Samenvatting anesthesie h8 –
h10
H8. Inhalatie anesthesie
Intuberen verminder het narcoserisico omdat je de een vrije adem weg creëert. Een aantal voordelen
van inhalatie anesthesie zijn:
- Vrije ademweg door intuberen
- Zuurstof is altijd bij de hand, brachycefale intubeer je altijd ook geef je ze standaard zuurstof.
- Beademen is altijd mogelijk
- Je kan gemakkelijk veranderingen aanbrengen tijdens de narcose in de anesthesiediepte.
Als een dier te diep onder narcose is en een ernstig verminderde ademhaling en/of circulatie heeft. moet je niet
alleen iets doen aan de hoeveelheid isoflurane, je moet de ademhaling en circulatie stabiliseren. Isoflurane kan
namelijk alleen worden opgenomen door de longblaasjes en bloedbaan als er een goede ademhaling en
bloedomloop is.
- Aansluiten gasmonitor of capnograaf
- Weinig metabolisme van het anestheticum, dus minder belastend voor de organen zoals lever
en nieren.
Nadelen inhalatie anesthesie:
- Duurder, je moet investeren in apparatuur. Ook moet het personeel verstand hebben van de
apparatuur (opleiding)
- Gezondheidsrisico’s voor het personeel
Als inhalatie anesthesie niet gebruikt kan worden bijv. bij operaties aan de mond. Kan je ook TIVA (total
intravenous anesthesia of CRI (constant rate infusion) gebruiken.
De inductie is vaak m.b.v. injectie, het onderhoud wordt gedaan met gasanesthesie. Je kan de
inductie ook doen met gasanesthesie, je gebruik dan een mondmasker. Alleen ruikt dit niet fijn, een
dier kan zich verzetten. Zo veroorzaak je stress en de kans
dat jezelf narcose middelen inademt is groot. Voor
knaagdieren kan je gebruik maken van een inductiebak. Dit
is een afgesloten plastic bak, waar je d.m.v. een slag
zuurstof en narcose gas kan toedienen. Het voordeel is dat
je het dier niet hoeft te prikken. Alleen komt bij het openen
van de bak veel isoflurane vrij.
a. Basisopstelling
Onderdelen:
- Gasciclinder (zuurstof) of zuurstof generator
, - Manometer (op gascilinder)
- Reduceerventiel (op gascilinder)
- Rotameter
- Bypass
- Verdamper
De zuurstof cilinder herken je aan witte bovenkant en
witte afvoerslangen. Elk gas heeft eigen kleur slang.
Als zo’n cilinderfles geleverd wordt zit er binnenin de fles
een druk van ruim 200 atmosfeer (= 200 bar). Dat
betekent dat de zuurstof enorm samengeperst is. Zo
past er veel zuurstof in de fles. Als je bijvoorbeeld een
cilinderfles hebt met een inhoud van 10 liter (er staat op de fles wat de inhoud is), dan betekent dat
bij een druk van 200 atmosfeer dat er in werkelijkheid 10 liter x 200 atm. = 2000 liter zuurstof in zit bij
een druk van 1 atmosfeer (= de druk van de buitenlucht waarin wij leven). je moet de fles voorzichtig
opdraaien en ervoor zorgen dat het niet lekt. Hoeveel druk er in de fles zit, dus hoe ‘vol’ hij nog is,
kan je aflezen op de manometer (= drukmeter). Bij levering van een volle fles staat deze op 200 atm.
Door gebruik word de druk in de fles wordt lager en het aantal liters zuurstof wordt minder. Staat de
manometer bijvoorbeeld op 47, dan weet jij (bij een fles van 10 liter) dat er nog 10 x 47 = 470 liter
zuurstof in zit. Kijk of je hiermee nog een operatie kan doen of niet. Dat hangt af van bv. de grootte
van je patiënt, van het systeem dat jij aangekoppeld hebt, van de duur van de operatie, van de mate
waarin je zuurstof laat ontsnappen naar buiten (overdrukventiel).
Het reduceerventiel zet de zuurstof om in werkbare druk. Dit is niet gelijk aan 1 atmosfeer,
je zou dan geen luchtstroom hebben. De druk wordt omgezet naar een luchtstroom uit de
fles van ongeveer 3 atm. Soms zit er een aparte drukmeter op het apparaat, waarmee je
de uitgaande druk kan aflezen. Als dit er niet opzit kan je ervan uitgaan dat het omzetten
naar werkbare druk wel gebeurd.
