, Scriptie bewegen ouderen bevorderen beweegstimulering
Samenvatting
De doelgroep ouderen is nog steeds de doelgroep die het minste beweegt van alle
bevolkingsgroepen in Nederland. Deze hoge inactiviteit ligt nog hoger binnen zorginstellingen, dit
geldt ook voor Zorggroep X.
Het doel van dit onderzoek is om inzicht te geven over de deelname van het georganiseerde
beweegaanbod door de inwoners van de besloten afdelingen van X. Zo wordt ervoor gezorgd dat er
optimaal gebruik gemaakt kan worden van dit beweegaanbod. Om deze doelstelling te halen is de
volgende onderzoeksvraag opgesteld: “Welke aanpassingen moeten er plaatsvinden in het
beweegaanbod voor de besloten afdelingen van X om te zorgen dat er meer gebruik gemaakt wordt
van het georganiseerde beweegaanbod?” Met de besloten afdeling wordt hier gedoeld op de
beveiligde afdelingen binnen de zorginstelling waar cliënten zitten met cognitieve problematiek.
Om de hoofdvraag te beantwoorden zijn er drie deelvragen opgesteld en beantwoord door
kwalitatief onderzoek. Bij de eerste deelvraag zijn de wensen en behoeften van de cliënten in kaart
gebracht doormiddel van participerende observaties van de cliënten binnen de afdelingen. Deelvraag
twee is gericht op het schetsen van beïnvloedbare factoren die komen kijken bij de
beweegactiviteiten. Om deze vraag te beantwoorden zijn er interviews gehouden met de
medewerkers uit de zorg, medewerkers fysiotherapie en de welzijnscoaches. De derde deelvraag
geeft inzicht in interventies en oplossingen die aansluiten bij het probleem van X. Hiervoor is gebruik
gemaakt van deskresearch.
De belangrijkste resultaten zijn dat een deel van de doelgroep niet voldoende betrokken wordt bij de
beweegactiviteiten. Om deze beter te laten aansluiten, is de aanbeveling om het beweegaanbod
kleinschaliger te maken. Door het aanbod specifieker aan te laten sluiten op de cliënten, meer
samenwerking generen tussen de zorg, medewerkers fysiotherapie en de welzijnscoaches,
interventies toe te passen en door meer te investeren in de bijdrage van familie en vrijwilligers kan
dit gerealiseerd worden.
2
, Scriptie bewegen ouderen bevorderen beweegstimulering
Voorwoord
Voor u ligt de scriptie “Beweegstimulering, hoe dan?”. In deze scriptie is er onderzoek gedaan naar
het georganiseerde beweegaanbod binnen de besloten afdelingen van Zorggroep X. Ter
ondersteuning van het uitvoeren van het onderzoek ben ik vanaf augustus 2023 tot en met juni 2024
werkzaam geweest binnen Zorggroep X. Deze scriptie is geschreven in het kader van mijn afstuderen
aan de opleiding Sportkunde aan de HZ University of Applied Sciences te X.
Het schrijven van deze scriptie was een hele uitdaging, maar door het onderzoek heen heb ik mij erg
ontwikkeld en verbeterd. Dat ik deze ontwikkeling heb door kunnen maken is mede te danken aan
mijn stageorganisatie en collega’s binnen Zorggroep X. In het speciaal wil ik hier mijn
stagebegeleidster X bedanken die mij in de praktijk heeft bijgestaan en mee heeft gedacht aan dit
onderzoek.
Naast mijn stageorganisatie heb ik het resultaat van deze scriptie ook te danken aan mijn
afstudeerbegeleidster x. Door samen af en toe te hebben kunnen sparren over mijn onderzoek en de
goede begeleiding en feedback is er een mooi resultaat ontstaan.
Ten slotte wil ik nog mijn familie, vriend en medestudenten bedanken voor het stimuleren en
steunen tijdens het schrijven van deze scriptie.
Ik wens u veel plezier bij het lezen toe.
