Samenvatting Omgevingsrecht (Duurzame Overheid)

Omgevingsrecht
Week 1

Wat is omgevingsrecht?
• Het recht dat betrekking heeft op de ordening en bescherming van de fysieke
leefomgeving van de mens
• Fysieke leefomgeving:
• ruimtelijke ordening, milieu, infrastructuur, water, bodem, lucht,
landschappen, natuur, erfgoed, landbouw
• Actuele ontwikkelingen:
• Verlies biodiversiteit
• Energietransitie
• Verontreiniging van bodem en water
• Woningtekort
• Infrastructuur: Schiphol, Lelylijn, nieuwe ringweg Groningen

Wetgeving tot 1 januari 2024
• Wet milieubeheer (Wm), Wet bodembescherming (Wbb), Wet geluidhinder (Wgh),
Wet ruimtelijke ordening (Wro), Waterwet (Wtw), Wet natuurbescherming (Wnb),
Erfgoedwet, Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)

Rechtsgebieden
• De verschillende rechtsgebieden van de fysieke leefomgeving hebben zich via een
‘eigen weg’ ontwikkeld
• Weinig onderlinge samenhang
• Verschillende overheidsorganen verantwoordelijk (‘versnippering’)
• Met Omgevingswet (per 1 januari 2024) wordt deze samenhang wel beoogd

Geschiedenis
• 2009: motie Tweede Kamerlid Pieper
• 23 maart 2011: brief minister Schultz aan TK over aanpak herziening omgevingsrecht
• 1 juli 2015: TK stemt in met Omgevingswet
• 22 maart 2016: EK stemt in met Omgevingswet
• 31 augustus 2018: 4 AMvB’s gepubliceerd
• 22 november 2019: Omgevingsregeling gepubliceerd
• 1 januari 2024: Inwerkingtreding

Resultaat
• 26 wetten > 1 wet
• Omgevingswet x.9
• 60 algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s) > 4 AMvB’s (Niet in Wb)
• Besluit kwaliteit leefomgeving
• Besluit activiteiten leefomgeving
• Besluit bouwwerken leefomgeving
• Omgevingsbesluit
• 68 ministeriële regelingen > 1 regeling
• Omgevingsregeling

,Vier ‘verbeterdoelen’:
 Inzichtelijk omgevingsrecht
 Leefomgeving centraal
 Ruimte voor lokaal maatwerk
 Snellere besluitvorming

Omgevingswet algemeen
Van toepassing op de fysieke leefomgeving en op activiteiten die gevolgen (kunnen) hebben
voor de fysieke leefomgeving (artikel 1.2 Ow)
 Fysieke leefomgeving: Artikel 1.2, lid 2 Ow: in ieder geval (kan meer zijn):
bouwwerken, infrastructuur, watersystemen, water, bodem, lucht, landschappen,
natuur, cultureel erfgoed, werelderfgoed
 Gevolgen voor de fysieke leefomgeving: Artikel 1.2, lid 3 Ow: in ieder geval: wijzigen
van (onderdelen van) de fysieke leefomgeving, gebruik van natuurlijke hulpbronnen,
activiteiten met emissies/hinder/risico's, nalaten van activiteiten

Maatschappelijke doelen (artikel 1.3 Ow) :
Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de
bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang:
a. bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een
goede omgevingskwaliteit, ook vanwege de intrinsieke waarde van de natuur, en
b. doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter
vervulling van maatschappelijke behoeften

Zes kerninstrumenten om doelen te halen
1. Omgevingsvisie
2. Programma
3. Algemene rijksregels (AMvB)
4. Decentrale regels (gemeente/provincie)
5. Omgevingsvergunning (Besluit individueel geval)
6. Projectbesluit

, Omgevingsvisie
• Integrale visie met strategische hoofdkeuzen van beleid voor de fysieke leefomgeving
voor de lange termijn (artikel 3.2 Ow)
• Kwaliteit van de fysieke leefomgeving
• Hoofdlijnen ontwikkeling, gebruik, beheer, bescherming en behoud van het
grondgebied.

Omgevingsplan
• Artikel 2.4 Ow: De gemeenteraad stelt voor het gehele grondgebied van de gemeente
één omgevingsplan vast waarin regels over de fysieke leefomgeving worden
opgenomen
• Artikel 4.2, lid 1 Ow: Het omgevingsplan bevat voor het gehele grondgebied van de
gemeente in ieder geval de regels die nodig zijn met het oog op een evenwichtige
toedeling van functies aan locaties