. 349 Sv: niet geldigheid van de dagvaarding (vergeten datum), onbevoegdheid van
de rechtbank (verkeerde rechtbank, relatieve en absolute competentie), niet-ontvankelijkheid van
OM (verjaring), schorsing der vervolging (niet in staat om
vervolging fysiek bij te wonen).
n. Wat zijn de belangrijkste bronnen van het strafprocesrecht? (besteed daarbij
aandacht aan het Muilkorf-arrest uit 1897).
Wetboek van strafvordering, andere wetten in formele zin, wetten van andere lagere
wetgevers, internationaal recht en ongeschreven recht inclusief beleidsrecht en
jurisprudentie. Muilkorfarrest: Op grond van art. 1 Sv mogen regels over strafvordering
alleen in een formele wet worden gegeven
