OWG 2.10 Baring: ontsluiting en uitdrijving
Vio vertelt wat het verschil is tussen harde buiken en echte weeën.
Bij weeën trekt de baarmoeder vanaf de fundus krachtig samen waardoor er ontsluiting ontstaat,
hierdoor trekt de baarmoedermond (cervix) open dit zorgt voor ontsluiting. Bij harde buiken (Braxton
hickscontracties) spant de baarmoeder alleen samen, er ontstaat geen ontsluiting. Ook zit in harde
buiken geen regelmaat, in weeën wel. Met harde buiken kan de baarmoeder zich wel voorbereiden
op weeën die later gaankomen. Harde buiken zijn niet pijnlijk alleen tegen het einde van de
zwangerschap in de liezen en onderbuik.
Weeën
Regelmatige pijnlijke contracties van het myometrium van de baarmoeder die verstrijking en
ontsluiting van de cervix veroorzaken.
Om effectieve weeën te kunnen genereren moet het myometrium zodanig voorbereid zijn dat er
voldoende receptoren (o.a. oxytocinereceptoren op de spiercellen) aanwezig zijn om deze te laten
contraheren. Ook moeten er voldoende communicatiekanaaltjes tussen de spiercellen zijn (gap
junctions) om een gecoördineerde contractie met een richting te doen ontstaan. De prikkel voor deze
contractie ontstaat in de tubahoeken en de contractie verloopt naar distaal met de maximale
contractiekracht richting ontsluitingsring. In tegenstelling tot dwarsgestreepte spiercellen kunnen
gladde spiercellen sterker contraheren en langer de contractietonus in stand houden. Hierdoor
blijven deze gladde spiercellen na elke wee iets korter, waardoor het kind niet na elke wee weer
terugkeert in de positie van voor de wee.
Het corpus uteri bestaat uit twee delen:
- een actief segment waarin de spiercellen contraheren en steeds korter worden.
- een passief segment – de istmus die het onderste uterussegment wordt – waarin de
spiercellen niet contraheren maar uitgerekt worden, waarbij de tonus van de steeds langer
wordende spiercel hetzelfde blijft.
Hierdoor ontstaat een steeds korter en dikker wordend bovenste deel van het corpus uteri en een
steeds langer wordend buisvormig onderste uterussegment. De overgang tussen het contraherende
deel van het corpus en het niet-contraherende onderste uterussegment wordt de contractiering
genoemd.
Naast het ontsluiten van de cervix zorgt de weeënkracht bovendien voor het steeds dieper indalen
van het voorliggend deel in het baringskanaal en in de uitdrijvingsfase samen met de perskracht van
de zwangere voor het geboren doen worden van het kind.
De beste maat om de effectiviteit van weeën te beoordelen is om tijdens een wee inwendig te
onderzoeken of de vochtblaas of het voorliggend deel drukt op de cervix of – bij volkomen ontsluiting
– of de indaling vordert. Effectieve weeën resulteren in progressie van de ontsluiting en indalen van
het voorliggend deel.
Aan het einde van de zwangerschap wordt de cervix weker en korter door de verdere vorming van
het OUS. Vaak treedt reeds enige ontsluiting op. De eigenlijke baring is dan nog niet begonnen.
Geleidelijk worden de contracties krachtiger en regelmatiger, tot ze ten slotte als weeën worden
ervaren.
Heineman Blz, 327
,Vio vertelt hoe de baring natuurlijk opgang komt. Wat kan hier invloed op hebben?
Hoewel de bevalling vaak plotseling lijkt te beginnen, hebben zich in de weken hieraan voorafgaand
essentiële veranderingen voltrokken in zowel het corpus als in de cervix van de uterus. In het corpus
komen in de spiercellen eiwitten tot expressie die de contractiliteit regelen. In de spiercellen neemt
het aantal oxytocine- en prostaglandinereceptoren toe. In de laatste uren voor de bevalling ontstaan
specifieke eiwitten (o.a. connexin-43) die prikkelgeleidende verbindingen maken tussen de
myometriumcellen: de gap junctions. Dit geleidingssysteem is essentieel voor het ontstaan van
effectieve weeën door synchronisatie en coördinatie van de spiercelcontractie.
