Leerdoelen
Neuroanatomie – Michèle Vergote
1 Anatomie
2 Anatomie
3 Anatomie
4 Anatomie
5 Anatomie
6 Zenuwstelsel
• Coördinerend stelsel
o Func8e: regelaar
o Werkt via chemische stoffen in ons bloed
§ Werkt snel
§ Snel uitgewerkt (heeC steeds prikkel nodig
§ Belangrijkste componenten
- Hersenen & ruggenmerg
o Ook hormonaal stelsel in een regelaar
§ Vrij trage werking
§ Lange werking
6.1 Overzicht van func2e en structuur van zenuwstelsel
6.1.1 Anatomische opdeling van zenuwstelsel
• 2 grote delen
o Centraal zenuwstelsel (CZS)
§ Mediaal
§ Encephalon (hersenen)
§ Medulla spinalis (ruggenmerg)
o Perifere zenuwstelsel (PZS) à zenuwen
§ Lateraal
§ 12 paar nervi craniales
- Hersenzenuwen
- Zorgen voor gevoel, smaak, slikken, …
§ 31 paar nervi spinales (vertrekken vanuit ruggenmerg)
- Ruggenmergzenuwen
- Zorgen voor beweging armen en benen
Pagina 1 van 98
,Leerdoelen
6.1.2 3 algemene/ belangrijke func@es van het zenuwstelsel
1) Sensorisch
a. Sensoren of receptoren sturen info via afferente of sensorische banen naar
het CZS
i. Bij voelen en naar hersenen sturen
b. Info ontvangen en via PZS naar CZS
i. Ogen zien ppt à info via zenuw van PZS naar CZS = (input)
2) Integra8e (CZS)
a. Les/ woorden horen à woorden opva[en en vragen of je dit al kent, snap
het, … (verwerken)
3) Motoriek
a. Het centraal zenuwstelsel bestuurt effectoren via efferente of motorische
banen
i. Naar skeletspiercellen = somatomotorische banen à willekeurig
ii. Naar gladde spiercellen, klieren, en hartspiercellen = autonome
motorische banen à onwillekeurig
- Sympathische banen (fight or flight or freeze)
- Parasypathische banen (rest & digest)
Pagina 2 van 98
,Leerdoelen
6.2 Zenuwweefsel
• Matrix niet belangrijk
• 2 celsoorten
o Zenuwcellen of neuronen
§ Belangrijkste, maar minst aanwezig
§ In zenuwweefsel slechts 10%
§ Niet regenereerbaar
o Steuncellen of neuroglia of gliacellen
§ Deze kunnen delen (vervangbaar bij schade)
§ 90% aanwezig
o 98% in CZS
o 2% in PZS
6.2.1 Neuronen
• Neuronen zijn prikkelbaar
o Kunnen prikkels (=ac8epoten8aal) genereren en transporteren
o Rich8ng AP: van dendriet à cellichaam à axon à synapsknop
• Cellichaam = soma à grijs
Schema8sme voorstelling:
Pagina 3 van 98
, Leerdoelen
• Opgedeeld volgens ligging bestaan 3 groepen
neuronen
o Sensorische of afferente neuronen
§ Het cellichaam bevindt zich niet ter
hoogte van de dendrieten, maar op
het axon
o Schakelneuronen
o Motorische of efferente neuronen
Schema8sche voostelling afferente neuron:
• Reden à snelheidswinst
• Het zenuwweefsel delen we op in
o Grijze stof
§ Bundeling van cellichamen en dendrieten
o Wi[e stof
§ Bundeling van parallel lopende axonen
o Groen is goed voorbeeld van schakelneuron
6.2.2 Neuroglia
• Steuncellen die verschillende func8es uitoefenen
o Op deze manier kunnen neuronen zich focussen op hun taak
• Niet prikkelbaar
• In CZS
o Astrocyten
o Oligodendrocieten
• In PZS
o Cellen van Schwann
Pagina 4 van 98
