Portfolio VVZ
Ontwikkeling van de beroepscompetenties van de hbo-verpleegkunde student in
de praktijk
Naam student: Melissa Kroezen
Studentennummer: 1160217
Module: VPK-.V024
Studiejaar 2024-2025
1e Versie: V018
Huidige versie: V024
OE-verantwoordelijken: Jobke Wentzel en Miriam Oosterom
1
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.................................................................................................................................................2
1. Onderzoeks- en veranderopdracht...............................................................................................................4
2. Gegevens Stagiaire.......................................................................................................................................7
2.1 Curriculum vitae.....................................................................................................................................7
Gegevens stagiaire............................................................................................................................................7
Curriculum vitae...........................................................................................................................................7
2.2 Aanvullende informatie stage.................................................................................................................9
2.3 Beoordelingen voorgaande semesters.................................................................................................10
2.4 Signaleringsplan (indien van toepassing)..............................................................................................10
3. Leeractiviteiten per beroepstaak................................................................................................................13
3.1 Beroepstaak 1: De eigen professionele bijdrage aan praktijkgericht onderzoek..................................13
Leeruitkomst 1........................................................................................................................................13
Leeruitkomst 2........................................................................................................................................14
Leeruitkomst 3........................................................................................................................................15
3.2 Beroepstaak 2: Duurzaam verbeteren van de beroepspraktijk.............................................................15
Leeruitkomst 1:.......................................................................................................................................15
Leeruitkomst 2:.......................................................................................................................................16
Leeruitkomst 3:.......................................................................................................................................16
3.3 Beroepstaak 3: Eigen professionele identiteit en profilering................................................................17
4. Bewijzen.....................................................................................................................................................18
4.1 Bewijzen beroepstaak 1............................................................................................................................20
Bewijsstuk Samenwerkingsrelatie...........................................................................................................20
Bewijsstuk Mijn reflectie op de Onderzoeksopzet “Van Teleurstelling naar Groei”...............................24
Bewijsstuk: Groei in onderzoek en leiderschap – Mijn reis door de onderzoekscyclus..........................25
Bewijsstuk: Mijn Groei in Coderen..........................................................................................................26
Bewijsstuk Discussie...............................................................................................................................27
Bewijsstuk borging..................................................................................................................................28
4.2 Bewijzen beroepstaak 2........................................................................................................................29
Bewijsstuk kwaliteit van de zorg visie.........................................................................................................29
Bewijsstuk Coachende houding..............................................................................................................31
Bewijsstuk SWOT-analyse.......................................................................................................................33
2
, 4.3 Bewijzen beroepstaak 3........................................................................................................................35
Workshop paardenmanagement. 10-09-2024........................................................................................35
Bewijsstuk Caluwé test en Belbin test....................................................................................................36
Bewijsstuk: Geslaagd in het leven: Kleine stappen naar meer zelfmotivatie- 10/11-12-2024................36
Bewijsstuk: Persoonlijk Leiderschap en Invloed......................................................................................37
Bewijsstuk: Het overwinnen van Perfectionisme........................................................................................38
Bewijsstuk: Reflectie verpleegkundig leiderschap......................................................................................40
5. Formatieve beoordelingen.........................................................................................................................41
5.1 Formatieve beoordeling I: Start onderzoeks-en veranderopdracht en leeractiviteiten
competentieontwikkeling (hoofdstukken 1, 2 en 3)...................................................................................41
5.2 Formatieve beoordeling II: Competentieontwikkeling..........................................................................42
5.3 Formatieve beoordeling III: Voortgang en eigen regie op weg naar het selfassessment......................44
