Pedagogiek en gezinsondersteuning Pagina 1 van 9 Totaaloverzicht
Kind als risico/in risico Kind als held Kind als kapitaal
Volwassene - Verantwoordelijk voor het niet laten ontsporen van je kind - Beschermen tegen verderfelijkheid van buitenaf - Kapitaal koesteren
(als risico) - Verantwoordelijkheid op te voeden tot vrije individuen, - Keuzes maken vr/h kind met oog op investering (vrije tijd,
- Beschermen tegen invloeden van buitenaf (in risico) rolmodellen …)
- Gericht op mogelijkheden v/h kind, wij leren ook v/h - Medeverantwoordelijk vr/h welzijn v/d economische
- Opvoeder als verantwoordelijke geacht ⇢ zorgplicht, kind welvaart i/h land
negatieve reacties, kwetsbaar rechtzaken - 1ste 1000 dagen cruciaal - enorme verantwoordelijkheid
- Rol individuele kenmerken van opvoeder (neiging tot
nemen risico’s, …)
- Dynamisch-risico-voordelen analyse (balans tussen
ongunstige en gunstige risico’s)
- 1ste 1000 dagen - grote druk
Samenleving - Beschermen v/h kind tegen invloeden (uithuisplaatsing) - Democratische samenleving - Neo-liberale samenleving (meritocratie)
- Beschermen v/d maatschappij tegen criminogene
leefwereld - Ondersteuning bieden a/d vrijheid van het kind, zorgen - Managementdenken
dat kinderen niet opgroeien tot autoritaire guren - Vermarkten van leeraanbod (privatisering)
- Mediawijsheid (als vb. Inmenging v/d overheid in - Rechten en gelijkheid vr/h kind
beschermen/kansen i/h onderwijs) - Overheid neemt minder verantwoordelijkheid,
individualistisch gericht
- Legitimering: gebruik van economische argumenten (ook
bij bv. Unicef)
- Beleidsvoering gericht op terugverdienmodel, investeren i/
h kind met oog op economische winst op termijn
(Heckman onderzoek) ⇢ zie nieuw decreet “1ste 1000
dagen” als preventief discour
- Waarderen wat economisch meerwaarde kan genereren
- Universalistische kind als kapitaal (verzet zie Nieuw-
Zeeland)
© Eveline Vandenberghe 2024
fi
, Pedagogiek en gezinsondersteuning Pagina 2 van 9 Totaaloverzicht
Kind als risico/in risico Kind als held Kind als kapitaal
Pedagogiek - “Riscobeheersende” pedagogiek (visie 1 - alles goed - Reformpedagogiek (methode-onderwijs, vanuit het - Alleen aanbieden dat wat als economisch goed geldt (bv.
onder controle houden) kind, ervaringsgericht, actief) Wiskunde, geen muziek) = verarming/versmalling
- Ecologische pedagogiek (visie 2 - je kan niet alles - Anti-autoritaire pedagogiek/Hartepedagogiek - Prede nes outcomes (zie evidence-based pedagogiek)
controleren), opvoeding vanuit een context, opvoeding is: (zelfbestemming en autonomie, bijzondere aandacht - Bijdragen tot pedagogiek met grootst ROI
… emoties, opvoeding en onderwijs als sociale hefboom - Meritocratisch idee: succes bepaald door inzet
- Complex en onzeker - Publieke pedagogiek (media als teaching machines)
- Meerstemmig Kritiek:
- Verbonden Kritiek laissez-faire: Chaos, verantwoordelijkheid - Belang van welbevinden/behagen
Visie 2 ⇢ Vertrouwen in ouderschap! volwassene, onzeker kind, lui, verwend, … - Democratisch ?
4 handvaten: - Belang creativiteit
1. Realistisch: onvoorspelbaar, existentieel - Ecologisch bewustzijn
2. Temper verwachtingen
3. Vanuit unieke relatie
4. Relativeren weten. opvoedingsadviezen
- Vraagstelling: Rol van opvang, rol van gezin, rol van
overheid?