In de loop van de zwangerschap vormt een deel van
het corpus – de istmus – zich tot het onderste
uterussegment. Bij de bevalling zal de cervix deel gaan
uitmaken van dit – niet contractiele – deel van de
uterus.
In de weken voorafgaand aan de bevalling verandert
de cervix van consistentie en lengte. Onder invloed van
interleukinen migreren granulocyten naar de cervix die
enzymen – collagenase en elastase – afgeven die de
mucopolysacharidenverbinding tussen de
collageenvezels verbreken. Hierdoor wordt de cervix
weker en – door de toegenomen contractiliteit van het myometrium – korter. Dit laatste wordt
verstrijken genoemd. Dit proces begint bij het ostium internum van het cervicaalkanaal en op het
moment dat het cervicaalkanaal is verdwenen en alleen het ostium externum voelbaar is, spreekt
men van een geheel verstreken cervix
De activiteit van het myometrium van de uterus wordt tijdens de zwangerschap geremd door
progesteron. Tijdesn de zwangerschap zijn er weinig verbindingen, gap junctions, tussen de
myometriumcellen. In het myometrium treden tijdens de zwangerschap voortdurend niet-synchrone
contracties van spiercelgroepen op. Aan het einde van de zwangerschap nemen de gap-junctions
tussen de spiercellen toe, evenals de synchroniciteit van de spiercellen in het corpus uteri, zodat
contracties gelijktijdig optreden en tot intra-uteriene drukverhoging leiden.
Hormonen
Oxytocine, hormoon dat bevalling in gang zet. Word geproduceerd door de hypofyseachterkwab van
de moeder en de hypofyse van de foetus. Zorgt voor uterus contracties door volgende drie redenen:
1. De uterusspieren krijgen meer oxytocine-receptoren, waardoor de contracties flink kunnen
toenemen;
2. De secretie van oxytocine stijgt;
3. Een neurogene reflex kan ontstaan door het oprekken van de cervix waardoor de
hypofyseachterkwab nog meer oxytocine gaat afgeven.
Progesteron, remt de contraciteit van de uteruswand gedurende de zwangerschap. progesteron
receptoren lezen progesteron af. De belangrijkste progesteronreceptoren zijn PR-A, die de werking
van progesteron blokkeren en PR-B, die de werking van progesteron stimuleren.
Oestrogeen, tegenovergestelde werking als progesteron. Door oestrogeen neemt het aantal gap-
junctions toe, Gap-junctions laten toenemen tussen de aangrenzende gladde spiercellen in het
myometrium van de uterus.
, DHEAS, is eigenlijk een pro-hormoon dat omgezet kan worden in oestrogenen. Het zorgt dus voor
een verbeterde prikkelgeleiding door de toename van het aantal gap-junctions.
Corticotropin-releasing hormone (CRH), wordt door de hypothalamus en de placenta geproduceerd.
De CRH-aanmaak wordt gestimuleerd door een reeks neuropeptiden en geremd door oestrogenen
en progesteron. CRH-receptoren zitten in de hypofyse, in het myometrium en in de bijnieren van
moeder en kind. Van CRH wordt vermoed dat het de werking van oxytocine en prostaglandine F2-alfa
op de uteruscontractiliteit faciliteert (ondersteunen) en de foetale en maternale hypofyse stimuleert
om corticotropine te produceren.
Corticotropine, stimuleert de bijnierschors om cortisol en DHEAS (dehydro-epiandrosterionsulfaat) af
te geven.