6. Selfassessment competentieontwikkeling en adviesbeoordeling...............................................................46
6.1 Verklaring student................................................................................................................................46
6.2 Beroepstaak 1.......................................................................................................................................47
6.3 Beroepstaak 2.......................................................................................................................................51
6.4 Beroepstaak 3 Eigen professionele identiteit en profilering.................................................................55
7. Literatuurlijst..............................................................................................................................................58
8. Bijlages........................................................................................................................................................61
Bijlage 1 Belbintest.....................................................................................................................................61
Bijlage 2: Samenwerkingsafspraken en onze visie......................................................................................62
Bijlage 3: Feedback samenwerken..............................................................................................................63
Feedback samenwerking na vijf weken .................................................................................................63
Feedback samenwerking na tien weken.................................................................................................63
Feedback samenwerking van Mariëlle na tien weken............................................................................64
Feedback samenwerking opdrachtgevers...............................................................................................64
Bijlage 4: Interview Karin, Coördinator Netwerk Dementie Drenthe..........................................................65
Uitwerking interview..............................................................................................................................65
Feedback interview.................................................................................................................................67
Bijlage 5: Kennistoets..................................................................................................................................67
Bijlage 6: Uitkomsten Caluwé kleurentest..................................................................................................67
Bijlage 7: Feedback coderen, Ashley...........................................................................................................68
Bijlage 8: feedback, coachende houding.....................................................................................................68
Bijlage 9: feedback Ashley, voorzitter.........................................................................................................68
Bijlage 10: Feedback Ashley, communicatiestijl naar doelgroep................................................................69
3
, Bijlage 11: Feedback Mariëlle, Onderzoek: Voortgang en Ontwikkeling....................................................69
Bijlage 12: Feedback Mariëlle, Verpleegkundig leiderschap.......................................................................69
Bijlage 13: interview Zaanstreek-Waterlanden...........................................................................................70
Bijlage 14: PDDOEN-cyclus, verbeteren van Zorgkwaliteit..........................................................................70
Bijlage 15: stakeholders-analyse.................................................................................................................71
Bijlage 16: Flyer onderzoek.........................................................................................................................73
Bijlage 17: SWOT-analyse...........................................................................................................................74
Bijlage 18: Contact en feedback Zaanstreek-Waterlanden.........................................................................74
Bijlage 19: feedback kwaliteit van de zorg..................................................................................................74
Feedback mijn eigen visie.......................................................................................................................74
Feedback opdrachtgevers.......................................................................................................................74
Bijlage 19: feedback houding presentatie...................................................................................................75
Beoordelingsformulier Portfolio-assessment Verbeteren van Zorg (beoordelingsformulier).........................76
1. Onderzoeks- en veranderopdracht
Verdiep je in de onderzoeks-en veranderopdracht, de context waarin het onderzoek gaat plaatsvinden
(micro, meso en macroniveau) en bereidt een gesprek voor met de opdrachtgever. Geef de onderzoeks- en
veranderopdracht hier weer na het gesprek met de opdrachtgever.
Ik volg mijn VVZ stage bij Netwerk Dementie Drenthe in Meppel. De organisatie werkt samen met
verschillende partijen zoals gemeenten, welzijnsorganisaties, zorgverleners etc. door deze verbindingen
binnen de regio Drenthe willen ze ervoor zorgen dat de zorg voor mensen met dementie zo optimaal en
toegankelijk mogelijk is voor goede/passende zorg en ondersteuning. Dit heeft als uiteindelijk doel dat de
kwaliteit en de vindbaarheid van de zorg voor mensen met dementie verbeterd wordt in de regio Drenthe.
De visie van de organisatie richt zich op de integrale en persoonlijke zorg voor mensen met dementie,
waarbij de persoon centraal staat. De visie van Netwerk Dementie Drenthe is dat er een omgeving ontstaat
waarin mensen met dementie en hun naasten volwaardig mee kunnen blijven doen in de dagelijkse
samenleving (Netwerk Dementie Drenthe, 2024).
Het onderzoek wordt uitgevoerd in de regio Meppel. Uiteraard zullen we er rekening mee houden dat de
uitkomsten van het onderzoek niet alleen in Meppel kunnen worden ingezet maar in de gehele regio
Drenthe.
