PEDAGOGIEK EN
GEZINSONDERSTEUNING
,INLEIDING: EEN BEELD VAN EEN KIND
Drie stappen bij het geven van advies (WC)
• Geruststellen en normaliseren, maar tegelijk ook erkennen
• Kaderen a.d.h.v. theorie, link leggen met de cursus
• Tips of advies geven
Pedagogiek = wetenschappelijke studie van opvoeding, onderwijs en vorming
Pedagogische wetenschappen = verwijzen naar
– Meerdere subdisciplines
– Meerdere pedagogische kaders
– Meerdere onderzoeksmethodes
Pedagogiek is nauw verbonden met de ideeën en opvattingen in een samenleving over bijvoorbeeld
burgerschap, ouderschap, verantwoordelijkheid en democratie.
Twee stromingen:
Evicence Based Pedagogiek Fundamentele pedagogiek
'Wat werkt?’ ‘Wat bedoelen we met werken?’
Meten is weten: handvat prakKjk Trage fundamentele vraagstukken
Voorschrijvend Beschrijvend
GesKmuleerd door 2 tendensen NormaKef en ethisch: w&n in vraag stellen
1. Risico reducerend denken
(ouders verantw. voor ontwikkeling)
2. Individualiserend denken
= het handboek valt onder deze stroming
Stellingen:
® Pedagogiek over kinderen en jongeren, maar ook over volwassenen die willen helpen bij opvoeding
® Opvoeden gaan over meer dan stimuleren vd ontwikkeling. De ‘wereld’ wordt binnengebracht
® Opvoeden is meer dan stimuleren van hersenontwikkeling of andere ontwikkelingsdomeinen
® We moeten de wereld uitleggen en initiëren zodat ze de wereld verder zetten en vernieuwen
® Opvoeden vindt plaats tussen generaties
1
,Ontdekking van de concepten ‘kind en kindertijd’
• Niet enkel gebaseerd op biologische kenmerken
• Kindertijd is een sociaal geconstrueerde periode = sociaal contruct – Wat versta je onder kind?
• Is gebaseerd op de maatschappelijke context van dat moment (religie, politiek, filosofie)
Kind is een aparte categorie:
In de oudheid: kind krijgt aandacht
Tot laat in de middeleeuwen: kind afgebeeld als onaf of mini-volwassene
Renaissance: de ziel van het kind (Rousseau)
Geïndustrialiseerde samenleving: kind is kwetsbaar en moet beschermd worden
1960 tot vandaag: ‘jeugdland’, grootbrengen door kleinhouden (L. Dasberg)
Uit zich in verschillende contexten:
Juridisch: minderjarig versus meerderjarig
Sociologisch: afhankelijk versus onafhankelijk
Ontwikkelingspsychologie: jongvolwassene versus volwassene, uitgerekte kindertijd
Zes kindbeelden
1. Het voorspelbare kind
2. Het kind als burger
3. Het witte kind
4. Het kind als risico
5. Het kind als held
6. Het kind als kapitaal
Hoe ontstaan die kindbeelden?
• Ze zijn een weerspiegeling van de maatschappij
• Wanneer de maatschappij verandert, veranderen ook de kindbeelden.
• Ideologische basis: weerspiegeling van religieuze, filo. en pol. opvattingen in de maatschappij
Hoe wijzigen de kindbeelden doorheen de tijd?
• De kindbeelden wijzigen niet plots maar vullen elkaar aan
• Verschillende kindbeelden kunnen naast elkaar staan in één periode
Kindbeelden hebben invloed op:
• Hoe het kind naar zichzelf kijkt
• De verwachtingen van ouders en leerkrachten
• De relatie tussen kind en opvoeder en de manier van handelen
• De manier waarop men spreekt en de verwachtingen van de maatschappij
• Het beleid en de acties die men opzet (sociaal, economisch en cultureel)
2
, Het voorspelbare kind
• Kind: voorspelbaar in zijn ontwikkeling
• Volwassene: houdt ontwikkeling in hand door diagnose en classificaKe: kind = ‘maakbaar’
Het kind als burger
• Kind: burger met rechten en plichten
• Volwassene: beschouwt het kind als nog-niet-burger en voedt het op tot burgerschap
Het wiie kind
• Kind: is wit, niet meertalig en heej christelijke tradiKes
• Volwassene: houdt geen rekening met diversiteit en structurele discriminaKe
Het kind als risico
• Kind: loopt gevaar of is zelf een gevaar voor de maatschappij
• Volwassene: beschermt het kind tegen de gevaren van de samenleving en omgekeerd
Het kind als held
• Kind: weerbaar, invenKef, flexibel, onconvenKoneel en vrij.
• Volwassene: waardeert kind voor potenKeel, is toeschouwer en biedt hulp waar nodig
Het kind als kapitaal
• Kind: een investering in de toekomst. Het is menselijk kapitaal dat rendeert.