Cortisol, stimuleerd de productie van CRH door de placenta
Tijdens de bevalling worden steeds grotere hoeveelheden oxytocine in de bloedsomloop
afgescheiden, als respons op de prikkel van de sensorische rekreceptoren in de baarmoederhals
wanneer het hoofdje is ingedaald. De sensorische prikkels gaan naar het besturingscentrum in de
hypothalamus en stimuleren de hypofyse achterkwab om meer oxytocine vrij te maken.
Naar het einde van de zwangerschap, richting de bevalling, daalt de concentratie progesteron relatief
in het bloed. De concentratie oestrogeen neemt juist toe gedurende het einde van de zwangerschap.
oestrogeen worden weeën opgewekt en progesteron remt ze juist. Na zeven maanden neemt de
productie van oestrogeen meer toe dan die van progesteron, dit gehalte blijft namelijk constant of
het daalt misschien zelfs een beetje. Valk voor de bevalling neemt de progesteronproductie zelfs af
waardoor de contractiliteit van de uteruswand wordt gestimuleerd.
Tijdens de zwangerschap is de uterus, onder invloed van progesteron, min of meer ongevoelig voor
contracties. Aan het eind van de zwangerschap treedt een reeks (biochemische) processen op, die
uiteindelijk de baring in gang zullen zetten. Het exacte mechanisme waardoor deze omslag
plaatsvindt, is nog steeds niet helemaal bekend. Progesteron speelt daarbij een belangrijke rol.
PR-A (progesteron receptoren die de werking van progesteron blokkeren) krijgen à terme de
overhand, waardoor de onderdrukking van de contracties van het myometrium wordt opgeheven
De CRH-spiegel bereikt rond de aterme datum zijn top en gaat voornamelijk de maternale circulatie
in, maar ook voor een klein deel de foetale circulatie. De CRH-aanmaak wordt gestimuleerd door een
reeks neuropeptiden en geremd door oestrogenen en progesteron.
Corticotropine stimuleert de bijnierschors om cortisol en DHEAS (dehydro-epiandrosterionsulfaat) af
te geven.
Vio vertelt wat het verschil is tussen harde buiken en echte weeën.
Bij weeën trekt de baarmoeder vanaf de fundus krachtig samen waardoor er ontsluiting ontstaat,
hierdoor trekt de baarmoedermond (cervix) open dit zorgt voor ontsluiting. Bij harde buiken (Braxton
hickscontracties) spant de baarmoeder alleen samen, er ontstaat geen ontsluiting. Ook zit in harde
buiken geen regelmaat, in weeën wel. Met harde buiken kan de baarmoeder zich wel voorbereiden
op weeën die later gaankomen. Harde buiken zijn niet pijnlijk alleen tegen het einde van de
zwangerschap in de liezen en onderbuik.
Weeën
Regelmatige pijnlijke contracties van het myometrium van de baarmoeder die verstrijking en
ontsluiting van de cervix veroorzaken.
Om effectieve weeën te kunnen genereren moet het myometrium zodanig voorbereid zijn dat er
voldoende receptoren (o.a. oxytocinereceptoren op de spiercellen) aanwezig zijn om deze te laten
contraheren. Ook moeten er voldoende communicatiekanaaltjes tussen de spiercellen zijn (gap
junctions) om een gecoördineerde contractie met een richting te doen ontstaan. De prikkel voor deze
contractie ontstaat in de tubahoeken en de contractie verloopt naar distaal met de maximale
contractiekracht richting ontsluitingsring. In tegenstelling tot dwarsgestreepte spiercellen kunnen
gladde spiercellen sterker contraheren en langer de contractietonus in stand houden. Hierdoor
blijven deze gladde spiercellen na elke wee iets korter, waardoor het kind niet na elke wee weer
terugkeert in de positie van voor de wee.
Het corpus uteri bestaat uit twee delen:
- een actief segment waarin de spiercellen contraheren en steeds korter worden.