3
, Scriptie bewegen ouderen bevorderen beweegstimulering
Inhoudsopgave
SAMENVATTING............................................................................................................................................ 2
VOORWOORD................................................................................................................................................ 3
INHOUDSOPGAVE.......................................................................................................................................... 4
1.4 PROBLEEMSTELLING...........................................................................................................................................8
1.4.1 Onderzoeksvraag....................................................................................................................................8
1.4.2 Doelstelling..............................................................................................................................................8
1.5 LEESWIJZER......................................................................................................................................................8
2. THEORETISCH KADER............................................................................................................................... 10
2.2.WENSEN EN BEHOEFTEN..................................................................................................................................13
3. ONDERZOEKSMETHODE........................................................................................................................... 15
3.2 DEELVRAAG 1................................................................................................................................................15
3.3.1 Literatuur...............................................................................................................................................17
3.4 BETROUWBAARHEID EN VALIDITEIT.....................................................................................................................17
4.RESULTATEN............................................................................................................................................. 19
4.1 WENSEN EN BEHOEFTEN DE CLIËNTEN.................................................................................................................19
4.3.2 Starterskit: bewegen in de zorg............................................................................................................26
5.1.1 Wensen en behoeften...........................................................................................................................28
5.1.2 Beïnvloedbare factoren.........................................................................................................................29
5.1.3 Interventies en oplossingen...................................................................................................................30
5.1.4 Opvallende resultaten...........................................................................................................................31
5.2 REFLECTIE......................................................................................................................................................31
6. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN............................................................................................................. 33
6.1 CONCLUSIES...................................................................................................................................................33
6.2 AANBEVELINGEN............................................................................................................................................34
6.3 UITWERKING AANBEVELINGEN...........................................................................................................................34
6.4 OVERZICHT.................................................................................................................................................... 36
7. LITERATUURLIJST..................................................................................................................................... 38
.........................................................................................................................................................................41
BIJLAGE 2 FIGUREN EN TABELLEN THEORETISCH KADER................................................................................................42
BIJLAGE 3 ADVIEZEN OMGANG DEMENTIE..................................................................................................................45
BIJLAGE 4 OPERATIONALISERING..............................................................................................................................46
BIJLAGE 5 TOPIC LIST WENSEN EN BEHOEFTE............................................................................................................47
BIJLAGE 6 TOPIC LIST BEÏNVLOEDBARE FACTOREN........................................................................................................48
BIJLAGE 7 VRAGENLIJST XZORGGROEP LOCATIE X........................................................................................................49
BIJLAGE 8 OBSERVATIE VERSLAGEN..........................................................................................................................51
BIJLAGE 9 INTERVIEWS...........................................................................................................................................52
BIJLAGE 10 CODEREN............................................................................................................................................73
BIJLAGE 11 STARTERSKIT......................................................................................................................................102
Bijlage 11.1 Van doel naar actie..................................................................................................................104
Bijlage 11.2 Tijdlijnmethode.........................................................................................................................105
BIJLAGE 12 CREËREN DRAAGVLAK EN BORGEN IMPLEMENTATIE...................................................................................106
4
Samenvatting
De doelgroep ouderen is nog steeds de doelgroep die het minste beweegt van alle
bevolkingsgroepen in Nederland. Deze hoge inactiviteit ligt nog hoger binnen zorginstellingen, dit
geldt ook voor Zorggroep X.
Het doel van dit onderzoek is om inzicht te geven over de deelname van het georganiseerde
beweegaanbod door de inwoners van de besloten afdelingen van X. Zo wordt ervoor gezorgd dat er
optimaal gebruik gemaakt kan worden van dit beweegaanbod. Om deze doelstelling te halen is de
volgende onderzoeksvraag opgesteld: “Welke aanpassingen moeten er plaatsvinden in het
beweegaanbod voor de besloten afdelingen van X om te zorgen dat er meer gebruik gemaakt wordt
van het georganiseerde beweegaanbod?” Met de besloten afdeling wordt hier gedoeld op de
beveiligde afdelingen binnen de zorginstelling waar cliënten zitten met cognitieve problematiek.
Om de hoofdvraag te beantwoorden zijn er drie deelvragen opgesteld en beantwoord door
kwalitatief onderzoek. Bij de eerste deelvraag zijn de wensen en behoeften van de cliënten in kaart
gebracht doormiddel van participerende observaties van de cliënten binnen de afdelingen. Deelvraag
twee is gericht op het schetsen van beïnvloedbare factoren die komen kijken bij de
beweegactiviteiten. Om deze vraag te beantwoorden zijn er interviews gehouden met de
medewerkers uit de zorg, medewerkers fysiotherapie en de welzijnscoaches. De derde deelvraag
geeft inzicht in interventies en oplossingen die aansluiten bij het probleem van X. Hiervoor is gebruik
gemaakt van deskresearch.
De belangrijkste resultaten zijn dat een deel van de doelgroep niet voldoende betrokken wordt bij de
beweegactiviteiten. Om deze beter te laten aansluiten, is de aanbeveling om het beweegaanbod
kleinschaliger te maken. Door het aanbod specifieker aan te laten sluiten op de cliënten, meer
samenwerking generen tussen de zorg, medewerkers fysiotherapie en de welzijnscoaches,
interventies toe te passen en door meer te investeren in de bijdrage van familie en vrijwilligers kan
dit gerealiseerd worden.
