Banga, A., Poelmans, P., Sweep, J., & Verhagen, V. (2022). Handboek taalkunde.
Hoofdstuk 8: Sociolinguïstiek
8.12 Zelftoets (p315)
1) Wat is vrije variatie en komt het vaak voor?
vrije variatie = niet betekenis onderscheidend, verschillende vormen hebben dezelfde
betekenis komt volgens sociolinguïsten niet of nauwelijks voor
vb: zeep vs seep, koude vs kouwe
2) Waarom noemen we het Fries een taal en het Limburgs een dialect?
- voor het Fries is er een standaardschrijftaal ontwikkeld
- het Fries is verbonden aan een regionale identiteit en een symbool van de
Friese cultuur, het Limburgs is meer een verzameling van lokale dialecten
3) Wat is het verschil tussen een dialect en een sociolect?
dialect = variëteit die binnen een bepaalde regio wordt gesproken, vaak gekoppeld aan
een bepaalde sociale klasse
sociolect = manier van spreken die bij een bepaalde sociale groep hoort
4) Wat laat het warenhuisonderzoek van Labov zien?
Labov ontdekte dat de uitspraak van bepaalde klanken, zoals de [r]-klank,
systematisch verschilde tussen verschillende sociale klassen in New York City.
Mensen uit hogere sociale klassen produceerden de [r]-klank vaker en duidelijker dan
de mensen uit de lagere sociale klassen.
Hij toonde aan dat mensen zich bewust zijn van de verschillende taalvarianten en dat ze
hun taalgebruik kunnen aanpassen aan de situatie.
5) Wat is een isoglosse?
Een isoglosse is een scheidslijn tussen taalverschijnselen. Aan de ene kant van de
lijn wordt bijvoorbeeld uitspraak X gehanteerd en aan de andere kant uitspraak Y.
Iedere keer wanneer er een isoglosse wordt gepasseerd betekent het dat er een
kenmerk (uitspraak, grammatica, woorden…) verandert.
6) Is het gebruik van een Marokkaans accent beperkt tot het degenen die een
Marokkaanse achtergrond hebben? Motiveer je antwoord.
Neen, jongeren vinden het een ‘leuk’ accent dat bovendien een stoer imago heeft. Het
Hoofdstuk 8: Sociolinguïstiek
8.12 Zelftoets (p315)
1) Wat is vrije variatie en komt het vaak voor?
vrije variatie = niet betekenis onderscheidend, verschillende vormen hebben dezelfde
betekenis komt volgens sociolinguïsten niet of nauwelijks voor
vb: zeep vs seep, koude vs kouwe
2) Waarom noemen we het Fries een taal en het Limburgs een dialect?
- voor het Fries is er een standaardschrijftaal ontwikkeld
- het Fries is verbonden aan een regionale identiteit en een symbool van de
Friese cultuur, het Limburgs is meer een verzameling van lokale dialecten
3) Wat is het verschil tussen een dialect en een sociolect?
dialect = variëteit die binnen een bepaalde regio wordt gesproken, vaak gekoppeld aan
een bepaalde sociale klasse
sociolect = manier van spreken die bij een bepaalde sociale groep hoort
4) Wat laat het warenhuisonderzoek van Labov zien?
Labov ontdekte dat de uitspraak van bepaalde klanken, zoals de [r]-klank,
systematisch verschilde tussen verschillende sociale klassen in New York City.
Mensen uit hogere sociale klassen produceerden de [r]-klank vaker en duidelijker dan
de mensen uit de lagere sociale klassen.
Hij toonde aan dat mensen zich bewust zijn van de verschillende taalvarianten en dat ze
hun taalgebruik kunnen aanpassen aan de situatie.
5) Wat is een isoglosse?
Een isoglosse is een scheidslijn tussen taalverschijnselen. Aan de ene kant van de
lijn wordt bijvoorbeeld uitspraak X gehanteerd en aan de andere kant uitspraak Y.
Iedere keer wanneer er een isoglosse wordt gepasseerd betekent het dat er een
kenmerk (uitspraak, grammatica, woorden…) verandert.
6) Is het gebruik van een Marokkaans accent beperkt tot het degenen die een
Marokkaanse achtergrond hebben? Motiveer je antwoord.
Neen, jongeren vinden het een ‘leuk’ accent dat bovendien een stoer imago heeft. Het
