11 Anne Frank – 11.1 kleine Anne
11 Anne Frank
11.1 kleine Anne
Bron 1 Anne is net geboren in Frankfurt Am Main (12 Bron 2 Marbachweg 307, het geboortehuis van Anne (foto
juni 1929) uit 21 juli 2015)
Geboorte
Annelies Marie Frank wordt geboren op 12 juni 1929 om 07.30 in Frankfurt Am Main. Ze wonen in een
mooi huis op Marbachweg 307. Ze weegt 3,86 kilo en ze is 65 centimeter lang. De bevalling gaat niet
heel goed want Anne had moeite met ademhalen, maar dat is natuurlijk helemaal goed gekomen.
Margot is dan ruim 3 jaar ouder dan Anne. Het gezin is liberaal-joods dat betekent dat ze de joodse
tradities volgen maar heel strenggelovig zijn ze niet.
Er is veel armoede en weinig werk in Duitsland. En dan krijgt Adolf Hitler steeds meer aanhang, hij wint
de verkiezingen in juli 1932 met 37% van de stemmen. Hitler haat joden en hij geeft de joden de schuld
van alle problemen in Duitsland. Daarom besluiten Anne’s ouders naar Amsterdam te verhuizen. Anne
Frank komt in 1934 naar Amsterdam, haar vader woont daar dan al een half jaar hij was daar al in juli
1933 om zijn bedrijf Opekta op te bouwen. De moeder van Anne, Edith komt in September kijken naar
woningen in Amsterdam. Anne en Margot logeren bij hun oma Rosa Holländer-Stern in Aken. In
december gaat Margot naar Amsterdam en in Februari komt Anne ook. Anne is dan 4 jaar oud. Ze
gingen wonen aan het Merwedeplein 37-2 in een Amsterdamse nieuwbouwwijk. Margot ging naar de
Jekerschool (Jekerstraat 84) en Anne ging naar de Montessorischool (Niersstraat 41. Anne leefde haar
eerste jaren zonder zorgen, haar ouders hadden wel zorgen maar lieten hun dochters dat niet weten.
1
, 11 Anne Frank – 11.1 kleine Anne
Vriendinnen
Anne maakte veel vriendinnen zoals Hanneli Goslar, Sanne Ledermann en Jacqueline van Maarsen.
Op vrijdagavond aten de familie Frank vaak bij de Goslars. ‘Hanneli en Sanne waren vroeger mijn
twee beste vriendinnen, en wie ons bij elkaar zag, zei altijd: ‘Daar lopen Anne, Hanne en Sanne.’
Jacqueline van Maarsen heb ik pas leren kennen op het Joods Lyceum en zij is nu mijn beste
vriendin. Ilse is de beste vriendin van hanneli en Sanne zit op een andere school, en heeft daar haar
vriendinnen.’ Schrijft Anne op 14 juni 1942. Hanneli Goslar en Anne gingen samen naar de
kleuterschool, de bassischool en daarna het Joods Lyceum. Anne en Hanneli waren goeie
vriendinnen en er is in 2021 een film gemaakt over hun vriendschap (‘mijn beste vriendin Anne
Frank’). Hanneli wist niet dat de familie Frank in het achterhuis ondergedoken zaten, zij dacht dat ze
naar Zwitserland gevlucht waren. In concentratiekamp Bergen-Belsen kwamen ze elkaar weer tegen
en sprak ze Anne voor de laatste keer. Hanneli heeft de oorlog overleeft en is overleden in 2022.
