AFP5 (Anatomie, fysiologie en
pathologie)
1
,Overzicht onderwerpen AFP5:
Les 1 – Informatie verzamelen, psychiatrisch onderzoek
Les 2 – Het bio psychosociaal model en ontwikkelingspsychologie
Les 3 – Behandelvormen en farmacotherapie
Les 4 – Eetstoornissen en Kind en jeugdpsychiatrie
Les 5 – Stress, trauma, dissociatie en hechtingsproblematiek
Les 6 – Angst/OCD
Les 7 – Stemmingsstoornissen
Les 8 – Psychotische stoornissen
Les 9 – Persoonlijkheidsstoornissen
Les 10 – Verstandelijke beperking en psychiatrie
Les 11 – Autisme spectrum stoornissen en ADHD
Les 12 – Ouderenpsychiatrie
Les 13 – Verslaving
Les 14 – Suïcidaliteit
Les 15a – Psychiatrie en recht
Les 15b – Forensische psychiatrie
Les 16 – Hersenondersteunende zorg. Oefentoets en evaluatie afgelopen blok.
*Roze gemarkeerde punten, belangrijke punten aangegeven door de docent.
2
,Les 1 – Informatie verzamelen, psychiatrisch onderzoek
Leerdoelen:
- Verzamelt informatie over het algemeen psychisch functioneren van een zorgvrager.
- De student kan de verschillende domeinen waarop je kan observeren benoemen.
- De student heeft kennis van het psychiatrisch onderzoek volgens Hengelveld.
- De student kan het psychiatrisch onderzoek toepassen binnen een casuïstiek.
- Heeft kennis van de algemene psychiatrie zoals staat beschreven in hoofdstuk 2 van
leerboek psychiatrie.
- Kan ervaringen, voorkennis benoemen over psychiatrie.
Verzamelt informatie over het algemeen psychisch functioneren van een zorgvrager:
In Nederland worden psychische functies meestal in 3 hoofdgroepen van het psychisch
functioneren geordend:
1. Denken (de cognitieve functies) à kennis, herkenning van dingen en het vermogen
om dingen te onderscheiden.
2. Voelen (affectieve functies) à alle kort- of langdurende emoties, gemoedstoestanden
en gevoelens.
3. Willen en doen (conactieve functies) à bestaat uit psychomotoriek (geestelijke
gesteldheid uitdrukken in bewegingen), motivatie en gedrag.
Diagnostiek:
Klinische diagnostiek = een klinisch oordeel, oordelen veranderen in de loop van de jaren.
Denk hierbij aan: Hoe kijk jij aan tegen de psychiatrie? Is zelfmoord afwijkend of acceptabel?
Criteria gestoord gedrag:
- Het gedrag wijkt af van sociale norm.
- Gedrag veroorzaakt ongemak, lijden, bezorgdheid bij de cliënt en/of zijn omgeving.
- De persoon kan zich niet anders bedragen.
- De persoon vertoont een aantal kenmerken die te beschrijven en te ordenen zijn
vanuit het begrippenkader van de psychopathologie.
Psychiatrisch onderzoek: bestaat uit observeren en gesprekken voeren.
In het psychiatrisch onderzoek worden op een samenhangende, systematische en
consequente wijze de:
- Oorzaken
- Symptomen
- Beloop
- Gevolgen van een mogelijke psychiatrische stoornis
geëvalueerd. Dit onderzoek zorgt uiteindelijk voor een gericht behandelvoorstel voor een
stoornis.
3
, De student kan de verschillende domeinen waarop je kan observeren benoemen/ De
student heeft kennis van het psychiatrisch onderzoek volgens Hengelveld:
Hangeveld beschrijft in een boek hoe psychische klachten en psychiatrische symptomen
worden onderzocht en opgeschreven. Hij wil via observaties laten zien hoe de klachten
herkend worden, in plaats van de vele meetinstrumenten die gebruikt worden.
- Algemene indrukken
Uiterlijk
Contact en houding
Klachten presentatie
Ziektebesef, ziekte-inzicht en ziektegedrag
Gevoelens en relaties opgewekt bij onderzoeker
- Cognitieve functies (denken)
Bewustzijn, aandacht en oriëntatie
Intellectuele functies (oordeelsvermogen, abstractievermogen, intelligentie,
taal en rekenen)
Inprenting en geheugen
Voorstelling, waarneming, zelfbeleving, lichaamsbeleving.
Denken (tempo, beloop/samenhang en inhoud)
- Affectieve functies (gevoel)
Stemming (algemene gemoedstoestand, uiten van gevoelens bv huilen) en
affecten
Somatische klachten ten gevolgen van bv de stemming en verschijnselen
- Conatieve functies (uitingen, vaak onbewust waar je niet zo heel veel invloed op
hebt).
Psychomotoriek (tremoren, tics, kataonie = niet bewegen).