Als je de zuurstofcilinder opendraait, zal de manometer direct naar de waarde van de druk in de fles
springen. Je zet dan direct ook veel druk op je systeem en dat is niet zo goed voor de apparatuur
(rotameters). Draai daarom de cilinder altijd heel rustig en langzaam open, totdat het metertje
uitgeslagen is. Daarna kan je de knop helemaal opendraaien.
Je kan ook een zuurstofgenerator gebruiken Dit is een apparaat dat zuurstof haalt uit de buitenlucht
(21% O2) en zuivert naar 93-96% O2. Het apparaat maakt helaas vaak (veel) geluid. Je moet het van
te voren aanzetten het duurt even voor het de juiste zuurstof kan geven. Vaak kunnen deze apparaten
maximaal 3 – 5 liter O2 per minuut leveren. Dat is bij gezelschapsdieren voldoende. De werkdruk is
wel iets minder dan die van een cilinderfles. Dat betekent dat de snelle bypass (kan wel 32 liter O2
per minuut leveren) hier niet gebruikt kan worden. Om die reden hebben sommige praktijken er nog
een kleine zuurstofcilinder bij staan, zodat er toch een bypass-functie aanwezig is. Deze bypass functie
gebruik je, wanneer je snel veel volume nodig hebt. Als je bijvoorbeeld een paard moet beademen, heb je een
ballon met een volume van 30 liter nodig. Als je deze leeg knijpt, om het paard 1 ademteug te geven, duurt het
met de generator te lang om de ballon weer te vullen. Je kunt het paard dan niet voldoende zuurstof toedienen.
Op dat moment kun je de ballon snel weer vullen met zuurstof uit de cilinder.
, Rotameter – hiermee stel de hoeveelheid zuurstof in. De rotameter wordt ingesteld op aantal ml of
liters zuurstof per minuut. Het tolletje lees je af net onder het dakje, een
balletje lees je af in het midden van het balletje.
Verdamper – hiermee stel je de hoeveelheid gasanesthesie in. Voor iso wordt
de kleur paars gebruikt.
De zuurstof uit de rotameter komt bij een dichte verdamper helemaal niet in contact met de damp. Er
wordt dan dus geen iso toegevoegd. Zet je de verdamper open, dan gaat er een gedeelte van de
zuurstof over de vloeistof in de verdamper geleid worden. Hoe verder jij hem open zet, des te meer
zuurstof gaat er per minuut overheen. De isoflurane vloeistof verdampt erg snel. Zolang er dus
vloeistof in de pot zit, zal er damp boven hangen. Deze damp wordt meegenomen door de zuurstof
die er doorheen gaat.
als je de verdamper op 5 zet, er in het mengsel dat uiteindelijk aan de andere kant weer uit de verdamper komt,
5% isoflurane zit. En dus 95% zuurstof.
Om je systeem snel te vullen maak je gebruik van de bypass ofwel O2-flush. Het is vaak een knop die
ergens in de buurt van de verdamper zit. Als je de bypass gebruikt, dan komt er op dat moment
alleen zuurstof uit de verse gastoevoer, géén isoflurane (de verdamper wordt immers kortgesloten).
b. Het systeem
Een systeem kan uit verschillende onderdelen bestaan:
Harmonicaslangen
Deze slangen zijn wijd en hebben een lage weestand, het dier kan makkelijk ademen hierdoor. Als de slag te dun
is, is er te veel ademweerstand. Als de slang te wijd is blijft er te veel oude lucht in de slag hangen.
Ademballon
Dit is een reservoir waar anesthesiegas in zit. De grootte van de ballon moet zo zijn dat het dier er 1 ademtuig
uit kan halen. De hoeveelheid lucht van 1 ademtuig is 2-3x het ademvolume van het dier. Een al te grote ballon
is niet goed, je vergroot dan de dode ruimte. Je kan het ademvolume uitrekenen m.b.v. het gewicht van het
dier:
Ademvolume = 10-15 ml/kg (lichaamsgewicht)
Je rekent naar het streefgewicht, een dier met overgewicht heeft niet perse een groter longvolume.
h10
H8. Inhalatie anesthesie
Intuberen verminder het narcoserisico omdat je de een vrije adem weg creëert. Een aantal voordelen
van inhalatie anesthesie zijn:
- Vrije ademweg door intuberen
- Zuurstof is altijd bij de hand, brachycefale intubeer je altijd ook geef je ze standaard zuurstof.
