Diep veneuze trombose (DVT)
In diep gelegen venen is een trombus gevormd, vrijwel altijd in kuit, dijbeen en/of bekken.
Deel van patiënten met DVT krijgt als complicatie een longembolie
VTE = veneuze trombo-embolieën, DVT en longembolie 2 uitingen van dezelfde aandoening
Risicofactoren
Hogere leeftijd (ouder dan 60)
Voorgeschiedenis met VTE
Zwangerschap of kraamperiode
Immobilisatie; lange vlieg-, bus- & autoreizen, recente operatie, gips, bedlegerigheid
Verhoogde stollingsneiging; erfelijke of verworven aanleg tot ontwikkelen VTE
Trauma van het been
Centraal-veneuze katheter
Medicatie (oestrogenen; anticonceptiepil)
Chronische ziekten; nierinsufficiëntie & decompensatio cordis
Overige factoren; diabetes, roken
Etiologie & Pathofysiologie
Meestal veroorzaakt door factoren van trias van Virchow:
Verminderde veneuze bloedstroom, waardoor meer bloed achterblijft in been
Beschadiging endotheel van vene
Verhoogde stollingsneiging
Ontstaat vaak bij kleppen in de vene
Fibrine in stolsel wordt afgebroken ➙ komen D-dimeren vrij, worden aangetoond bij
bloedonderzoek
Symptomen
Temperatuursverhoging
(licht) pijnlijk, gezwollen (onder)been, soms met roodheid of uitgezette venen en
oedeem, huid kan glanzend zijn
Symptomen van longembolie
Diagnostiek
Anamnese: ingaan op klachten, risicofactoren, ontstaanswijze, duur & beloop van
klachten
Lichamelijk onderzoek: beide benen onderzoeken op;
Kleur van huid
Oedeem
Maximale kuitomvang
, Temperatuur van de huid
Aangedane been palperen om drukpijn te evalueren
Temperatuur meten
Aanvullend onderzoek:
Bloedonderzoek: D-dimeer
Spoed-echografie van het been
Andere beeldvormende technieken
Uitgebreider onderzoek naar risicofactoren
Behandeling
Doel: verlichten symptomen & voorkomen complicaties en recidief
Niet-medicamenteuze behandeling:
Voorlichting; oorzaak & aanwezige risicofactoren
Compressief zwachtelen
Therapeutische elastische onderbeenkousen (klasse lll) gedurende 2 jaar
Positionering; hoog leggen been
Medicamenteuze behandeling:
Therapeutische antistolling middels anticoagulantia; directe orale anticoagulantia of
cumarinederivaten. Heparines; voor tijdelijk laag moleculairgewicht
Duur van behandeling hangt af van de gevonden oorzaak van DVT
Verpleegkundige aandachtspunten
Vroegtijdig signaleren van fysiologische veranderingen
Alert op temperatuursverhoging, pijntoename, zwelling van been, verandering in
ademhalingspatroon & signaleren van mogelijke bloeding
Meermaals controleren been
Stimuleren van therapietrouw
Alert zijn op valgevaar door zwachtels en de pijn
Begeleiden en voorlichten patiënt en omgeving over het belang van risicofactoren op
leefstijlgebied
Informatie geven over herkennen van recidiefklachten, gebruik van elastische kousen
& omgaan met antistollingsmiddelen en de complicaties hiervan
Prognose
Kans op recidief DVT is laagst voor duidelijke oorzaak van DVT
Geen duidelijke oorzaak ➙ 30% kans op recidief
Preventie
Algemeen:
, Gezonde leefstijl
Voldoende water drinken
Primaire preventie binnen instelling:
Zo snel mogelijk mobiliseren na operatie/ziekenhuisopname
Therapeutisch elastische kousen bij bedlegerigheid
Profylactische dosering van laagmoleculair gewicht heparine; nadroparine
Overige preventiemaatregelen:
Steunkousen
Frequent bewegen tijdens lange reizen
Stoppen met anticonceptiepil
Stoppen met roken
Atherosclerose
Vernauwing door vetafzetting aan de binnenzijden (arteromateuze plaques) van arteriën,
tegelijk wordt arteriewand hard & onbuigzaam (sclerose)
Risicofactoren
Risicofactoren voor arteriële aandoeningen in het algemeen
Etiologie
Niet precies bekend
Veroorzaakt door erfelijke- en niet erfelijke factoren (zoals ontsteking, stollingen,
vetmetabolisme, beschadiging vaatwand & deling gladde spiercellen)
Pathofysiologie
Proces tientallen jaren
Treedt geleidelijke beschadiging van gladde endotheel op
Cholesterol & ontstekingscellen hopen zich op
Beginstadium; lokale afzettingen lipoproteïnen aan binnenzijde arteriën (LDL-
cholesterol)
Vetafzettingen stimuleren ontstekingsproces in vaatwand, waardoor vaatwand
verdikt & stugger wordt
Stugge vaten minder goed verwijden & vernauwen
Arteromateuze plaques = verdikkingen (van ontstekingscellen & vetten) binnenkant
vaatwand, bekleed door bindweefselkapsel
Geleidelijke toenemende vernauwingen
Laatste stadium; plaque instabiel, bindweefselkapsel wordt dunner & kan makkelijker
scheuren
In diep gelegen venen is een trombus gevormd, vrijwel altijd in kuit, dijbeen en/of bekken.