2
, Scriptie bewegen ouderen bevorderen beweegstimulering
Voorwoord
Voor u ligt de scriptie “Beweegstimulering, hoe dan?”. In deze scriptie is er onderzoek gedaan naar
het georganiseerde beweegaanbod binnen de besloten afdelingen van Zorggroep X. Ter
ondersteuning van het uitvoeren van het onderzoek ben ik vanaf augustus 2023 tot en met juni 2024
werkzaam geweest binnen Zorggroep X. Deze scriptie is geschreven in het kader van mijn afstuderen
aan de opleiding Sportkunde aan de HZ University of Applied Sciences te X.
Het schrijven van deze scriptie was een hele uitdaging, maar door het onderzoek heen heb ik mij erg
ontwikkeld en verbeterd. Dat ik deze ontwikkeling heb door kunnen maken is mede te danken aan
mijn stageorganisatie en collega’s binnen Zorggroep X. In het speciaal wil ik hier mijn
stagebegeleidster X bedanken die mij in de praktijk heeft bijgestaan en mee heeft gedacht aan dit
onderzoek.
Naast mijn stageorganisatie heb ik het resultaat van deze scriptie ook te danken aan mijn
afstudeerbegeleidster x. Door samen af en toe te hebben kunnen sparren over mijn onderzoek en de
goede begeleiding en feedback is er een mooi resultaat ontstaan.
Ten slotte wil ik nog mijn familie, vriend en medestudenten bedanken voor het stimuleren en
steunen tijdens het schrijven van deze scriptie.
Ik wens u veel plezier bij het lezen toe.
3
, Scriptie bewegen ouderen bevorderen beweegstimulering
Inhoudsopgave
SAMENVATTING............................................................................................................................................ 2
VOORWOORD................................................................................................................................................ 3
INHOUDSOPGAVE.......................................................................................................................................... 4
1.4 PROBLEEMSTELLING...........................................................................................................................................8
1.4.1 Onderzoeksvraag....................................................................................................................................8
1.4.2 Doelstelling..............................................................................................................................................8
1.5 LEESWIJZER......................................................................................................................................................8
2. THEORETISCH KADER............................................................................................................................... 10
2.2.WENSEN EN BEHOEFTEN..................................................................................................................................13
3. ONDERZOEKSMETHODE........................................................................................................................... 15
3.2 DEELVRAAG 1................................................................................................................................................15
3.3.1 Literatuur...............................................................................................................................................17
3.4 BETROUWBAARHEID EN VALIDITEIT.....................................................................................................................17
4.RESULTATEN............................................................................................................................................. 19
4.1 WENSEN EN BEHOEFTEN DE CLIËNTEN.................................................................................................................19
4.3.2 Starterskit: bewegen in de zorg............................................................................................................26
5.1.1 Wensen en behoeften...........................................................................................................................28
5.1.2 Beïnvloedbare factoren.........................................................................................................................29
5.1.3 Interventies en oplossingen...................................................................................................................30
5.1.4 Opvallende resultaten...........................................................................................................................31
5.2 REFLECTIE......................................................................................................................................................31
6. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN............................................................................................................. 33
6.1 CONCLUSIES...................................................................................................................................................33
6.2 AANBEVELINGEN............................................................................................................................................34
6.3 UITWERKING AANBEVELINGEN...........................................................................................................................34
6.4 OVERZICHT.................................................................................................................................................... 36
7. LITERATUURLIJST..................................................................................................................................... 38
.........................................................................................................................................................................41
BIJLAGE 2 FIGUREN EN TABELLEN THEORETISCH KADER................................................................................................42
BIJLAGE 3 ADVIEZEN OMGANG DEMENTIE..................................................................................................................45
BIJLAGE 4 OPERATIONALISERING..............................................................................................................................46
BIJLAGE 5 TOPIC LIST WENSEN EN BEHOEFTE............................................................................................................47
BIJLAGE 6 TOPIC LIST BEÏNVLOEDBARE FACTOREN........................................................................................................48
BIJLAGE 7 VRAGENLIJST XZORGGROEP LOCATIE X........................................................................................................49
BIJLAGE 8 OBSERVATIE VERSLAGEN..........................................................................................................................51
BIJLAGE 9 INTERVIEWS...........................................................................................................................................52
BIJLAGE 10 CODEREN............................................................................................................................................73
BIJLAGE 11 STARTERSKIT......................................................................................................................................102
Bijlage 11.1 Van doel naar actie..................................................................................................................104
Bijlage 11.2 Tijdlijnmethode.........................................................................................................................105
BIJLAGE 12 CREËREN DRAAGVLAK EN BORGEN IMPLEMENTATIE...................................................................................106
4
