Gemaakt door: Cathy van Harten
Emotie, motivatie en Interne Regulatie
HC1 – Autonome zenuwstelsel en hypothalamus-hypofyse-bijnier as
Arousal = algemene fysiologische en psychologische activiteit die varieert tussen diepe slaap
en intense opgewondeheid. Vaak met toename van activiteit HHB as en adrenaline spiegels
Stress = perceptie van dreiging of resultaat van een onevenwicht tussen de eisen in omgeving
en mogelijkheden van individue
Arousal en Stress gaan gepaard met een lichamelijke reactie.
Wat is stress?
- Fysiologische, chemische en cognitieve reactie
- Adequaat reageren op stressvolle situatie
- Evenwicht (homeostase) handhaven of herstellen
Effecten van stress-hormonen
- Lichamelijke respons (hartslag, ademhaling, zweten)
- Reductie van pijnperceptie
- Beter zicht
- Verhoogd bewustzijn, alert
- Het brein voorbereiden om beslissingen te maken en te zoeken naar mogelijk gevaar
Twee systemen geactiveerd na een stressor
- Hypothalamo-hypofyse-bijnier as (HBB/HPA as): leidt tot afgifte van cortisol, langzame
activatie
- Sympatisch autonoom zenuwstelsel: leidt tot afgifte van (nor)adrenaline, snelle
activatie na stress (maar ook bij angst, schrik, boosheid)
Lichamelijk respons: hart gaat sneller kloppen, ademhaling versneld en oppervlakkig, spieren
gespannen, zweten, droge mond.
Autonome zenuwstelsel:
- Controleert functie organen in de periferie
- Parasympatische zenuwstelsel: acetyl choline (speekselklieren, longen, hart,
lever/alvleesklier, maag, darmen, blaas). Zorgt voor rust.
Overal acetyl choline bij ganglionen en organen
- (Ortho)Sympatisch zenuwstelsel: acetyl choline en noradrenaline (speekselklieren,
longen, hart, lever/alvleesklier, maag, darmen, blaas). Zorgt voor activiteit.
Acetyl choline op niveau van ganglionen maar noradrenaline op niveau van organen
Twee systemen die samenwerken om de functie van organen te reguleren.
, Gemaakt door: Cathy van Harten
Alfa en beta is allebei aanspannen van smoothend muscle, glad spierweefsel, armen en benen
, Gemaakt door: Cathy van Harten
Centrale autonome netwerk: projecties
- Senosrische informatie → nucleus solitarius
o Projecteert naar netwerken in hersenstam (medulla) en ruggengraat →
reflexen
o Projecteert naar midden- en voorhersenen → integratie neuro-endocriene
systeem en gedrag
▪ Indirect via nucleus parabranchialis → rostraal, thalamus,
hypothalamus, amygdala, cortex.
- Afferent: naar hersenen toe, reflexen, zorgt voor snelle regulatie
- Efferent: van hersenen af. Direct naar autonome preganglionaire vezels naar
hersenstam en ruggengraat.
, Gemaakt door: Cathy van Harten
Hypothalamus: doorgeefcentrum
- Bijna elke regio van de hersenen staat in contact met de hypothalamus
- Hierdoor is de hypothalamus betrokken bij alle aspecten van de emoties en
voortplanting, het autonome zenuwstelsel (regulering orgaanfunctie) en de
hormoonhuishouding.
- Structuur: neuroendocriene motor zone en periventriculaire regio.
- Bestaat uit veel verschillende kernen!
- Input: signalen uit:
o Ruggenmerg, vanuit de exterosensoren, intersosensoren, propriosensoren
o Retina, vezels van de nervus opticus staan in verbinding met de hypothalamus
o Limbisch en olfactorisch systeem, onder andere de amygdala, de hippocampus
en de reukschors (cortex olfactorius)
o Daarnaast heeft de hypothalamus receptoren om de temperatuur en de
ionenhuishouding bij te houden, thermoreceptoren en osmoreceptoren.
- Belangrijke rol bij emoties:
o Kritieke controle autonome zenuwstelsel en endocrien systeem
o Experiment: verwijderen van cerebrale cortex (sham rage (sympatisch
zenuwstelsel)), ongedaan door laesie hypothalamus (apatisch)
o Dus heel boos gedrag zonder cortex, maar zonder hypothalamus geen emotie
meer.