Het onderzoek waar ik mij het komende half jaar van mijn VVZ stage mee bezig ga houden richt zich op de
positionering van casemanagers dementie in Drenthe. Het onderzoek heeft als doel om de positie van
casemanagers dementie in Drenthe te verbeteren. Het doel van het onderzoek is het versterken van de
positionering van CMD(casemanagers) door te kijken hoe zij eerder kunnen worden ingezet, zodat mensen
met dementie en hun naasten eerder ondersteuning en begeleiding kunnen krijgen in de niet-pluisfase. Het
4
,belang van het direct inzetten van CMD bij de niet pluis-fase is dat er met elkaar direct een stabiele situatie
kan worden gecreëerd die niet alleen goed is voor de mens met dementie maar ook voor hun naasten
(Zorginstituut Nederland, 2024). In de begin fase ervaren veel patiënten onzekerheid, verwarring en angst
door de veranderingen die ze aan zichzelf merken. Door direct in deze fase een stabiele thuissituatie te
creëren helpt het om een veilige en rustige basis te bieden en leren ze omgaan met de onzekerheden die zij
ervaren. Wat het welzijn van de patiënt ondersteunt en het mogelijk maakt om langer zelfstandig te blijven
wonen (Staat van Volksgezondheid en Zorg et al., 2018).
Wanneer de CMD direct betrokken is in de niet-pluis fase kunnen ze zorgen voor vroegtijdige signalering,
gerichte ondersteuning, proactief werken aan het voorkomen van crisis en efficiënter coördineren van zorg.
Dit leidt er toe dat de CMD minder stress, minder spoedwerk en een beter beheersbare werkdruk hebben
terwijl de zorg voor de patiënt en naasten wordt verbeterd (Huijsman et al., 2024).
Uit eerdere onderzoeken is gebleken dat casemanagers de kwaliteit van het leven van mensen met
dementie aanzienlijk verbeteren (Zorgstandaard Dementie, 2024).
Opvallend is dat de betrokkenheid van de casemanagers in de signaleringen fase ook wel de niet-pluis fase
genoemd zeer beperkt is. Uit de 2023 cijfers van Alzheimer Nederland blijkt dat er in Nederland zo’n
300.000 mensen met dementie zijn waarvan er in de regio Drenthe zo’n 10.000 mensen met dementie
wonen. Dit zou in de loop van 10 jaar met 30% stijgen door dat er steeds meer vergrijzing komt. Van deze
300.000 wonen op dit moment ruim 80.000 mensen in verzorgings- of verpleeghuizen (Alzheimer
Nederland, 2021) (ABF Research, 2024b).
Op dit moment blijkt uit rapport van HHM dat volgens de cijfers van Alzheimer Nederland in 2020 er van de
thuiswonende mensen met dementie maar 33% tot 41% begeleid wordt door een CMD. Dit heeft volgens
het rapport van HHM te maken met verschillende redenen zoals:
- Mensen worden pas laat gediagnostiseerd met dementie
- Ook gaan de verwijzingen van huisartsen of POH’er (praktijkondersteuner) moeizaam, want zo’n
30% van de mensen die dementie hebben of in de niet pluis-fase zitten worden door de huisarts of
POH’er niet gewezen op het recht van een CMD.
- Te weinig CMD in de praktijk. hierdoor komen lange wachtlijsten en hoge werkdruk en caseload bij
de CMD die er wel zijn(Jansen et al., 2021).
Het onderzoek omvat 3 verschillende niveaus: micro-, meso- en macroniveau.
Het microniveau richt zich op mensen met dementie en hun naasten. Het is belangrijk te onderzoeken hoe
bekend zij zijn met CMD en in hoeverre casemanagers al worden ingeschakeld, vooral tijdens de niet pluis-
fase. In deze fase zijn de symptomen vaak vaag, wat het moeilijk maakt om hulp te zoeken. Angst,
ontkenning en onbekendheid met CMD spelen hierbij een rol, zowel bij de patiënt als hun naasten. Het
vergroten van de bekendheid en toegankelijkheid van de CMD is daarom essentieel. Dit kan helpen om
tijdige ondersteuning te bieden, wat bijdraagt aan een betere levenskwaliteit voor mensen met dementie.