- een passief segment – de istmus die het onderste uterussegment wordt – waarin de
spiercellen niet contraheren maar uitgerekt worden, waarbij de tonus van de steeds langer
wordende spiercel hetzelfde blijft.
Hierdoor ontstaat een steeds korter en dikker wordend bovenste deel van het corpus uteri en een
steeds langer wordend buisvormig onderste uterussegment. De overgang tussen het contraherende
deel van het corpus en het niet-contraherende onderste uterussegment wordt de contractiering
genoemd.
Naast het ontsluiten van de cervix zorgt de weeënkracht bovendien voor het steeds dieper indalen
van het voorliggend deel in het baringskanaal en in de uitdrijvingsfase samen met de perskracht van
de zwangere voor het geboren doen worden van het kind.
De beste maat om de effectiviteit van weeën te beoordelen is om tijdens een wee inwendig te
onderzoeken of de vochtblaas of het voorliggend deel drukt op de cervix of – bij volkomen ontsluiting
– of de indaling vordert. Effectieve weeën resulteren in progressie van de ontsluiting en indalen van
het voorliggend deel.
Aan het einde van de zwangerschap wordt de cervix weker en korter door de verdere vorming van
het OUS. Vaak treedt reeds enige ontsluiting op. De eigenlijke baring is dan nog niet begonnen.
Geleidelijk worden de contracties krachtiger en regelmatiger, tot ze ten slotte als weeën worden
ervaren.
Heineman Blz, 327
,Vio vertelt hoe de baring natuurlijk opgang komt. Wat kan hier invloed op hebben?
Hoewel de bevalling vaak plotseling lijkt te beginnen, hebben zich in de weken hieraan voorafgaand
essentiële veranderingen voltrokken in zowel het corpus als in de cervix van de uterus. In het corpus
komen in de spiercellen eiwitten tot expressie die de contractiliteit regelen. In de spiercellen neemt
het aantal oxytocine- en prostaglandinereceptoren toe. In de laatste uren voor de bevalling ontstaan
specifieke eiwitten (o.a. connexin-43) die prikkelgeleidende verbindingen maken tussen de
myometriumcellen: de gap junctions. Dit geleidingssysteem is essentieel voor het ontstaan van
effectieve weeën door synchronisatie en coördinatie van de spiercelcontractie.
In de loop van de zwangerschap vormt een deel van
het corpus – de istmus – zich tot het onderste
uterussegment. Bij de bevalling zal de cervix deel gaan
uitmaken van dit – niet contractiele – deel van de
uterus.
In de weken voorafgaand aan de bevalling verandert
de cervix van consistentie en lengte. Onder invloed van
interleukinen migreren granulocyten naar de cervix die
enzymen – collagenase en elastase – afgeven die de
mucopolysacharidenverbinding tussen de
collageenvezels verbreken. Hierdoor wordt de cervix
weker en – door de toegenomen contractiliteit van het myometrium – korter. Dit laatste wordt
verstrijken genoemd. Dit proces begint bij het ostium internum van het cervicaalkanaal en op het
moment dat het cervicaalkanaal is verdwenen en alleen het ostium externum voelbaar is, spreekt
men van een geheel verstreken cervix
De activiteit van het myometrium van de uterus wordt tijdens de zwangerschap geremd door
progesteron. Tijdesn de zwangerschap zijn er weinig verbindingen, gap junctions, tussen de
myometriumcellen. In het myometrium treden tijdens de zwangerschap voortdurend niet-synchrone
contracties van spiercelgroepen op. Aan het einde van de zwangerschap nemen de gap-junctions
tussen de spiercellen toe, evenals de synchroniciteit van de spiercellen in het corpus uteri, zodat
contracties gelijktijdig optreden en tot intra-uteriene drukverhoging leiden.