- Beademen is altijd mogelijk
- Je kan gemakkelijk veranderingen aanbrengen tijdens de narcose in de anesthesiediepte.
Als een dier te diep onder narcose is en een ernstig verminderde ademhaling en/of circulatie heeft. moet je niet
alleen iets doen aan de hoeveelheid isoflurane, je moet de ademhaling en circulatie stabiliseren. Isoflurane kan
namelijk alleen worden opgenomen door de longblaasjes en bloedbaan als er een goede ademhaling en
bloedomloop is.
- Aansluiten gasmonitor of capnograaf
- Weinig metabolisme van het anestheticum, dus minder belastend voor de organen zoals lever
en nieren.
Nadelen inhalatie anesthesie:
- Duurder, je moet investeren in apparatuur. Ook moet het personeel verstand hebben van de
apparatuur (opleiding)
- Gezondheidsrisico’s voor het personeel
Als inhalatie anesthesie niet gebruikt kan worden bijv. bij operaties aan de mond. Kan je ook TIVA (total
intravenous anesthesia of CRI (constant rate infusion) gebruiken.
De inductie is vaak m.b.v. injectie, het onderhoud wordt gedaan met gasanesthesie. Je kan de
inductie ook doen met gasanesthesie, je gebruik dan een mondmasker. Alleen ruikt dit niet fijn, een
dier kan zich verzetten. Zo veroorzaak je stress en de kans
dat jezelf narcose middelen inademt is groot. Voor
knaagdieren kan je gebruik maken van een inductiebak. Dit
is een afgesloten plastic bak, waar je d.m.v. een slag
zuurstof en narcose gas kan toedienen. Het voordeel is dat
je het dier niet hoeft te prikken. Alleen komt bij het openen
van de bak veel isoflurane vrij.
a. Basisopstelling
Onderdelen:
- Gasciclinder (zuurstof) of zuurstof generator
, - Manometer (op gascilinder)
- Reduceerventiel (op gascilinder)
- Rotameter
- Bypass
- Verdamper
De zuurstof cilinder herken je aan witte bovenkant en
witte afvoerslangen. Elk gas heeft eigen kleur slang.
Als zo’n cilinderfles geleverd wordt zit er binnenin de fles
een druk van ruim 200 atmosfeer (= 200 bar). Dat
betekent dat de zuurstof enorm samengeperst is. Zo
past er veel zuurstof in de fles. Als je bijvoorbeeld een
cilinderfles hebt met een inhoud van 10 liter (er staat op de fles wat de inhoud is), dan betekent dat
bij een druk van 200 atmosfeer dat er in werkelijkheid 10 liter x 200 atm. = 2000 liter zuurstof in zit bij
een druk van 1 atmosfeer (= de druk van de buitenlucht waarin wij leven). je moet de fles voorzichtig
opdraaien en ervoor zorgen dat het niet lekt. Hoeveel druk er in de fles zit, dus hoe ‘vol’ hij nog is,
kan je aflezen op de manometer (= drukmeter). Bij levering van een volle fles staat deze op 200 atm.
Door gebruik word de druk in de fles wordt lager en het aantal liters zuurstof wordt minder. Staat de
manometer bijvoorbeeld op 47, dan weet jij (bij een fles van 10 liter) dat er nog 10 x 47 = 470 liter
zuurstof in zit. Kijk of je hiermee nog een operatie kan doen of niet. Dat hangt af van bv. de grootte
van je patiënt, van het systeem dat jij aangekoppeld hebt, van de duur van de operatie, van de mate
waarin je zuurstof laat ontsnappen naar buiten (overdrukventiel).
Het reduceerventiel zet de zuurstof om in werkbare druk. Dit is niet gelijk aan 1 atmosfeer,
je zou dan geen luchtstroom hebben. De druk wordt omgezet naar een luchtstroom uit de
fles van ongeveer 3 atm. Soms zit er een aparte drukmeter op het apparaat, waarmee je
de uitgaande druk kan aflezen. Als dit er niet opzit kan je ervan uitgaan dat het omzetten
naar werkbare druk wel gebeurd.