Het mesoniveau omvat de formele zorgverleners die betrokken zijn bij deze groep mensen. Dit zijn vaak
huisartsen, praktijkondersteuners, wijkverpleegkundigen en andere professionals. Casemanagers zijn
betrokken bij het kernteam van de huisartspraktijk. Bij een goede inzet van casemanagers zouden deze met
name de praktijkondersteuners kunnen ontlasten. Hiernaast kan de tijdige betrokkenheid van een
casemanager veel betekenen voor de patiënt en zijn omgeving. Helaas verloopt de doorverwijzing naar een
5
, casemanager niet vlekkeloos waardoor het in de praktijk veel voorkomt dat niet direct een casemanager
wordt ingezet. Het is op dit moment nog niet duidelijk waarom dit dat bij ons in Meppel niet voorspoedig
verloopt, dit gaan wij gedurende ons onderzoek uitzoeken.
Op het macroniveau wordt er gekeken naar de bredere maatschappelijke en beleidscontext zoals de
financieringssystemen en zorgstandaarden voor dementiezorg. Ook worden de initiatieven van landelijke
en regionale schaal hierin meegenomen. Denk hierbij aan programma’s die in andere provincies succesvol
worden ingezet. Door het vergelijken kunnen we waardevolle inzichten krijgen op het gebied van het
inzetten van CMD die kunnen bijdragen aan een gerichte oplossing voor de specifieke behoeftes van de
patiënten en de organisatie. Door kennis en ervaring uit verschillende regio’s te delen, kunnen
beleidmakers en zorgverleners strategieën ontwikkelen die de kwaliteit van de zorg en ondersteuning uit
eindelijk gaat verbeteren.
De voorlopige onderzoeksvraag is als volgt: “Hoe kunnen we de positionering van Casemanagers Dementie
in Gemeente Meppel versterken bij mensen in de niet-pluisfase van dementie en hun naasten, zodat ze tijdig
ingezet kunnen worden en zo kan bijdragen aan een goed leven met dementie?”
Voorafgaand aan het onderzoek zijn er gesprekken gepland met de opdrachtgever. Hierin worden cruciale
onderwerpen besproken zoals:
- Duidelijkheid creëren over de onderzoeksopdracht. Waar liggen de wensen en behoeftes van de
opdrachtgever? Welke verwachtingen hebben de opdrachtgevers van het onderzoek? Hoe kunnen
we de bekendheid vergroten ten aanzien van casemanagers, wat zijn hun eigen ideeën hierover?
- Huidige situatie en uitdagingen: Wat zien zij als de belangrijkste obstakels voor casemanagers om
eerder contact te leggen met cliënten? Zijn deze uitdagingen vooral te vinden binnen de formele of
informele zorgverlening?
- Samenwerking met andere zorgverleners: In welke mate is er momenteel samenwerking tussen
casemanagers, huisartsen en andere zorgverleners in de regio? Zijn er al bestaande
samenwerkingsverbanden of routes die verder ontwikkeld kunnen worden?
- Succesvolle voorbeelden elders: Welke initiatieven elders in Nederland worden gezien als succesvol
in het versterken van de inzet van casemanagers? En hoe kunnen deze best practices toegepast
worden in Drenthe?
Naar aanleiding van het gesprek gaan we de onderzoeks- en veranderopdracht verder verfijnen en zoeken
we de verdieping op. Gedurende de komende weken zullen interviews plaatsvinden met zorgverleners,
casemanagers, mensen met dementie en hun naasten. Ook wordt onderzocht hoe andere regio’s in
Nederland de inzet van casemanagers hebben versterkt, zodat Drenthe kan leren van deze ervaringen en
successen.
