Klinisch redeneren LP5
Kennisclips lesweek 1
Uitgangsvraag
Wat wordt verstaan onder palliatieve zorg en hoe moet het worden vormgegeven?
Aanbevelingen
Besteed aandacht aan alle dimensies van het ziek zijn: lichamelijk, psychisch, sociaal en
existentieel.
Onderken de wijze waarop en de veerkracht waarmee de patiënt met zijn of haar ziekte en
situatie omgaat en stem de zorg en begeleiding daarop af.
Stel samen met de patiënt een individueel zorg- en behandelplan op, gebaseerd op diens
individuele doelen, behoeften, grenzen en wensen.
Zet palliatieve zorg vroegtijdig in.
Zorg voor goede afstemming en overdracht tussen alle betrokken zorgverleners.
Betrek alle betrokken zorgverleners (in de thuissituatie, het verpleeghuis, het ziekenhuis
en/of andere instellingen) zo vroeg mogelijk in het behandeltraject actief bij de zorg.
Zorg ervoor dat het de patiënt op ieder moment duidelijk is wie de hoofdbehandelaar en wie
de regievoerder is. Stem dit af met de betrokken zorgverleners.
Raadpleeg bij moeilijk behandelbare symptomen en/of complexe problemen deskundigen,
bijvoorbeeld een palliatief team, en/of verwijs naar gespecialiseerde zorgverleners.
Wat is het verschil tussen curatieve en palliatieve zorg?:
Bij curatieve zorg staat als behandeldoel centraal ‘’genezen’’. Bij palliatieve zorg staat als
behandeldoel ‘’stabiliseren en kwaliteit van leven’’ centraal.
De behandelingen bij curatieve zorg worden vanzelfsprekend worden ingezet. Bij palliatieve
zorg worden de voor- en nadelen met elkaar worden afgewogen.
Het reanimeerbeleid bij curatieve zorg is meestal optimaal, terwijl bij palliatieve zorg dit
meestal niet is.
Bij curatieve zorg werken ze volgens protocollen, bij palliatieve zorg werken ze met zorg op
maat.
Uiteindelijke doel curatieve zorg: het sociale leven weer oppakken. Uiteindelijke doel
palliatieve zorg: op een zo’n prettige manier komen te overlijden.
,Terminale fase: laatste 3 maanden voor het overlijden
Stervensfase: laatste 72 uur voor het overlijden
4 dimensies palliatieve zorg:
1. Lichamelijke dimensie
2. Sociale dimensie
3. Psychische dimensie
4. Existentiële dimensie
Thema’s palliatieve zorg
Kwaliteit van leven: focus op lichamelijk, sociaal en psychisch
Symptoommanagement: zo goed mogelijk de symptomen zoals pijn en vermoeidheid te
onderdrukken/ondervangen
Multidimensionele zorg: niet alleen naar de lichamelijke dimensie kijken, ook naar alle
andere
Zorg voor cliënt en naasten: naasten komen in een rouwproces en krijgen soms
schuldgevoelens en het kan prettig zijn om deze gevoelens met een hulpverlener te delen
Anticiperen en proactieve zorgplanning: er worden optijd gesprekken gevoerd over wat er
nou aankomt zodat je met elkaar beslissingen kunt nemen
Autonomie: de zorgvrager beslist zelf
Shared decision making: een proces waarin patiënt en zorgverlener samen een behandeling kiezen,
gebaseerd op medische kennis en de waarden, voorkeuren en situatie van de patiënt. Dit vergroot
betrokkenheid en tevredenheid.
Wanneer start je met palliatieve zorg?: bij bijvoorbeeld patiënten met kanker wordt palliatieve zorg
ingezet als genezing niet meer mogelijk is. Maar wanneer spreek je van palliatieve zorg bij een
zorgvrager met COPD? Een hulpmiddel die je gebruikt hiervoor is de surprise question: in hoeverre
zou het mij verbazen als deze zorgvrager binnen een jaar is overleden? Nee? start palliatieve zorg
Verschillende soorten ziektetrajecten:
Bij kanker:
,Bij hartfalen en COPD:
Bij kwetsbare ouderen en dementerenden:
Ziektegerichte palliatie: doel is kwaliteit van leven handhaven of te verbeteren door de
onderliggende ziekte te behandelen symptoomverlichting/levensverlenging
Symptoomgerichte palliatie: richt zich op de symptomen van de zorgvrager. Gericht op het
handhaven/verbeteren van de kwaliteit van leven. Het doel is symptoomverlichting en ze mogelijk te
voorkomen
, Verpleegkundige aandachtspunten bij de fases:
Digitaal college risicoanalyse en vroegsignalering
Risico-inschatting: de verpleegkundige weet op basis van diepgaande kennis welke mensen een
verhoogd risico hebben op het ontstaan van bepaalde problemen.
Vroegsignalering: de verpleegkundige weet dat veel problemen zich aandienen met voortekenen of
vroege symptomen, zij kent die en kan daardoor tijdig een probleem signaleren.