Suzanne (Sanne) Ledermann was bevriend met Anne en ook een beetje met Margot ze kende elkaar
van in de buurt en hun ouders waren bevriend met elkaar. De familie Ledermann woonden net als
de familie Frank in Duitsland en zijn toen naar Amsterdam gevlucht omdat ze Joods waren. Sanne
haar zus is Barbara die ook bevriend was met Margot. Sanne ging net als Margot naar de
Jekerschool. Sanne heeft de oorlog niet overleeft en is overleden in kamp Auschwitz, Barbara heeft
de oorlog wel overleeft en is 98 jaar geworden. Jacqueline van Maarssen werd geboren in
Amsterdam en ging naar de lagere school maar toen Duitsland Nederland bezette moest ze naar het
Joods-lyceum en ontmoette daar Anne, ze werden goed bevriend met elkaar, ze spraken vaak af en
maakte samen huiswerk. Jacqueline wist niet dat Anne ondergedoken zat en dacht net als Hanneli
dat de familie Frank gevlucht was naar Zwitserland. Anne heeft over Jacqueline geschreven en
noemde haar in haar dagboek bij de naam ‘Jopie’. Ze heeft de oorlog overleeft en is nu 95 jaar oud.
Ze is schrijfster geworden en heeft boeken geschreven over haar en Anne zoals: ‘Anne en Jopie’ of ‘Je
beste vriendin Anne’.
Bron 3
Toen Anne Frank in 1942 met haar familie moest onderduiken, schreef zij een afscheidsbrief
aan Jacqueline die zij later in haar dagboek overschreef:
17-Sept-1942
Lieve Jacqueline,
Ik schrijf je deze brief om afscheid van je te nemen, dat zal je denkelijk wel verwonderen, maar het lot
heeft het nu eenmaal niet anders bestemd, ik moet weg (zoals je intussen natuurlijk allang gehoord
hebt) met mijn familie, de reden zal je zelf wel weten. Toen je me op zondag middag opbelde kon ik je
niks zeggen, want dat mocht niet van moeder, het hele huis stond toen al op zijn kop de huisdeur was
afgesloten. Hello* zou komen, maar er wordt niet opengedaan. Ik kan niet aan iedereen schrijven en
daarom doe ik het ook alleen maar aan jou.
Stukje uit Anne haar dagboek op 17 september 1942
* Hello (Helmut Silberberg) was een vriend van Anne die ze kort voor het onderduiken had ontmoet.
2
11 Anne Frank
11.1 kleine Anne
Bron 1 Anne is net geboren in Frankfurt Am Main (12 Bron 2 Marbachweg 307, het geboortehuis van Anne (foto
juni 1929) uit 21 juli 2015)
Geboorte
Annelies Marie Frank wordt geboren op 12 juni 1929 om 07.30 in Frankfurt Am Main. Ze wonen in een
mooi huis op Marbachweg 307. Ze weegt 3,86 kilo en ze is 65 centimeter lang. De bevalling gaat niet
heel goed want Anne had moeite met ademhalen, maar dat is natuurlijk helemaal goed gekomen.
Margot is dan ruim 3 jaar ouder dan Anne. Het gezin is liberaal-joods dat betekent dat ze de joodse
tradities volgen maar heel strenggelovig zijn ze niet.
Er is veel armoede en weinig werk in Duitsland. En dan krijgt Adolf Hitler steeds meer aanhang, hij wint
de verkiezingen in juli 1932 met 37% van de stemmen. Hitler haat joden en hij geeft de joden de schuld
van alle problemen in Duitsland. Daarom besluiten Anne’s ouders naar Amsterdam te verhuizen. Anne
Frank komt in 1934 naar Amsterdam, haar vader woont daar dan al een half jaar hij was daar al in juli
1933 om zijn bedrijf Opekta op te bouwen. De moeder van Anne, Edith komt in September kijken naar
woningen in Amsterdam. Anne en Margot logeren bij hun oma Rosa Holländer-Stern in Aken. In
december gaat Margot naar Amsterdam en in Februari komt Anne ook. Anne is dan 4 jaar oud. Ze
gingen wonen aan het Merwedeplein 37-2 in een Amsterdamse nieuwbouwwijk. Margot ging naar de
Jekerschool (Jekerstraat 84) en Anne ging naar de Montessorischool (Niersstraat 41. Anne leefde haar
eerste jaren zonder zorgen, haar ouders hadden wel zorgen maar lieten hun dochters dat niet weten.