6
Ontwikkeling van de beroepscompetenties van de hbo-verpleegkunde student in
de praktijk
Naam student: Melissa Kroezen
Studentennummer: 1160217
Module: VPK-.V024
Studiejaar 2024-2025
1e Versie: V018
Huidige versie: V024
OE-verantwoordelijken: Jobke Wentzel en Miriam Oosterom
1
,Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.................................................................................................................................................2
1. Onderzoeks- en veranderopdracht...............................................................................................................4
2. Gegevens Stagiaire.......................................................................................................................................7
2.1 Curriculum vitae.....................................................................................................................................7
Gegevens stagiaire............................................................................................................................................7
Curriculum vitae...........................................................................................................................................7
2.2 Aanvullende informatie stage.................................................................................................................9
2.3 Beoordelingen voorgaande semesters.................................................................................................10
2.4 Signaleringsplan (indien van toepassing)..............................................................................................10
3. Leeractiviteiten per beroepstaak................................................................................................................13
3.1 Beroepstaak 1: De eigen professionele bijdrage aan praktijkgericht onderzoek..................................13
Leeruitkomst 1........................................................................................................................................13
Leeruitkomst 2........................................................................................................................................14
Leeruitkomst 3........................................................................................................................................15
3.2 Beroepstaak 2: Duurzaam verbeteren van de beroepspraktijk.............................................................15
Leeruitkomst 1:.......................................................................................................................................15
Leeruitkomst 2:.......................................................................................................................................16
Leeruitkomst 3:.......................................................................................................................................16
3.3 Beroepstaak 3: Eigen professionele identiteit en profilering................................................................17
4. Bewijzen.....................................................................................................................................................18
4.1 Bewijzen beroepstaak 1............................................................................................................................20
Bewijsstuk Samenwerkingsrelatie...........................................................................................................20
Bewijsstuk Mijn reflectie op de Onderzoeksopzet “Van Teleurstelling naar Groei”...............................24
Bewijsstuk: Groei in onderzoek en leiderschap – Mijn reis door de onderzoekscyclus..........................25
Bewijsstuk: Mijn Groei in Coderen..........................................................................................................26
Bewijsstuk Discussie...............................................................................................................................27
Bewijsstuk borging..................................................................................................................................28
4.2 Bewijzen beroepstaak 2........................................................................................................................29
Bewijsstuk kwaliteit van de zorg visie.........................................................................................................29
Bewijsstuk Coachende houding..............................................................................................................31
Bewijsstuk SWOT-analyse.......................................................................................................................33
2
, 4.3 Bewijzen beroepstaak 3........................................................................................................................35
Workshop paardenmanagement. 10-09-2024........................................................................................35
Bewijsstuk Caluwé test en Belbin test....................................................................................................36
Bewijsstuk: Geslaagd in het leven: Kleine stappen naar meer zelfmotivatie- 10/11-12-2024................36
Bewijsstuk: Persoonlijk Leiderschap en Invloed......................................................................................37
Bewijsstuk: Het overwinnen van Perfectionisme........................................................................................38
Bewijsstuk: Reflectie verpleegkundig leiderschap......................................................................................40
5. Formatieve beoordelingen.........................................................................................................................41
5.1 Formatieve beoordeling I: Start onderzoeks-en veranderopdracht en leeractiviteiten
competentieontwikkeling (hoofdstukken 1, 2 en 3)...................................................................................41
5.2 Formatieve beoordeling II: Competentieontwikkeling..........................................................................42
5.3 Formatieve beoordeling III: Voortgang en eigen regie op weg naar het selfassessment......................44