Geschiedenis - Vanaf 19de e. “Jeugdcriminaliteit” (arbeidersklasse als - Jaren 60 1. Liberale Nachtwakerstaat (moralistisch, veiligheid en
potentiële broeihaard, criminogene leefomgeving) ⇢ - Anti-autoritair orde, liberaal, patriachaal, decontextualisering en
opvoeding als voedingsbodem voor jeugddelinquentie - Anti-kapitalistisch culpabilisering van moeders, lantropisch
- Vanaf 20ste e. evolutie beleid, macht overheid en - Anti-bureaucratisch 2. Gerationaliseerde overheidsinmenging (kinderarbeid =
jeugdhulp niet goed, kind als kapitaal, opkomst scholen, oog voor
1. Kinderbescherming (1912) ontwikkeling en opvoeding)
2. Jeugdbescherming (1965) 3. Sociaal-democratische welvaartstaat (oog voor welzijn
3. Bijzondere jeugdzorg (1990) - verzorgingsstaat, detraditionalisering en morele vrijheid,
4. Integrale jeugdzorg (2013) verantwoordelijkheid ouders = herculpabilisering)
4. Opkomst Neo-liberalisme (economische crisis, afbouw
2 beleidsmodellen zorg - sociale investeringsstaat, meritocratie, gelijkheid =
1. Angelsaksisch model - collectief (instituten) (19de e.) ouderlijke tekorten, terug nachtwakerstaat?)
2. Frans model - familiaal (gezin) (20ste e.)
- Institutionalisering (1) en desinstitutionalisering (2) Impact op de visie: kind als kapitaal
- Geen van beide opties ideaal ⇢ evolutie naar 1. Ontwikkelingspsychologie (beter voorspellen, meer grip
simbahuizen, paviljoensystemen, … op ontwikkeling)
2. Koude oorlog (Kapitalisme vs Communisme,
Visie op verantwoordelijkheid risico: Wetenschappelijke wedloop (technologisch, …) Rusland
1. Bij ouders - Spoetnikshock = 1ste satelliet i/d ruimte ⇢ Crisis VS:
2. Bij samenleving en ouder (speeltuig i/d publieke ruimte) vraagstelling wat is mis met onze opvoeding?)
3. Ongevallen = eigen schuld, toeval 3. Civili rights movement (Compensatieprogramma’s voor
4. Realistische benadering v/d risicotheorie ⇢ onrecht/ongelijkheid tussen zwart-wit: Headstart = elk
voorspelbaarheid van risico’s “meetbaar”, mensen kind heeft recht op de Amerikaans droom ⇢ investering
onbetrouwbaar educatie, gezondheid, …)
De cit-denken (gekeken naar meertalige achtergrond of
arbeidersklasse)
© Eveline Vandenberghe 2024
fi fi
fi
Kind als risico/in risico Kind als held Kind als kapitaal
Volwassene - Verantwoordelijk voor het niet laten ontsporen van je kind - Beschermen tegen verderfelijkheid van buitenaf - Kapitaal koesteren
(als risico) - Verantwoordelijkheid op te voeden tot vrije individuen, - Keuzes maken vr/h kind met oog op investering (vrije tijd,
- Beschermen tegen invloeden van buitenaf (in risico) rolmodellen …)
- Gericht op mogelijkheden v/h kind, wij leren ook v/h - Medeverantwoordelijk vr/h welzijn v/d economische
- Opvoeder als verantwoordelijke geacht ⇢ zorgplicht, kind welvaart i/h land
negatieve reacties, kwetsbaar rechtzaken - 1ste 1000 dagen cruciaal - enorme verantwoordelijkheid
- Rol individuele kenmerken van opvoeder (neiging tot
nemen risico’s, …)
- Dynamisch-risico-voordelen analyse (balans tussen
ongunstige en gunstige risico’s)
- 1ste 1000 dagen - grote druk
Samenleving - Beschermen v/h kind tegen invloeden (uithuisplaatsing) - Democratische samenleving - Neo-liberale samenleving (meritocratie)
- Beschermen v/d maatschappij tegen criminogene
leefwereld - Ondersteuning bieden a/d vrijheid van het kind, zorgen - Managementdenken
dat kinderen niet opgroeien tot autoritaire guren - Vermarkten van leeraanbod (privatisering)
- Mediawijsheid (als vb. Inmenging v/d overheid in - Rechten en gelijkheid vr/h kind
beschermen/kansen i/h onderwijs) - Overheid neemt minder verantwoordelijkheid,
individualistisch gericht
- Legitimering: gebruik van economische argumenten (ook
bij bv. Unicef)
- Beleidsvoering gericht op terugverdienmodel, investeren i/
h kind met oog op economische winst op termijn
(Heckman onderzoek) ⇢ zie nieuw decreet “1ste 1000
dagen” als preventief discour
- Waarderen wat economisch meerwaarde kan genereren
- Universalistische kind als kapitaal (verzet zie Nieuw-
Zeeland)
© Eveline Vandenberghe 2024
fi
, Pedagogiek en gezinsondersteuning Pagina 2 van 9 Totaaloverzicht
Kind als risico/in risico Kind als held Kind als kapitaal
Pedagogiek - “Riscobeheersende” pedagogiek (visie 1 - alles goed - Reformpedagogiek (methode-onderwijs, vanuit het - Alleen aanbieden dat wat als economisch goed geldt (bv.