Neuroanatomie – Michèle Vergote
1 Anatomie
2 Anatomie
3 Anatomie
4 Anatomie
5 Anatomie
6 Zenuwstelsel
• Coördinerend stelsel
o Func8e: regelaar
o Werkt via chemische stoffen in ons bloed
§ Werkt snel
§ Snel uitgewerkt (heeC steeds prikkel nodig
§ Belangrijkste componenten
- Hersenen & ruggenmerg
o Ook hormonaal stelsel in een regelaar
§ Vrij trage werking
§ Lange werking
6.1 Overzicht van func2e en structuur van zenuwstelsel
6.1.1 Anatomische opdeling van zenuwstelsel
• 2 grote delen
o Centraal zenuwstelsel (CZS)
§ Mediaal
§ Encephalon (hersenen)
§ Medulla spinalis (ruggenmerg)
o Perifere zenuwstelsel (PZS) à zenuwen
§ Lateraal
§ 12 paar nervi craniales
- Hersenzenuwen
- Zorgen voor gevoel, smaak, slikken, …
§ 31 paar nervi spinales (vertrekken vanuit ruggenmerg)
- Ruggenmergzenuwen
- Zorgen voor beweging armen en benen
Pagina 1 van 98
,Leerdoelen
6.1.2 3 algemene/ belangrijke func@es van het zenuwstelsel
1) Sensorisch
a. Sensoren of receptoren sturen info via afferente of sensorische banen naar
het CZS
i. Bij voelen en naar hersenen sturen
b. Info ontvangen en via PZS naar CZS
i. Ogen zien ppt à info via zenuw van PZS naar CZS = (input)
2) Integra8e (CZS)
a. Les/ woorden horen à woorden opva[en en vragen of je dit al kent, snap
het, … (verwerken)
3) Motoriek
a. Het centraal zenuwstelsel bestuurt effectoren via efferente of motorische
banen
i. Naar skeletspiercellen = somatomotorische banen à willekeurig
ii. Naar gladde spiercellen, klieren, en hartspiercellen = autonome
motorische banen à onwillekeurig
- Sympathische banen (fight or flight or freeze)
- Parasypathische banen (rest & digest)
Pagina 2 van 98
,Leerdoelen
6.2 Zenuwweefsel
• Matrix niet belangrijk
• 2 celsoorten
o Zenuwcellen of neuronen
§ Belangrijkste, maar minst aanwezig
§ In zenuwweefsel slechts 10%
§ Niet regenereerbaar
o Steuncellen of neuroglia of gliacellen
§ Deze kunnen delen (vervangbaar bij schade)
§ 90% aanwezig
o 98% in CZS
o 2% in PZS
6.2.1 Neuronen
• Neuronen zijn prikkelbaar
o Kunnen prikkels (=ac8epoten8aal) genereren en transporteren
o Rich8ng AP: van dendriet à cellichaam à axon à synapsknop
• Cellichaam = soma à grijs
Schema8sme voorstelling:
Pagina 3 van 98
, Leerdoelen
• Opgedeeld volgens ligging bestaan 3 groepen
neuronen
o Sensorische of afferente neuronen
§ Het cellichaam bevindt zich niet ter
hoogte van de dendrieten, maar op
het axon
o Schakelneuronen
o Motorische of efferente neuronen
Schema8sche voostelling afferente neuron:
• Reden à snelheidswinst
• Het zenuwweefsel delen we op in
o Grijze stof
§ Bundeling van cellichamen en dendrieten
o Wi[e stof
§ Bundeling van parallel lopende axonen
o Groen is goed voorbeeld van schakelneuron
6.2.2 Neuroglia
• Steuncellen die verschillende func8es uitoefenen
o Op deze manier kunnen neuronen zich focussen op hun taak
• Niet prikkelbaar
• In CZS
o Astrocyten
o Oligodendrocieten
• In PZS
o Cellen van Schwann
Pagina 4 van 98