6. Selfassessment competentieontwikkeling en adviesbeoordeling...............................................................46
6.1 Verklaring student................................................................................................................................46
6.2 Beroepstaak 1.......................................................................................................................................47
6.3 Beroepstaak 2.......................................................................................................................................51
6.4 Beroepstaak 3 Eigen professionele identiteit en profilering.................................................................55
7. Literatuurlijst..............................................................................................................................................58
8. Bijlages........................................................................................................................................................61
Bijlage 1 Belbintest.....................................................................................................................................61
Bijlage 2: Samenwerkingsafspraken en onze visie......................................................................................62
Bijlage 3: Feedback samenwerken..............................................................................................................63
Feedback samenwerking na vijf weken .................................................................................................63
Feedback samenwerking na tien weken.................................................................................................63
Feedback samenwerking van Mariëlle na tien weken............................................................................64
Feedback samenwerking opdrachtgevers...............................................................................................64
Bijlage 4: Interview Karin, Coördinator Netwerk Dementie Drenthe..........................................................65
Uitwerking interview..............................................................................................................................65
Feedback interview.................................................................................................................................67
Bijlage 5: Kennistoets..................................................................................................................................67
Bijlage 6: Uitkomsten Caluwé kleurentest..................................................................................................67
Bijlage 7: Feedback coderen, Ashley...........................................................................................................68
Bijlage 8: feedback, coachende houding.....................................................................................................68
Bijlage 9: feedback Ashley, voorzitter.........................................................................................................68
Bijlage 10: Feedback Ashley, communicatiestijl naar doelgroep................................................................69
3
, Bijlage 11: Feedback Mariëlle, Onderzoek: Voortgang en Ontwikkeling....................................................69
Bijlage 12: Feedback Mariëlle, Verpleegkundig leiderschap.......................................................................69
Bijlage 13: interview Zaanstreek-Waterlanden...........................................................................................70
Bijlage 14: PDDOEN-cyclus, verbeteren van Zorgkwaliteit..........................................................................70
Bijlage 15: stakeholders-analyse.................................................................................................................71
Bijlage 16: Flyer onderzoek.........................................................................................................................73
Bijlage 17: SWOT-analyse...........................................................................................................................74
Bijlage 18: Contact en feedback Zaanstreek-Waterlanden.........................................................................74
Bijlage 19: feedback kwaliteit van de zorg..................................................................................................74
Feedback mijn eigen visie.......................................................................................................................74
Feedback opdrachtgevers.......................................................................................................................74
Bijlage 19: feedback houding presentatie...................................................................................................75
Beoordelingsformulier Portfolio-assessment Verbeteren van Zorg (beoordelingsformulier).........................76
1. Onderzoeks- en veranderopdracht
Verdiep je in de onderzoeks-en veranderopdracht, de context waarin het onderzoek gaat plaatsvinden
(micro, meso en macroniveau) en bereidt een gesprek voor met de opdrachtgever. Geef de onderzoeks- en
veranderopdracht hier weer na het gesprek met de opdrachtgever.
Ik volg mijn VVZ stage bij Netwerk Dementie Drenthe in Meppel. De organisatie werkt samen met
verschillende partijen zoals gemeenten, welzijnsorganisaties, zorgverleners etc. door deze verbindingen
binnen de regio Drenthe willen ze ervoor zorgen dat de zorg voor mensen met dementie zo optimaal en
toegankelijk mogelijk is voor goede/passende zorg en ondersteuning. Dit heeft als uiteindelijk doel dat de
kwaliteit en de vindbaarheid van de zorg voor mensen met dementie verbeterd wordt in de regio Drenthe.
De visie van de organisatie richt zich op de integrale en persoonlijke zorg voor mensen met dementie,
waarbij de persoon centraal staat. De visie van Netwerk Dementie Drenthe is dat er een omgeving ontstaat
waarin mensen met dementie en hun naasten volwaardig mee kunnen blijven doen in de dagelijkse
samenleving (Netwerk Dementie Drenthe, 2024).
Het onderzoek wordt uitgevoerd in de regio Meppel. Uiteraard zullen we er rekening mee houden dat de
uitkomsten van het onderzoek niet alleen in Meppel kunnen worden ingezet maar in de gehele regio
Drenthe.
