Psychopathologie: orthopedagogische
aspecten (2020/2021)
College 1 (15-04-21)
Onderwerp: inhoud vak
Normaal vs. abnormaal
- Normaal = geen noodzaak om iets te doen
- Normaal = de afwezigheid van stoornissen
- Normaal = een statistisch gegeven
- Normaal = een ideale of gewenste toestand
- Normaal = een succesvolle adaptatie
Wij denken vooral in termen van adaptief gedrag, flexibel kunnen zijn
- Abnormaal = wel noodzaak om iets te doen
- Abnormaal = aanwezigheid van stoornissen
- Abnormaal = geen statistisch gegeven
- Abnormaal = geen ideale of gewenste toestand
- Abnormaal = geen succesvolle adaptatie
Rosenhan’s experiment (1973)
- Opname van 8 gezonde pseudopatiënten in psychiatrische klinieken door
het faken van auditieve hallucinaties (stemmen die leeg, hol, dreun
klonken)
- Alle opgenomen en gedwongen tot slikken van antipsychoticum als
voorwaarde voor ontslag & 7/8 geclassificeerd met ‘schizofrenie in remissie’
bij ontslag
- Gemiddelde duur opname: 19 dagen
- Rond 200 nieuwe ‘patiënten’ laten screenen; personeel van psychiatrisch
ziekenhuis ‘ontdekte’ 41 pseudopatiënten
- Science: ‘on being sane in insane places’
- De mensen van het experiment viel het op dat de echt opgenomen mensen
in het psychiatrisch ziekenhuis gewoon normaal gedrag vertoonden, zij
noteerden alleen veel dingen
Ontwikkelingspsychopathologie termen
- Pathologie = ziekteleer, diagnosticeren van ziektes, leren over het ontstaan
en verloop van ziektes
- Psychopathologie = leer van de psychische ziektes
- Ontwikkelingspsychopathologie = integratieve benadering om te
onderzoeken hoe psychopathologie zich door de jaren ontwikkelt
Verschil tussen psychologie en psychiatrie
, - Studie van het bewustzijn, bewustzijnsverschijnselen,
gedragsverschijnselen, kunde van de ziel, normaal tot afwijkend →
psychologie
- Diagnosticeren en behandelen van mensen met psychische symptomen die
gepaard gaan met problemen, medische achtergrond, gebruik van
medicatie → psychiatrie
- Pedagogiek = opvoedingsleer, ontwikkeling staat centraal,
omgevingsfactoren staan centraal, atypische ontwikkeling,
gedragsproblemen bij kinderen en jeugdigen, klinische ontwikkeling,
gevolgen van atypisch opvoeden.
Ontwikkelingspsychopathologie = beperkingen in het dagelijks leven zijn
afhankelijk van de kwaliteit van het vervullen van ontwikkelingstaken. Drie
belangrijke domeinen:
- Taal
- Motoriek
- Sociaal
Psychopathologie
- Verstoorde ontwikkeling:
de normale ontwikkeling is
verstoord
- Gedrag is niet (meer)
passend bij het niveau van
ontwikkeling van een kind
Dus!
- Afwijkend gedrag is
afhankelijk van het
moment dat het kind het
gedrag laat zien
We moeten dus goed weten hoe de normale ontwikkeling verloopt voordat wij iets
kunnen zeggen over afwijkende ontwikkeling
- Hoe ontstaat gedrag?
- Hoe wordt een kind volwassen?
- Hoe leren kinderen?
- Hoe ontwikkelen de cognitieve vaardigheden zich?
- Wat is van invloed op de ontwikkeling van een kind?
- Hoe ontwikkelt de persoonlijkheid zich
Als ontwikkeling anders verloopt
- Hoe kunnen we de ontwikkeling van kinderen bevorderen waardoor het
zich toch normaal en goed kan ontwikkelen?
Je gaat dit onderzoeken door te beschrijven en verklaren
Psychopathologie & basisprincipes van pedagogiek
- Een kind heeft opvoeding nodig om tot ontwikkeling te kunnen komen!