Motivatie en gedrag
Mimiek
Spraak
Driftleven, wilsleven, gedrag (ontremming, dwangmatig, impulsief)
Persoonlijkheidstrekken
Afweermechanismen
- Persoonlijkheid
Temperament
Veerkracht
De student kan het psychiatrisch onderzoek toepassen binnen een casuïstiek:
Heeft kennis van de algemene psychiatrie zoals staat beschreven in hoofdstuk 2 van
leerboek psychiatrie:
Psychiatrisch verpleegkundige (de geschiedenis)
Binnen de GGZ zijn er:
- Woonbegeleiders in de herstel ondersteunende zorg
- Sociaalpsychiatrisch verpleegkundige in wijkteams
- Functional Assertive Community Treatment teams (FACT-teams)
4
pathologie)
1
,Overzicht onderwerpen AFP5:
Les 1 – Informatie verzamelen, psychiatrisch onderzoek
Les 2 – Het bio psychosociaal model en ontwikkelingspsychologie
Les 3 – Behandelvormen en farmacotherapie
Les 4 – Eetstoornissen en Kind en jeugdpsychiatrie
Les 5 – Stress, trauma, dissociatie en hechtingsproblematiek
Les 6 – Angst/OCD
Les 7 – Stemmingsstoornissen
Les 8 – Psychotische stoornissen
Les 9 – Persoonlijkheidsstoornissen
Les 10 – Verstandelijke beperking en psychiatrie
Les 11 – Autisme spectrum stoornissen en ADHD
Les 12 – Ouderenpsychiatrie
Les 13 – Verslaving
Les 14 – Suïcidaliteit
Les 15a – Psychiatrie en recht
Les 15b – Forensische psychiatrie
Les 16 – Hersenondersteunende zorg. Oefentoets en evaluatie afgelopen blok.
*Roze gemarkeerde punten, belangrijke punten aangegeven door de docent.
2
,Les 1 – Informatie verzamelen, psychiatrisch onderzoek
Leerdoelen:
- Verzamelt informatie over het algemeen psychisch functioneren van een zorgvrager.
- De student kan de verschillende domeinen waarop je kan observeren benoemen.
- De student heeft kennis van het psychiatrisch onderzoek volgens Hengelveld.
- De student kan het psychiatrisch onderzoek toepassen binnen een casuïstiek.
- Heeft kennis van de algemene psychiatrie zoals staat beschreven in hoofdstuk 2 van
leerboek psychiatrie.
- Kan ervaringen, voorkennis benoemen over psychiatrie.
Verzamelt informatie over het algemeen psychisch functioneren van een zorgvrager:
In Nederland worden psychische functies meestal in 3 hoofdgroepen van het psychisch
functioneren geordend:
1. Denken (de cognitieve functies) à kennis, herkenning van dingen en het vermogen
om dingen te onderscheiden.
2. Voelen (affectieve functies) à alle kort- of langdurende emoties, gemoedstoestanden
en gevoelens.
3. Willen en doen (conactieve functies) à bestaat uit psychomotoriek (geestelijke
gesteldheid uitdrukken in bewegingen), motivatie en gedrag.
Diagnostiek:
Klinische diagnostiek = een klinisch oordeel, oordelen veranderen in de loop van de jaren.
Denk hierbij aan: Hoe kijk jij aan tegen de psychiatrie? Is zelfmoord afwijkend of acceptabel?
Criteria gestoord gedrag:
- Het gedrag wijkt af van sociale norm.
- Gedrag veroorzaakt ongemak, lijden, bezorgdheid bij de cliënt en/of zijn omgeving.
- De persoon kan zich niet anders bedragen.
- De persoon vertoont een aantal kenmerken die te beschrijven en te ordenen zijn
vanuit het begrippenkader van de psychopathologie.
Psychiatrisch onderzoek: bestaat uit observeren en gesprekken voeren.
In het psychiatrisch onderzoek worden op een samenhangende, systematische en
consequente wijze de:
- Oorzaken
- Symptomen
- Beloop
- Gevolgen van een mogelijke psychiatrische stoornis
geëvalueerd. Dit onderzoek zorgt uiteindelijk voor een gericht behandelvoorstel voor een
stoornis.
3
, De student kan de verschillende domeinen waarop je kan observeren benoemen/ De
student heeft kennis van het psychiatrisch onderzoek volgens Hengelveld:
Hangeveld beschrijft in een boek hoe psychische klachten en psychiatrische symptomen
worden onderzocht en opgeschreven. Hij wil via observaties laten zien hoe de klachten
herkend worden, in plaats van de vele meetinstrumenten die gebruikt worden.
- Algemene indrukken
Uiterlijk
Contact en houding
Klachten presentatie
Ziektebesef, ziekte-inzicht en ziektegedrag
Gevoelens en relaties opgewekt bij onderzoeker
- Cognitieve functies (denken)
Bewustzijn, aandacht en oriëntatie
Intellectuele functies (oordeelsvermogen, abstractievermogen, intelligentie,
taal en rekenen)
Inprenting en geheugen
Voorstelling, waarneming, zelfbeleving, lichaamsbeleving.
Denken (tempo, beloop/samenhang en inhoud)
- Affectieve functies (gevoel)
Stemming (algemene gemoedstoestand, uiten van gevoelens bv huilen) en
affecten
Somatische klachten ten gevolgen van bv de stemming en verschijnselen
- Conatieve functies (uitingen, vaak onbewust waar je niet zo heel veel invloed op
hebt).
Psychomotoriek (tremoren, tics, kataonie = niet bewegen).
Motivatie en gedrag
Mimiek
Spraak
Driftleven, wilsleven, gedrag (ontremming, dwangmatig, impulsief)
Persoonlijkheidstrekken
Afweermechanismen
- Persoonlijkheid
Temperament
Veerkracht
De student kan het psychiatrisch onderzoek toepassen binnen een casuïstiek:
Heeft kennis van de algemene psychiatrie zoals staat beschreven in hoofdstuk 2 van
leerboek psychiatrie:
Psychiatrisch verpleegkundige (de geschiedenis)
Binnen de GGZ zijn er:
- Woonbegeleiders in de herstel ondersteunende zorg
- Sociaalpsychiatrisch verpleegkundige in wijkteams
- Functional Assertive Community Treatment teams (FACT-teams)
4