Het onderzoek waar ik mij het komende half jaar van mijn VVZ stage mee bezig ga houden richt zich op de
positionering van casemanagers dementie in Drenthe. Het onderzoek heeft als doel om de positie van
casemanagers dementie in Drenthe te verbeteren. Het doel van het onderzoek is het versterken van de
positionering van CMD(casemanagers) door te kijken hoe zij eerder kunnen worden ingezet, zodat mensen
met dementie en hun naasten eerder ondersteuning en begeleiding kunnen krijgen in de niet-pluisfase. Het
4
,belang van het direct inzetten van CMD bij de niet pluis-fase is dat er met elkaar direct een stabiele situatie
kan worden gecreëerd die niet alleen goed is voor de mens met dementie maar ook voor hun naasten
(Zorginstituut Nederland, 2024). In de begin fase ervaren veel patiënten onzekerheid, verwarring en angst
door de veranderingen die ze aan zichzelf merken. Door direct in deze fase een stabiele thuissituatie te
creëren helpt het om een veilige en rustige basis te bieden en leren ze omgaan met de onzekerheden die zij
ervaren. Wat het welzijn van de patiënt ondersteunt en het mogelijk maakt om langer zelfstandig te blijven
wonen (Staat van Volksgezondheid en Zorg et al., 2018).
Wanneer de CMD direct betrokken is in de niet-pluis fase kunnen ze zorgen voor vroegtijdige signalering,
gerichte ondersteuning, proactief werken aan het voorkomen van crisis en efficiënter coördineren van zorg.
Dit leidt er toe dat de CMD minder stress, minder spoedwerk en een beter beheersbare werkdruk hebben
terwijl de zorg voor de patiënt en naasten wordt verbeterd (Huijsman et al., 2024).
Uit eerdere onderzoeken is gebleken dat casemanagers de kwaliteit van het leven van mensen met
dementie aanzienlijk verbeteren (Zorgstandaard Dementie, 2024).
Opvallend is dat de betrokkenheid van de casemanagers in de signaleringen fase ook wel de niet-pluis fase
genoemd zeer beperkt is. Uit de 2023 cijfers van Alzheimer Nederland blijkt dat er in Nederland zo’n
300.000 mensen met dementie zijn waarvan er in de regio Drenthe zo’n 10.000 mensen met dementie
wonen. Dit zou in de loop van 10 jaar met 30% stijgen door dat er steeds meer vergrijzing komt. Van deze
300.000 wonen op dit moment ruim 80.000 mensen in verzorgings- of verpleeghuizen (Alzheimer
Nederland, 2021) (ABF Research, 2024b).
Op dit moment blijkt uit rapport van HHM dat volgens de cijfers van Alzheimer Nederland in 2020 er van de
thuiswonende mensen met dementie maar 33% tot 41% begeleid wordt door een CMD. Dit heeft volgens
het rapport van HHM te maken met verschillende redenen zoals:
- Mensen worden pas laat gediagnostiseerd met dementie
- Ook gaan de verwijzingen van huisartsen of POH’er (praktijkondersteuner) moeizaam, want zo’n
30% van de mensen die dementie hebben of in de niet pluis-fase zitten worden door de huisarts of
POH’er niet gewezen op het recht van een CMD.
- Te weinig CMD in de praktijk. hierdoor komen lange wachtlijsten en hoge werkdruk en caseload bij
de CMD die er wel zijn(Jansen et al., 2021).
Het onderzoek omvat 3 verschillende niveaus: micro-, meso- en macroniveau.
Het microniveau richt zich op mensen met dementie en hun naasten. Het is belangrijk te onderzoeken hoe
bekend zij zijn met CMD en in hoeverre casemanagers al worden ingeschakeld, vooral tijdens de niet pluis-
fase. In deze fase zijn de symptomen vaak vaag, wat het moeilijk maakt om hulp te zoeken. Angst,
ontkenning en onbekendheid met CMD spelen hierbij een rol, zowel bij de patiënt als hun naasten. Het
vergroten van de bekendheid en toegankelijkheid van de CMD is daarom essentieel. Dit kan helpen om
tijdige ondersteuning te bieden, wat bijdraagt aan een betere levenskwaliteit voor mensen met dementie.