, - We gaan ervanuit dat we kinderen kunnen vormen door middel van
opvoeding: taak van de ouders, leerkrachten
Psychopathologie
- Stoornis = een lichamelijke (hersen)afwijking
- Beperking = iemand kan door die stoornis iets niet
- Handicap = wanneer de maatschappelijke rol invulling beperkt wordt,
wanneer je niet kunt werken
Psychopathologie ontstaat door een interactie van verschillende variabelen op
een bepaald moment. Ontwikkelingsmodel, dit zijn de variabelen die invloed
hebben op de ontwikkeling van een kind op een bepaald moment en door de tijd
heen:
- Biologische context: genetica
Leerproblemen, concentratieproblemen, sociale problemen (geen vrienden) &
emotionele problemen (angstig gedrag). Je wil dit gedrag beter begrijpen, je gaat
dan opzoek naar mogelijke onderliggende verklaringen. Je kan verschillende
verklaringen bedenken waarom kinderen deze problemen laten zien
- Beneden gemiddelde intelligentie
- Sociale beperkingen
- Hechtingsproblematiek
Verklaringstheorieën:
1. Psychoanalyse: psychodynamische/analytische theorieën
Psychopathologie =
- Klassieke psychoanalyse: fixatie of regressie (Freud)
- Egopsychologie: onvermogen om de problemen van ontwikkelingsstadia
het hoofd te bieden (Erikson)
Hoe ontwikkelt psychopathologie?
- Klassieke psychoanalyse: conflicten, id, ego, superego
- Egopsychologie: falen om ontwikkelingsstadia te doorlopen
Interactie ontwikkeling (kindervaringen) en omgevingsprocessen
2. Behaviorisme: leertheoretisch, sociale leertheorie
Psychopathologie = onaangepast gedrag
, Hoe ontwikkelt psychopathologie? → Versterken van onaangepast gedrag
- Klassieke conditionering (Pavlov)
- Operante conditionering (Skinner)
- Sociale leertheorie (Bandura)
Watson (grondlegger van het behaviorisme): Little Albert
- Theorie over emoties
- Onderzoek bij kinderen hoe emoties ontstaan en kunnen worden afgeleerd
& aangeleerd
- Fear conditioning
3. Biologisch medisch model
- Psychopathologie = mentale ziekte
- Ontstaat door een organische disfunctie → in het brein
- Neuropsychologisch: relatie brein-gedrag
- Aanlegfactor
- Maar! Omgevingsfactoren spelen altijd mee
Neuropsychologisch denkmodel
& psychopathologie
4. Systemisch
pedagogisch
aspecten (2020/2021)
College 1 (15-04-21)
Onderwerp: inhoud vak
Normaal vs. abnormaal
- Normaal = geen noodzaak om iets te doen
- Normaal = de afwezigheid van stoornissen
- Normaal = een statistisch gegeven
- Normaal = een ideale of gewenste toestand
- Normaal = een succesvolle adaptatie
Wij denken vooral in termen van adaptief gedrag, flexibel kunnen zijn
- Abnormaal = wel noodzaak om iets te doen
- Abnormaal = aanwezigheid van stoornissen
- Abnormaal = geen statistisch gegeven
- Abnormaal = geen ideale of gewenste toestand
- Abnormaal = geen succesvolle adaptatie
Rosenhan’s experiment (1973)
- Opname van 8 gezonde pseudopatiënten in psychiatrische klinieken door
het faken van auditieve hallucinaties (stemmen die leeg, hol, dreun
klonken)
- Alle opgenomen en gedwongen tot slikken van antipsychoticum als
voorwaarde voor ontslag & 7/8 geclassificeerd met ‘schizofrenie in remissie’
bij ontslag
- Gemiddelde duur opname: 19 dagen
- Rond 200 nieuwe ‘patiënten’ laten screenen; personeel van psychiatrisch
ziekenhuis ‘ontdekte’ 41 pseudopatiënten
- Science: ‘on being sane in insane places’
- De mensen van het experiment viel het op dat de echt opgenomen mensen
in het psychiatrisch ziekenhuis gewoon normaal gedrag vertoonden, zij
noteerden alleen veel dingen
Ontwikkelingspsychopathologie termen
- Pathologie = ziekteleer, diagnosticeren van ziektes, leren over het ontstaan
en verloop van ziektes
- Psychopathologie = leer van de psychische ziektes
- Ontwikkelingspsychopathologie = integratieve benadering om te
onderzoeken hoe psychopathologie zich door de jaren ontwikkelt
Verschil tussen psychologie en psychiatrie
, - Studie van het bewustzijn, bewustzijnsverschijnselen,
gedragsverschijnselen, kunde van de ziel, normaal tot afwijkend →
psychologie
- Diagnosticeren en behandelen van mensen met psychische symptomen die
gepaard gaan met problemen, medische achtergrond, gebruik van
medicatie → psychiatrie
- Pedagogiek = opvoedingsleer, ontwikkeling staat centraal,
omgevingsfactoren staan centraal, atypische ontwikkeling,
gedragsproblemen bij kinderen en jeugdigen, klinische ontwikkeling,
gevolgen van atypisch opvoeden.
