Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
PREKLINIEK GD | WEEK 2
MAANDAG – DERMATOLOGIE
ZELFSTUDIE DERMATOLOGIE
Diagnostiek in de Dermatologie: Stappenplan
1. Verzamelen van de gegevens uit Signalement, Anamnese en Onderzoek (AI, AO en
Dermatologisch onderzoek)
2. Opstellen van een Probleemlijst
3. Opstellen van een lijst van Differentiële diagnoses
4. Bepalen van de Aanvullende diagnostiek
5. Diagnose en Therapie
1a. Signalement
- Leeftijd
o Juveniele cellulitis bij pups
o Infecties vaker bij jonge dieren
o Startleeftijd Atopische dermatitis: 6 maanden- 6 jaar
- Geslacht
o Hyperoestrogenisme bij Sertolic cel tumor
- Ras
o Akita Inu> Sebaceous Adenitis & Pemphigus Foliaceus
o Duitse Herder > Anale Furunculose & Allergie
1b. Anamnese
- Huidprobleem: Wanneer gestart? Jeuk? Seizoensgebonden?
- Algeheel functioneren: Maag-darmklachten?
- Buitenland anamnese, zwemmen, vachtverzorging
- Medicijngebruik, vlooienbescherming (wanneer toegediend?)
- Zoönotische aspecten
1c. Dermatologisch onderzoek
- Huidgeur
- Inspectie en palpatie van de vacht
- Inspectie en palpatie van de huid
- Inspectie en palpatie van nagels, voetzolen, planum nasale
- Hygiëne betrachten; waarom?
Vacht
- Type vacht, past deze bij het dier?
- Dikte vacht, ondervacht aanwezig?
- Structuur: stevig of zacht
- Glanzend of dof
- Loszittende haren, afgebroken haren
- Verkleuring van de vacht, schilfers
- Kale plekken
1
, Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
Huid
- Kleur
- Dikte en elasticiteit
- Aanwezigheid van laesies: primaire of secundaire huidlaesies
- Locatie en vorm van huidlaesies
Nagels, voetzolen, neusspiegel
- Inspectie van de nagelbedden
- Structuur en vorm van de nagels
- Loslaten van nagels
- Structuur voetzolen, pijnlijkheid
- Structuur van de neusspiegel
Huidlaesies
- Morfologie
o Primair
o Secundair
- Configuratie
- Distributie
o Locaal
o Multifocaal
o Gegeneraliseerd
Primaire laesies
- Macula/patch
- Papula/plaque
- Pustel
- Vesiculael/bullae
- (erosie/ulcer)
- Wheal
- Nodulus
- Cyste
Pustel
Papels en pustels
1. Bacteriële oorzaken (S. pseudintermedius)
2. Dermatophytose
3. Demodicosis
4. Immuungemedieerde aandoeningen (Pemphigus Foliaceus)
Vesiculae Vesiculae/ bullae (blaren)
1. Autoimmuundermatosen
2. Immuungemedieerde aandoeningen
Vesiculae
3. Virale oorzaken
4. Contactdermatitis/Verbrandingen
2
, Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
Urticaria
Noduli
- Infectieuze ontstekingen: staphylococcen, nocardia, actinomycose, leishmaniasis
- Neoplasieën: epitheliale of mesenchymale tumoren
- Immuungemedieerde aandoeningen: bijv. eosinofiele granulomen, nodulaire panniculitis
Secundaire laesies
- Epidermale collarettes
- Excoriatie
o Erosie/ulcer
- Crustae
- Squamae
- Alopecia
- Lichenificatie
- Fissuren
Callus Collarettes
- Bacteriële aandoeningen
- Autoimmuundermatosen: pemphigus varianten of bulleus pemphigoid
- Dermatophytosen Collarettes
Erosies en Ulceraties
3
, Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
Squamae
- Losliggende hoornschilfers op het huidoppervlak of
tussen de haren
- Aspecifieke bevinding
- Bijv. bij seborroe (geen aandoening maar een
klinische omschrijving), dermatophytose,
cheyletiellosis, chronische ontsteking of irritatie
- Ingedroogd ontstekingsvocht: mix van bloed,
ontstekingscellen, hoorn, talg, pus
- O.a. bij: bacteriële oorzaken (primair, secundair),
ook tgv seborroe, zink afhankelijke dermatose,
autoimmuundermatosen
Lichenificatie (olifantenhuid)
Fissuren
4
, Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
Callus (links) en callus pyodermie (rechts)
Diagnostiek in de Dermatologie: Stappenplan
1. Verzamelen van de gegevens uit Signalement, Anamnese en Onderzoek (AI, AO en
Dermatologisch onderzoek)
2. Opstellen van een Probleemlijst
3. Opstellen van een lijst van Differentiële diagnoses
4. Bepalen van de Aanvullende diagnostiek
5. Diagnose en Therapie
Aanvullende Diagnostiek Dermatologie
1. Vlooienkam > vlooienontlasting, vlooien en Cheyletiella
2. Plakbandpreparaat vacht > Cheyletiella
3. Trichogram > fase haargroei/ trauma haren/demodex
4. Diep huidafkrabsel> demodex/ sarcoptes
5. Cytologisch onderzoek (plakbandpreparaat huid of afdrukpreparaat): bacteriën/ Malassezia
6. Mckenzie methode> PCR Dermatophytose of kweek Dermatophytose
7. Bacteriologisch onderzoek en antibiogram
8. Huidbiopten/histopathologie (auto-immuun huidaandoeningen/ neoplasie)
9. Allergie: diagnostisch opties
Vlooienkam
- Kam de Staartbasis/Lumbosacraal/ Liezen
- Ideale methode voor aantreffen vlooien/ vlooienontlasting
- Niet 100% diagnostisch voor Cheyletiella
5
, Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
Plakbandpreparaat vacht zonder kleuring (crystal clear tape 3M®)
- Cheyletiella spp, niet 100% betrouwbaar
- Eenvoudig, snel, goedkoop
- Direct natief beoordelen op kleine vergroting (x 4 of x 10)
Trichogram = “pluk van 50 haren” > vastzittende haren
- Haren:
o Schimmelsporen
o Afwijkende structuur haren (color dilution alopecia)
o Neten van luizen gekit aan de haren
o Traumatisch afgebroken haren
- Haarwortels:
o Groeistadium
o Demodex
Trichogram: Anagene haargroeifase versus telogenen haargroeifase
Schimmelsporen
Demodex
6
, Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
Neten
Color dilution alopecia
Diep huidafkrabsel
- Ter vaststelling van een infectie met:
o Demodex canis/cati
o Sarcoptes scabiës var. canis (niet altijd goed te vinden)
o Notoedres cati (schurftmijt van de kat)
Demodex canis/cati
- In haarzakjes
- Meerdere afkrabsels
- Liefst “nieuwe” laesies
- “knijpen” in huidplooi voor krabben
- Scherpe lepel vs scalpel
- Krabben tot capillaire bloeding
- Vals-negatief:
o (chronische) Pododemodicosis
o Sharpei
Sarcoptes scabies
- Oppervlakkige epidermis
- Kleine aantallen!