• Volwassene: heej verantwoordelijkheid om kapitaal te koesteren en erin te investeren
3
GEZINSONDERSTEUNING
,INLEIDING: EEN BEELD VAN EEN KIND
Drie stappen bij het geven van advies (WC)
• Geruststellen en normaliseren, maar tegelijk ook erkennen
• Kaderen a.d.h.v. theorie, link leggen met de cursus
• Tips of advies geven
Pedagogiek = wetenschappelijke studie van opvoeding, onderwijs en vorming
Pedagogische wetenschappen = verwijzen naar
– Meerdere subdisciplines
– Meerdere pedagogische kaders
– Meerdere onderzoeksmethodes
Pedagogiek is nauw verbonden met de ideeën en opvattingen in een samenleving over bijvoorbeeld
burgerschap, ouderschap, verantwoordelijkheid en democratie.
Twee stromingen:
Evicence Based Pedagogiek Fundamentele pedagogiek
'Wat werkt?’ ‘Wat bedoelen we met werken?’
Meten is weten: handvat prakKjk Trage fundamentele vraagstukken
Voorschrijvend Beschrijvend
GesKmuleerd door 2 tendensen NormaKef en ethisch: w&n in vraag stellen
1. Risico reducerend denken
(ouders verantw. voor ontwikkeling)
2. Individualiserend denken
= het handboek valt onder deze stroming
Stellingen:
® Pedagogiek over kinderen en jongeren, maar ook over volwassenen die willen helpen bij opvoeding
® Opvoeden gaan over meer dan stimuleren vd ontwikkeling. De ‘wereld’ wordt binnengebracht
® Opvoeden is meer dan stimuleren van hersenontwikkeling of andere ontwikkelingsdomeinen
® We moeten de wereld uitleggen en initiëren zodat ze de wereld verder zetten en vernieuwen
® Opvoeden vindt plaats tussen generaties
1
,Ontdekking van de concepten ‘kind en kindertijd’
• Niet enkel gebaseerd op biologische kenmerken
• Kindertijd is een sociaal geconstrueerde periode = sociaal contruct – Wat versta je onder kind?
• Is gebaseerd op de maatschappelijke context van dat moment (religie, politiek, filosofie)
Kind is een aparte categorie:
In de oudheid: kind krijgt aandacht
Tot laat in de middeleeuwen: kind afgebeeld als onaf of mini-volwassene
Renaissance: de ziel van het kind (Rousseau)
Geïndustrialiseerde samenleving: kind is kwetsbaar en moet beschermd worden
1960 tot vandaag: ‘jeugdland’, grootbrengen door kleinhouden (L. Dasberg)
Uit zich in verschillende contexten:
Juridisch: minderjarig versus meerderjarig
Sociologisch: afhankelijk versus onafhankelijk
Ontwikkelingspsychologie: jongvolwassene versus volwassene, uitgerekte kindertijd
Zes kindbeelden
1. Het voorspelbare kind
2. Het kind als burger
3. Het witte kind
4. Het kind als risico
5. Het kind als held
6. Het kind als kapitaal
Hoe ontstaan die kindbeelden?
• Ze zijn een weerspiegeling van de maatschappij
• Wanneer de maatschappij verandert, veranderen ook de kindbeelden.
• Ideologische basis: weerspiegeling van religieuze, filo. en pol. opvattingen in de maatschappij
Hoe wijzigen de kindbeelden doorheen de tijd?
• De kindbeelden wijzigen niet plots maar vullen elkaar aan
• Verschillende kindbeelden kunnen naast elkaar staan in één periode
Kindbeelden hebben invloed op:
• Hoe het kind naar zichzelf kijkt
• De verwachtingen van ouders en leerkrachten
• De relatie tussen kind en opvoeder en de manier van handelen
• De manier waarop men spreekt en de verwachtingen van de maatschappij
• Het beleid en de acties die men opzet (sociaal, economisch en cultureel)
2
, Het voorspelbare kind
• Kind: voorspelbaar in zijn ontwikkeling
• Volwassene: houdt ontwikkeling in hand door diagnose en classificaKe: kind = ‘maakbaar’
Het kind als burger
• Kind: burger met rechten en plichten
• Volwassene: beschouwt het kind als nog-niet-burger en voedt het op tot burgerschap
Het wiie kind
• Kind: is wit, niet meertalig en heej christelijke tradiKes
• Volwassene: houdt geen rekening met diversiteit en structurele discriminaKe
Het kind als risico
• Kind: loopt gevaar of is zelf een gevaar voor de maatschappij
• Volwassene: beschermt het kind tegen de gevaren van de samenleving en omgekeerd
Het kind als held
• Kind: weerbaar, invenKef, flexibel, onconvenKoneel en vrij.
• Volwassene: waardeert kind voor potenKeel, is toeschouwer en biedt hulp waar nodig
Het kind als kapitaal
• Kind: een investering in de toekomst. Het is menselijk kapitaal dat rendeert.
• Volwassene: heej verantwoordelijkheid om kapitaal te koesteren en erin te investeren
3