1
, 11 Anne Frank – 11.1 kleine Anne
Vriendinnen
Anne maakte veel vriendinnen zoals Hanneli Goslar, Sanne Ledermann en Jacqueline van Maarsen.
Op vrijdagavond aten de familie Frank vaak bij de Goslars. ‘Hanneli en Sanne waren vroeger mijn
twee beste vriendinnen, en wie ons bij elkaar zag, zei altijd: ‘Daar lopen Anne, Hanne en Sanne.’
Jacqueline van Maarsen heb ik pas leren kennen op het Joods Lyceum en zij is nu mijn beste
vriendin. Ilse is de beste vriendin van hanneli en Sanne zit op een andere school, en heeft daar haar
vriendinnen.’ Schrijft Anne op 14 juni 1942. Hanneli Goslar en Anne gingen samen naar de
kleuterschool, de bassischool en daarna het Joods Lyceum. Anne en Hanneli waren goeie
vriendinnen en er is in 2021 een film gemaakt over hun vriendschap (‘mijn beste vriendin Anne
Frank’). Hanneli wist niet dat de familie Frank in het achterhuis ondergedoken zaten, zij dacht dat ze
naar Zwitserland gevlucht waren. In concentratiekamp Bergen-Belsen kwamen ze elkaar weer tegen
en sprak ze Anne voor de laatste keer. Hanneli heeft de oorlog overleeft en is overleden in 2022.
Suzanne (Sanne) Ledermann was bevriend met Anne en ook een beetje met Margot ze kende elkaar
van in de buurt en hun ouders waren bevriend met elkaar. De familie Ledermann woonden net als
de familie Frank in Duitsland en zijn toen naar Amsterdam gevlucht omdat ze Joods waren. Sanne
haar zus is Barbara die ook bevriend was met Margot. Sanne ging net als Margot naar de
Jekerschool. Sanne heeft de oorlog niet overleeft en is overleden in kamp Auschwitz, Barbara heeft
de oorlog wel overleeft en is 98 jaar geworden. Jacqueline van Maarssen werd geboren in
Amsterdam en ging naar de lagere school maar toen Duitsland Nederland bezette moest ze naar het
Joods-lyceum en ontmoette daar Anne, ze werden goed bevriend met elkaar, ze spraken vaak af en
maakte samen huiswerk. Jacqueline wist niet dat Anne ondergedoken zat en dacht net als Hanneli
dat de familie Frank gevlucht was naar Zwitserland. Anne heeft over Jacqueline geschreven en
noemde haar in haar dagboek bij de naam ‘Jopie’. Ze heeft de oorlog overleeft en is nu 95 jaar oud.
Ze is schrijfster geworden en heeft boeken geschreven over haar en Anne zoals: ‘Anne en Jopie’ of ‘Je
beste vriendin Anne’.
Bron 3
Toen Anne Frank in 1942 met haar familie moest onderduiken, schreef zij een afscheidsbrief
aan Jacqueline die zij later in haar dagboek overschreef:
17-Sept-1942
Lieve Jacqueline,
Ik schrijf je deze brief om afscheid van je te nemen, dat zal je denkelijk wel verwonderen, maar het lot
heeft het nu eenmaal niet anders bestemd, ik moet weg (zoals je intussen natuurlijk allang gehoord
hebt) met mijn familie, de reden zal je zelf wel weten. Toen je me op zondag middag opbelde kon ik je
niks zeggen, want dat mocht niet van moeder, het hele huis stond toen al op zijn kop de huisdeur was
afgesloten. Hello* zou komen, maar er wordt niet opengedaan. Ik kan niet aan iedereen schrijven en
daarom doe ik het ook alleen maar aan jou.
Stukje uit Anne haar dagboek op 17 september 1942
* Hello (Helmut Silberberg) was een vriend van Anne die ze kort voor het onderduiken had ontmoet.
2