Deel van patiënten met DVT krijgt als complicatie een longembolie
VTE = veneuze trombo-embolieën, DVT en longembolie 2 uitingen van dezelfde aandoening
Risicofactoren
Hogere leeftijd (ouder dan 60)
Voorgeschiedenis met VTE
Zwangerschap of kraamperiode
Immobilisatie; lange vlieg-, bus- & autoreizen, recente operatie, gips, bedlegerigheid
Verhoogde stollingsneiging; erfelijke of verworven aanleg tot ontwikkelen VTE
Trauma van het been
Centraal-veneuze katheter
Medicatie (oestrogenen; anticonceptiepil)
Chronische ziekten; nierinsufficiëntie & decompensatio cordis
Overige factoren; diabetes, roken
Etiologie & Pathofysiologie
Meestal veroorzaakt door factoren van trias van Virchow:
Verminderde veneuze bloedstroom, waardoor meer bloed achterblijft in been
Beschadiging endotheel van vene
Verhoogde stollingsneiging
Ontstaat vaak bij kleppen in de vene
Fibrine in stolsel wordt afgebroken ➙ komen D-dimeren vrij, worden aangetoond bij
bloedonderzoek
Symptomen
Temperatuursverhoging
(licht) pijnlijk, gezwollen (onder)been, soms met roodheid of uitgezette venen en
oedeem, huid kan glanzend zijn
Symptomen van longembolie
Diagnostiek
Anamnese: ingaan op klachten, risicofactoren, ontstaanswijze, duur & beloop van
klachten
Lichamelijk onderzoek: beide benen onderzoeken op;
Kleur van huid
Oedeem
Maximale kuitomvang
, Temperatuur van de huid
Aangedane been palperen om drukpijn te evalueren
Temperatuur meten
Aanvullend onderzoek:
Bloedonderzoek: D-dimeer
Spoed-echografie van het been
Andere beeldvormende technieken
Uitgebreider onderzoek naar risicofactoren
Behandeling
Doel: verlichten symptomen & voorkomen complicaties en recidief
Niet-medicamenteuze behandeling:
Voorlichting; oorzaak & aanwezige risicofactoren
Compressief zwachtelen
Therapeutische elastische onderbeenkousen (klasse lll) gedurende 2 jaar
Positionering; hoog leggen been
Medicamenteuze behandeling:
Therapeutische antistolling middels anticoagulantia; directe orale anticoagulantia of
cumarinederivaten. Heparines; voor tijdelijk laag moleculairgewicht
Duur van behandeling hangt af van de gevonden oorzaak van DVT
Verpleegkundige aandachtspunten
Vroegtijdig signaleren van fysiologische veranderingen
Alert op temperatuursverhoging, pijntoename, zwelling van been, verandering in
ademhalingspatroon & signaleren van mogelijke bloeding
Meermaals controleren been
Stimuleren van therapietrouw
Alert zijn op valgevaar door zwachtels en de pijn
Begeleiden en voorlichten patiënt en omgeving over het belang van risicofactoren op
leefstijlgebied
Informatie geven over herkennen van recidiefklachten, gebruik van elastische kousen
& omgaan met antistollingsmiddelen en de complicaties hiervan
Prognose
Kans op recidief DVT is laagst voor duidelijke oorzaak van DVT
Geen duidelijke oorzaak ➙ 30% kans op recidief
Preventie
Algemeen:
, Gezonde leefstijl
Voldoende water drinken
Primaire preventie binnen instelling:
Zo snel mogelijk mobiliseren na operatie/ziekenhuisopname
Therapeutisch elastische kousen bij bedlegerigheid
Profylactische dosering van laagmoleculair gewicht heparine; nadroparine
Overige preventiemaatregelen:
Steunkousen
Frequent bewegen tijdens lange reizen
Stoppen met anticonceptiepil
Stoppen met roken
Atherosclerose
Vernauwing door vetafzetting aan de binnenzijden (arteromateuze plaques) van arteriën,
tegelijk wordt arteriewand hard & onbuigzaam (sclerose)
Risicofactoren
Risicofactoren voor arteriële aandoeningen in het algemeen
Etiologie
Niet precies bekend
Veroorzaakt door erfelijke- en niet erfelijke factoren (zoals ontsteking, stollingen,
vetmetabolisme, beschadiging vaatwand & deling gladde spiercellen)
Pathofysiologie
Proces tientallen jaren
Treedt geleidelijke beschadiging van gladde endotheel op
Cholesterol & ontstekingscellen hopen zich op
Beginstadium; lokale afzettingen lipoproteïnen aan binnenzijde arteriën (LDL-
cholesterol)
Vetafzettingen stimuleren ontstekingsproces in vaatwand, waardoor vaatwand
verdikt & stugger wordt
Stugge vaten minder goed verwijden & vernauwen
Arteromateuze plaques = verdikkingen (van ontstekingscellen & vetten) binnenkant
vaatwand, bekleed door bindweefselkapsel
Geleidelijke toenemende vernauwingen
Laatste stadium; plaque instabiel, bindweefselkapsel wordt dunner & kan makkelijker
scheuren