Hormonen
Oxytocine, hormoon dat bevalling in gang zet. Word geproduceerd door de hypofyseachterkwab van
de moeder en de hypofyse van de foetus. Zorgt voor uterus contracties door volgende drie redenen:
1. De uterusspieren krijgen meer oxytocine-receptoren, waardoor de contracties flink kunnen
toenemen;
2. De secretie van oxytocine stijgt;
3. Een neurogene reflex kan ontstaan door het oprekken van de cervix waardoor de
hypofyseachterkwab nog meer oxytocine gaat afgeven.
Progesteron, remt de contraciteit van de uteruswand gedurende de zwangerschap. progesteron
receptoren lezen progesteron af. De belangrijkste progesteronreceptoren zijn PR-A, die de werking
van progesteron blokkeren en PR-B, die de werking van progesteron stimuleren.
Oestrogeen, tegenovergestelde werking als progesteron. Door oestrogeen neemt het aantal gap-
junctions toe, Gap-junctions laten toenemen tussen de aangrenzende gladde spiercellen in het
myometrium van de uterus.
, DHEAS, is eigenlijk een pro-hormoon dat omgezet kan worden in oestrogenen. Het zorgt dus voor
een verbeterde prikkelgeleiding door de toename van het aantal gap-junctions.
Corticotropin-releasing hormone (CRH), wordt door de hypothalamus en de placenta geproduceerd.
De CRH-aanmaak wordt gestimuleerd door een reeks neuropeptiden en geremd door oestrogenen
en progesteron. CRH-receptoren zitten in de hypofyse, in het myometrium en in de bijnieren van
moeder en kind. Van CRH wordt vermoed dat het de werking van oxytocine en prostaglandine F2-alfa
op de uteruscontractiliteit faciliteert (ondersteunen) en de foetale en maternale hypofyse stimuleert
om corticotropine te produceren.
Corticotropine, stimuleert de bijnierschors om cortisol en DHEAS (dehydro-epiandrosterionsulfaat) af
te geven.
Cortisol, stimuleerd de productie van CRH door de placenta
Tijdens de bevalling worden steeds grotere hoeveelheden oxytocine in de bloedsomloop
afgescheiden, als respons op de prikkel van de sensorische rekreceptoren in de baarmoederhals
wanneer het hoofdje is ingedaald. De sensorische prikkels gaan naar het besturingscentrum in de
hypothalamus en stimuleren de hypofyse achterkwab om meer oxytocine vrij te maken.
Naar het einde van de zwangerschap, richting de bevalling, daalt de concentratie progesteron relatief
in het bloed. De concentratie oestrogeen neemt juist toe gedurende het einde van de zwangerschap.
oestrogeen worden weeën opgewekt en progesteron remt ze juist. Na zeven maanden neemt de
productie van oestrogeen meer toe dan die van progesteron, dit gehalte blijft namelijk constant of
het daalt misschien zelfs een beetje. Valk voor de bevalling neemt de progesteronproductie zelfs af
waardoor de contractiliteit van de uteruswand wordt gestimuleerd.
Tijdens de zwangerschap is de uterus, onder invloed van progesteron, min of meer ongevoelig voor
contracties. Aan het eind van de zwangerschap treedt een reeks (biochemische) processen op, die
uiteindelijk de baring in gang zullen zetten. Het exacte mechanisme waardoor deze omslag
plaatsvindt, is nog steeds niet helemaal bekend. Progesteron speelt daarbij een belangrijke rol.
PR-A (progesteron receptoren die de werking van progesteron blokkeren) krijgen à terme de
overhand, waardoor de onderdrukking van de contracties van het myometrium wordt opgeheven
De CRH-spiegel bereikt rond de aterme datum zijn top en gaat voornamelijk de maternale circulatie
in, maar ook voor een klein deel de foetale circulatie. De CRH-aanmaak wordt gestimuleerd door een
reeks neuropeptiden en geremd door oestrogenen en progesteron.
Corticotropine stimuleert de bijnierschors om cortisol en DHEAS (dehydro-epiandrosterionsulfaat) af
te geven.