Als je de zuurstofcilinder opendraait, zal de manometer direct naar de waarde van de druk in de fles
springen. Je zet dan direct ook veel druk op je systeem en dat is niet zo goed voor de apparatuur
(rotameters). Draai daarom de cilinder altijd heel rustig en langzaam open, totdat het metertje
uitgeslagen is. Daarna kan je de knop helemaal opendraaien.
Je kan ook een zuurstofgenerator gebruiken Dit is een apparaat dat zuurstof haalt uit de buitenlucht
(21% O2) en zuivert naar 93-96% O2. Het apparaat maakt helaas vaak (veel) geluid. Je moet het van
te voren aanzetten het duurt even voor het de juiste zuurstof kan geven. Vaak kunnen deze apparaten
maximaal 3 – 5 liter O2 per minuut leveren. Dat is bij gezelschapsdieren voldoende. De werkdruk is
wel iets minder dan die van een cilinderfles. Dat betekent dat de snelle bypass (kan wel 32 liter O2
per minuut leveren) hier niet gebruikt kan worden. Om die reden hebben sommige praktijken er nog
een kleine zuurstofcilinder bij staan, zodat er toch een bypass-functie aanwezig is. Deze bypass functie
gebruik je, wanneer je snel veel volume nodig hebt. Als je bijvoorbeeld een paard moet beademen, heb je een
ballon met een volume van 30 liter nodig. Als je deze leeg knijpt, om het paard 1 ademteug te geven, duurt het
met de generator te lang om de ballon weer te vullen. Je kunt het paard dan niet voldoende zuurstof toedienen.
Op dat moment kun je de ballon snel weer vullen met zuurstof uit de cilinder.
, Rotameter – hiermee stel de hoeveelheid zuurstof in. De rotameter wordt ingesteld op aantal ml of
liters zuurstof per minuut. Het tolletje lees je af net onder het dakje, een
balletje lees je af in het midden van het balletje.
Verdamper – hiermee stel je de hoeveelheid gasanesthesie in. Voor iso wordt
de kleur paars gebruikt.
De zuurstof uit de rotameter komt bij een dichte verdamper helemaal niet in contact met de damp. Er
wordt dan dus geen iso toegevoegd. Zet je de verdamper open, dan gaat er een gedeelte van de
zuurstof over de vloeistof in de verdamper geleid worden. Hoe verder jij hem open zet, des te meer
zuurstof gaat er per minuut overheen. De isoflurane vloeistof verdampt erg snel. Zolang er dus
vloeistof in de pot zit, zal er damp boven hangen. Deze damp wordt meegenomen door de zuurstof
die er doorheen gaat.
als je de verdamper op 5 zet, er in het mengsel dat uiteindelijk aan de andere kant weer uit de verdamper komt,
5% isoflurane zit. En dus 95% zuurstof.
Om je systeem snel te vullen maak je gebruik van de bypass ofwel O2-flush. Het is vaak een knop die
ergens in de buurt van de verdamper zit. Als je de bypass gebruikt, dan komt er op dat moment
alleen zuurstof uit de verse gastoevoer, géén isoflurane (de verdamper wordt immers kortgesloten).
b. Het systeem
Een systeem kan uit verschillende onderdelen bestaan:
Harmonicaslangen
Deze slangen zijn wijd en hebben een lage weestand, het dier kan makkelijk ademen hierdoor. Als de slag te dun
is, is er te veel ademweerstand. Als de slang te wijd is blijft er te veel oude lucht in de slag hangen.
Ademballon
Dit is een reservoir waar anesthesiegas in zit. De grootte van de ballon moet zo zijn dat het dier er 1 ademtuig
uit kan halen. De hoeveelheid lucht van 1 ademtuig is 2-3x het ademvolume van het dier. Een al te grote ballon
is niet goed, je vergroot dan de dode ruimte. Je kan het ademvolume uitrekenen m.b.v. het gewicht van het
dier:
Ademvolume = 10-15 ml/kg (lichaamsgewicht)
Je rekent naar het streefgewicht, een dier met overgewicht heeft niet perse een groter longvolume.