Emotie, motivatie en Interne Regulatie
HC1 – Autonome zenuwstelsel en hypothalamus-hypofyse-bijnier as
Arousal = algemene fysiologische en psychologische activiteit die varieert tussen diepe slaap
en intense opgewondeheid. Vaak met toename van activiteit HHB as en adrenaline spiegels
Stress = perceptie van dreiging of resultaat van een onevenwicht tussen de eisen in omgeving
en mogelijkheden van individue
Arousal en Stress gaan gepaard met een lichamelijke reactie.
Wat is stress?
- Fysiologische, chemische en cognitieve reactie
- Adequaat reageren op stressvolle situatie
- Evenwicht (homeostase) handhaven of herstellen
Effecten van stress-hormonen
- Lichamelijke respons (hartslag, ademhaling, zweten)
- Reductie van pijnperceptie
- Beter zicht
- Verhoogd bewustzijn, alert
- Het brein voorbereiden om beslissingen te maken en te zoeken naar mogelijk gevaar
Twee systemen geactiveerd na een stressor
- Hypothalamo-hypofyse-bijnier as (HBB/HPA as): leidt tot afgifte van cortisol, langzame
activatie
- Sympatisch autonoom zenuwstelsel: leidt tot afgifte van (nor)adrenaline, snelle
activatie na stress (maar ook bij angst, schrik, boosheid)
Lichamelijk respons: hart gaat sneller kloppen, ademhaling versneld en oppervlakkig, spieren
gespannen, zweten, droge mond.
Autonome zenuwstelsel:
- Controleert functie organen in de periferie
- Parasympatische zenuwstelsel: acetyl choline (speekselklieren, longen, hart,
lever/alvleesklier, maag, darmen, blaas). Zorgt voor rust.
Overal acetyl choline bij ganglionen en organen
- (Ortho)Sympatisch zenuwstelsel: acetyl choline en noradrenaline (speekselklieren,
longen, hart, lever/alvleesklier, maag, darmen, blaas). Zorgt voor activiteit.
Acetyl choline op niveau van ganglionen maar noradrenaline op niveau van organen
Twee systemen die samenwerken om de functie van organen te reguleren.
, Gemaakt door: Cathy van Harten
Alfa en beta is allebei aanspannen van smoothend muscle, glad spierweefsel, armen en benen
, Gemaakt door: Cathy van Harten
Centrale autonome netwerk: projecties
- Senosrische informatie → nucleus solitarius
o Projecteert naar netwerken in hersenstam (medulla) en ruggengraat →
reflexen
o Projecteert naar midden- en voorhersenen → integratie neuro-endocriene
systeem en gedrag
▪ Indirect via nucleus parabranchialis → rostraal, thalamus,
hypothalamus, amygdala, cortex.
- Afferent: naar hersenen toe, reflexen, zorgt voor snelle regulatie
- Efferent: van hersenen af. Direct naar autonome preganglionaire vezels naar
hersenstam en ruggengraat.
, Gemaakt door: Cathy van Harten
Hypothalamus: doorgeefcentrum
- Bijna elke regio van de hersenen staat in contact met de hypothalamus
- Hierdoor is de hypothalamus betrokken bij alle aspecten van de emoties en
voortplanting, het autonome zenuwstelsel (regulering orgaanfunctie) en de
hormoonhuishouding.
- Structuur: neuroendocriene motor zone en periventriculaire regio.
- Bestaat uit veel verschillende kernen!
- Input: signalen uit:
o Ruggenmerg, vanuit de exterosensoren, intersosensoren, propriosensoren
o Retina, vezels van de nervus opticus staan in verbinding met de hypothalamus
o Limbisch en olfactorisch systeem, onder andere de amygdala, de hippocampus
en de reukschors (cortex olfactorius)
o Daarnaast heeft de hypothalamus receptoren om de temperatuur en de
ionenhuishouding bij te houden, thermoreceptoren en osmoreceptoren.
- Belangrijke rol bij emoties:
o Kritieke controle autonome zenuwstelsel en endocrien systeem
o Experiment: verwijderen van cerebrale cortex (sham rage (sympatisch
zenuwstelsel)), ongedaan door laesie hypothalamus (apatisch)
o Dus heel boos gedrag zonder cortex, maar zonder hypothalamus geen emotie
meer.