Het mesoniveau omvat de formele zorgverleners die betrokken zijn bij deze groep mensen. Dit zijn vaak
huisartsen, praktijkondersteuners, wijkverpleegkundigen en andere professionals. Casemanagers zijn
betrokken bij het kernteam van de huisartspraktijk. Bij een goede inzet van casemanagers zouden deze met
name de praktijkondersteuners kunnen ontlasten. Hiernaast kan de tijdige betrokkenheid van een
casemanager veel betekenen voor de patiënt en zijn omgeving. Helaas verloopt de doorverwijzing naar een
5
, casemanager niet vlekkeloos waardoor het in de praktijk veel voorkomt dat niet direct een casemanager
wordt ingezet. Het is op dit moment nog niet duidelijk waarom dit dat bij ons in Meppel niet voorspoedig
verloopt, dit gaan wij gedurende ons onderzoek uitzoeken.
Op het macroniveau wordt er gekeken naar de bredere maatschappelijke en beleidscontext zoals de
financieringssystemen en zorgstandaarden voor dementiezorg. Ook worden de initiatieven van landelijke
en regionale schaal hierin meegenomen. Denk hierbij aan programma’s die in andere provincies succesvol
worden ingezet. Door het vergelijken kunnen we waardevolle inzichten krijgen op het gebied van het
inzetten van CMD die kunnen bijdragen aan een gerichte oplossing voor de specifieke behoeftes van de
patiënten en de organisatie. Door kennis en ervaring uit verschillende regio’s te delen, kunnen
beleidmakers en zorgverleners strategieën ontwikkelen die de kwaliteit van de zorg en ondersteuning uit
eindelijk gaat verbeteren.
De voorlopige onderzoeksvraag is als volgt: “Hoe kunnen we de positionering van Casemanagers Dementie
in Gemeente Meppel versterken bij mensen in de niet-pluisfase van dementie en hun naasten, zodat ze tijdig
ingezet kunnen worden en zo kan bijdragen aan een goed leven met dementie?”
Voorafgaand aan het onderzoek zijn er gesprekken gepland met de opdrachtgever. Hierin worden cruciale
onderwerpen besproken zoals:
- Duidelijkheid creëren over de onderzoeksopdracht. Waar liggen de wensen en behoeftes van de
opdrachtgever? Welke verwachtingen hebben de opdrachtgevers van het onderzoek? Hoe kunnen
we de bekendheid vergroten ten aanzien van casemanagers, wat zijn hun eigen ideeën hierover?
- Huidige situatie en uitdagingen: Wat zien zij als de belangrijkste obstakels voor casemanagers om
eerder contact te leggen met cliënten? Zijn deze uitdagingen vooral te vinden binnen de formele of
informele zorgverlening?
- Samenwerking met andere zorgverleners: In welke mate is er momenteel samenwerking tussen
casemanagers, huisartsen en andere zorgverleners in de regio? Zijn er al bestaande
samenwerkingsverbanden of routes die verder ontwikkeld kunnen worden?
- Succesvolle voorbeelden elders: Welke initiatieven elders in Nederland worden gezien als succesvol
in het versterken van de inzet van casemanagers? En hoe kunnen deze best practices toegepast
worden in Drenthe?
Naar aanleiding van het gesprek gaan we de onderzoeks- en veranderopdracht verder verfijnen en zoeken
we de verdieping op. Gedurende de komende weken zullen interviews plaatsvinden met zorgverleners,
casemanagers, mensen met dementie en hun naasten. Ook wordt onderzocht hoe andere regio’s in
Nederland de inzet van casemanagers hebben versterkt, zodat Drenthe kan leren van deze ervaringen en
successen.
6