Risico-inschatting en vroegsignalering in relatie tot palliatieve fase
Kennisclips lesweek 1
Uitgangsvraag
Wat wordt verstaan onder palliatieve zorg en hoe moet het worden vormgegeven?
Aanbevelingen
Besteed aandacht aan alle dimensies van het ziek zijn: lichamelijk, psychisch, sociaal en
existentieel.
Onderken de wijze waarop en de veerkracht waarmee de patiënt met zijn of haar ziekte en
situatie omgaat en stem de zorg en begeleiding daarop af.
Stel samen met de patiënt een individueel zorg- en behandelplan op, gebaseerd op diens
individuele doelen, behoeften, grenzen en wensen.
Zet palliatieve zorg vroegtijdig in.
Zorg voor goede afstemming en overdracht tussen alle betrokken zorgverleners.
Betrek alle betrokken zorgverleners (in de thuissituatie, het verpleeghuis, het ziekenhuis
en/of andere instellingen) zo vroeg mogelijk in het behandeltraject actief bij de zorg.
Zorg ervoor dat het de patiënt op ieder moment duidelijk is wie de hoofdbehandelaar en wie
de regievoerder is. Stem dit af met de betrokken zorgverleners.
Raadpleeg bij moeilijk behandelbare symptomen en/of complexe problemen deskundigen,
bijvoorbeeld een palliatief team, en/of verwijs naar gespecialiseerde zorgverleners.
Wat is het verschil tussen curatieve en palliatieve zorg?:
Bij curatieve zorg staat als behandeldoel centraal ‘’genezen’’. Bij palliatieve zorg staat als
behandeldoel ‘’stabiliseren en kwaliteit van leven’’ centraal.
De behandelingen bij curatieve zorg worden vanzelfsprekend worden ingezet. Bij palliatieve
zorg worden de voor- en nadelen met elkaar worden afgewogen.
Het reanimeerbeleid bij curatieve zorg is meestal optimaal, terwijl bij palliatieve zorg dit
meestal niet is.
Bij curatieve zorg werken ze volgens protocollen, bij palliatieve zorg werken ze met zorg op
maat.
Uiteindelijke doel curatieve zorg: het sociale leven weer oppakken. Uiteindelijke doel
palliatieve zorg: op een zo’n prettige manier komen te overlijden.
,Terminale fase: laatste 3 maanden voor het overlijden
Stervensfase: laatste 72 uur voor het overlijden
4 dimensies palliatieve zorg:
1. Lichamelijke dimensie
2. Sociale dimensie
3. Psychische dimensie
4. Existentiële dimensie
Thema’s palliatieve zorg
Kwaliteit van leven: focus op lichamelijk, sociaal en psychisch
Symptoommanagement: zo goed mogelijk de symptomen zoals pijn en vermoeidheid te
onderdrukken/ondervangen
Multidimensionele zorg: niet alleen naar de lichamelijke dimensie kijken, ook naar alle
andere
Zorg voor cliënt en naasten: naasten komen in een rouwproces en krijgen soms
schuldgevoelens en het kan prettig zijn om deze gevoelens met een hulpverlener te delen
Anticiperen en proactieve zorgplanning: er worden optijd gesprekken gevoerd over wat er
nou aankomt zodat je met elkaar beslissingen kunt nemen
Autonomie: de zorgvrager beslist zelf
Shared decision making: een proces waarin patiënt en zorgverlener samen een behandeling kiezen,
gebaseerd op medische kennis en de waarden, voorkeuren en situatie van de patiënt. Dit vergroot
betrokkenheid en tevredenheid.
Wanneer start je met palliatieve zorg?: bij bijvoorbeeld patiënten met kanker wordt palliatieve zorg
ingezet als genezing niet meer mogelijk is. Maar wanneer spreek je van palliatieve zorg bij een
zorgvrager met COPD? Een hulpmiddel die je gebruikt hiervoor is de surprise question: in hoeverre
zou het mij verbazen als deze zorgvrager binnen een jaar is overleden? Nee? start palliatieve zorg
Verschillende soorten ziektetrajecten:
Bij kanker:
,Bij hartfalen en COPD:
Bij kwetsbare ouderen en dementerenden:
Ziektegerichte palliatie: doel is kwaliteit van leven handhaven of te verbeteren door de
onderliggende ziekte te behandelen symptoomverlichting/levensverlenging
Symptoomgerichte palliatie: richt zich op de symptomen van de zorgvrager. Gericht op het
handhaven/verbeteren van de kwaliteit van leven. Het doel is symptoomverlichting en ze mogelijk te
voorkomen
, Verpleegkundige aandachtspunten bij de fases:
Digitaal college risicoanalyse en vroegsignalering
Risico-inschatting: de verpleegkundige weet op basis van diepgaande kennis welke mensen een
verhoogd risico hebben op het ontstaan van bepaalde problemen.
Vroegsignalering: de verpleegkundige weet dat veel problemen zich aandienen met voortekenen of
vroege symptomen, zij kent die en kan daardoor tijdig een probleem signaleren.
Risico-inschatting en vroegsignalering in relatie tot palliatieve fase