Ontwikkelingspsychopathologie = beperkingen in het dagelijks leven zijn
afhankelijk van de kwaliteit van het vervullen van ontwikkelingstaken. Drie
belangrijke domeinen:
- Taal
- Motoriek
- Sociaal
Psychopathologie
- Verstoorde ontwikkeling:
de normale ontwikkeling is
verstoord
- Gedrag is niet (meer)
passend bij het niveau van
ontwikkeling van een kind
Dus!
- Afwijkend gedrag is
afhankelijk van het
moment dat het kind het
gedrag laat zien
We moeten dus goed weten hoe de normale ontwikkeling verloopt voordat wij iets
kunnen zeggen over afwijkende ontwikkeling
- Hoe ontstaat gedrag?
- Hoe wordt een kind volwassen?
- Hoe leren kinderen?
- Hoe ontwikkelen de cognitieve vaardigheden zich?
- Wat is van invloed op de ontwikkeling van een kind?
- Hoe ontwikkelt de persoonlijkheid zich
Als ontwikkeling anders verloopt
- Hoe kunnen we de ontwikkeling van kinderen bevorderen waardoor het
zich toch normaal en goed kan ontwikkelen?
Je gaat dit onderzoeken door te beschrijven en verklaren
Psychopathologie & basisprincipes van pedagogiek
- Een kind heeft opvoeding nodig om tot ontwikkeling te kunnen komen!
, - We gaan ervanuit dat we kinderen kunnen vormen door middel van
opvoeding: taak van de ouders, leerkrachten
Psychopathologie
- Stoornis = een lichamelijke (hersen)afwijking
- Beperking = iemand kan door die stoornis iets niet
- Handicap = wanneer de maatschappelijke rol invulling beperkt wordt,
wanneer je niet kunt werken
Psychopathologie ontstaat door een interactie van verschillende variabelen op
een bepaald moment. Ontwikkelingsmodel, dit zijn de variabelen die invloed
hebben op de ontwikkeling van een kind op een bepaald moment en door de tijd
heen:
- Biologische context: genetica
Leerproblemen, concentratieproblemen, sociale problemen (geen vrienden) &
emotionele problemen (angstig gedrag). Je wil dit gedrag beter begrijpen, je gaat
dan opzoek naar mogelijke onderliggende verklaringen. Je kan verschillende
verklaringen bedenken waarom kinderen deze problemen laten zien
- Beneden gemiddelde intelligentie
- Sociale beperkingen
- Hechtingsproblematiek
Verklaringstheorieën:
1. Psychoanalyse: psychodynamische/analytische theorieën
Psychopathologie =
- Klassieke psychoanalyse: fixatie of regressie (Freud)
- Egopsychologie: onvermogen om de problemen van ontwikkelingsstadia
het hoofd te bieden (Erikson)
Hoe ontwikkelt psychopathologie?
- Klassieke psychoanalyse: conflicten, id, ego, superego
- Egopsychologie: falen om ontwikkelingsstadia te doorlopen
Interactie ontwikkeling (kindervaringen) en omgevingsprocessen
2. Behaviorisme: leertheoretisch, sociale leertheorie
Psychopathologie = onaangepast gedrag
, Hoe ontwikkelt psychopathologie? → Versterken van onaangepast gedrag
- Klassieke conditionering (Pavlov)
- Operante conditionering (Skinner)
- Sociale leertheorie (Bandura)
Watson (grondlegger van het behaviorisme): Little Albert
- Theorie over emoties
- Onderzoek bij kinderen hoe emoties ontstaan en kunnen worden afgeleerd
& aangeleerd
- Fear conditioning
3. Biologisch medisch model
- Psychopathologie = mentale ziekte
- Ontstaat door een organische disfunctie → in het brein
- Neuropsychologisch: relatie brein-gedrag
- Aanlegfactor
- Maar! Omgevingsfactoren spelen altijd mee
Neuropsychologisch denkmodel
& psychopathologie
4. Systemisch
pedagogisch