onder controle houden) kind, ervaringsgericht, actief) Wiskunde, geen muziek) = verarming/versmalling
- Ecologische pedagogiek (visie 2 - je kan niet alles - Anti-autoritaire pedagogiek/Hartepedagogiek - Prede nes outcomes (zie evidence-based pedagogiek)
controleren), opvoeding vanuit een context, opvoeding is: (zelfbestemming en autonomie, bijzondere aandacht - Bijdragen tot pedagogiek met grootst ROI
… emoties, opvoeding en onderwijs als sociale hefboom - Meritocratisch idee: succes bepaald door inzet
- Complex en onzeker - Publieke pedagogiek (media als teaching machines)
- Meerstemmig Kritiek:
- Verbonden Kritiek laissez-faire: Chaos, verantwoordelijkheid - Belang van welbevinden/behagen
Visie 2 ⇢ Vertrouwen in ouderschap! volwassene, onzeker kind, lui, verwend, … - Democratisch ?
4 handvaten: - Belang creativiteit
1. Realistisch: onvoorspelbaar, existentieel - Ecologisch bewustzijn
2. Temper verwachtingen
3. Vanuit unieke relatie
4. Relativeren weten. opvoedingsadviezen
- Vraagstelling: Rol van opvang, rol van gezin, rol van
overheid?
Geschiedenis - Vanaf 19de e. “Jeugdcriminaliteit” (arbeidersklasse als - Jaren 60 1. Liberale Nachtwakerstaat (moralistisch, veiligheid en
potentiële broeihaard, criminogene leefomgeving) ⇢ - Anti-autoritair orde, liberaal, patriachaal, decontextualisering en
opvoeding als voedingsbodem voor jeugddelinquentie - Anti-kapitalistisch culpabilisering van moeders, lantropisch
- Vanaf 20ste e. evolutie beleid, macht overheid en - Anti-bureaucratisch 2. Gerationaliseerde overheidsinmenging (kinderarbeid =
jeugdhulp niet goed, kind als kapitaal, opkomst scholen, oog voor
1. Kinderbescherming (1912) ontwikkeling en opvoeding)
2. Jeugdbescherming (1965) 3. Sociaal-democratische welvaartstaat (oog voor welzijn
3. Bijzondere jeugdzorg (1990) - verzorgingsstaat, detraditionalisering en morele vrijheid,
4. Integrale jeugdzorg (2013) verantwoordelijkheid ouders = herculpabilisering)
4. Opkomst Neo-liberalisme (economische crisis, afbouw
2 beleidsmodellen zorg - sociale investeringsstaat, meritocratie, gelijkheid =
1. Angelsaksisch model - collectief (instituten) (19de e.) ouderlijke tekorten, terug nachtwakerstaat?)
2. Frans model - familiaal (gezin) (20ste e.)
- Institutionalisering (1) en desinstitutionalisering (2) Impact op de visie: kind als kapitaal
- Geen van beide opties ideaal ⇢ evolutie naar 1. Ontwikkelingspsychologie (beter voorspellen, meer grip
simbahuizen, paviljoensystemen, … op ontwikkeling)
2. Koude oorlog (Kapitalisme vs Communisme,
Visie op verantwoordelijkheid risico: Wetenschappelijke wedloop (technologisch, …) Rusland
1. Bij ouders - Spoetnikshock = 1ste satelliet i/d ruimte ⇢ Crisis VS:
2. Bij samenleving en ouder (speeltuig i/d publieke ruimte) vraagstelling wat is mis met onze opvoeding?)
3. Ongevallen = eigen schuld, toeval 3. Civili rights movement (Compensatieprogramma’s voor
4. Realistische benadering v/d risicotheorie ⇢ onrecht/ongelijkheid tussen zwart-wit: Headstart = elk
voorspelbaarheid van risico’s “meetbaar”, mensen kind heeft recht op de Amerikaans droom ⇢ investering
onbetrouwbaar educatie, gezondheid, …)
De cit-denken (gekeken naar meertalige achtergrond of
arbeidersklasse)
© Eveline Vandenberghe 2024
fi fi
fi