- Vele afkrabsels!
- Met name: Oorranden, Ellebogen/hakken
en schouderbladen
- Huid met rode papeltjes meest geschikt;
geen excoriatieve laesies
- 1 mijt is diagnostisch
- Tevens faecale pellets, ova
7
, Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
Cytologisch onderzoek (plakbandpreparaat huid of afdrukpreparaat): bacteriën/ Malassezia
1. Afdrukpreparaat van pustel of collarette
a. Pustel met voorwerpglas afdrukken
b. Droge laesie en tussenteenhuid met plakband afdrukken
2. Hemacolor® kleuring uitvoeren
3. Met 1000x vergroting preparaat beoordelen
Superficiële pyodermie: Klinisch beeld
Cytologisch onderzoek (plakbandpreparaat huid of afdrukpreparaat): bacteriën: intracellulaire coccen in
neutrofielen
Cytologisch onderzoek Malassezia
Malassezia infectie: Klinisch beeld
8
PREKLINIEK GD | WEEK 2
MAANDAG – DERMATOLOGIE
ZELFSTUDIE DERMATOLOGIE
Diagnostiek in de Dermatologie: Stappenplan
1. Verzamelen van de gegevens uit Signalement, Anamnese en Onderzoek (AI, AO en
Dermatologisch onderzoek)
2. Opstellen van een Probleemlijst
3. Opstellen van een lijst van Differentiële diagnoses
4. Bepalen van de Aanvullende diagnostiek
5. Diagnose en Therapie
1a. Signalement
- Leeftijd
o Juveniele cellulitis bij pups
o Infecties vaker bij jonge dieren
o Startleeftijd Atopische dermatitis: 6 maanden- 6 jaar
- Geslacht
o Hyperoestrogenisme bij Sertolic cel tumor
- Ras
o Akita Inu> Sebaceous Adenitis & Pemphigus Foliaceus
o Duitse Herder > Anale Furunculose & Allergie
1b. Anamnese
- Huidprobleem: Wanneer gestart? Jeuk? Seizoensgebonden?
- Algeheel functioneren: Maag-darmklachten?
- Buitenland anamnese, zwemmen, vachtverzorging
- Medicijngebruik, vlooienbescherming (wanneer toegediend?)
- Zoönotische aspecten
1c. Dermatologisch onderzoek
- Huidgeur
- Inspectie en palpatie van de vacht
- Inspectie en palpatie van de huid
- Inspectie en palpatie van nagels, voetzolen, planum nasale
- Hygiëne betrachten; waarom?
Vacht
- Type vacht, past deze bij het dier?
- Dikte vacht, ondervacht aanwezig?
- Structuur: stevig of zacht
- Glanzend of dof
- Loszittende haren, afgebroken haren
- Verkleuring van de vacht, schilfers
- Kale plekken
1
, Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
Huid
- Kleur
- Dikte en elasticiteit
- Aanwezigheid van laesies: primaire of secundaire huidlaesies
- Locatie en vorm van huidlaesies
Nagels, voetzolen, neusspiegel
- Inspectie van de nagelbedden
- Structuur en vorm van de nagels
- Loslaten van nagels
- Structuur voetzolen, pijnlijkheid
- Structuur van de neusspiegel
Huidlaesies
- Morfologie
o Primair
o Secundair
- Configuratie
- Distributie
o Locaal
o Multifocaal
o Gegeneraliseerd
Primaire laesies
- Macula/patch
- Papula/plaque
- Pustel
- Vesiculael/bullae
- (erosie/ulcer)
- Wheal
- Nodulus
- Cyste
Pustel
Papels en pustels
1. Bacteriële oorzaken (S. pseudintermedius)
2. Dermatophytose
3. Demodicosis
4. Immuungemedieerde aandoeningen (Pemphigus Foliaceus)
Vesiculae Vesiculae/ bullae (blaren)
1. Autoimmuundermatosen
2. Immuungemedieerde aandoeningen
Vesiculae
3. Virale oorzaken
4. Contactdermatitis/Verbrandingen
2
, Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
Urticaria
Noduli
- Infectieuze ontstekingen: staphylococcen, nocardia, actinomycose, leishmaniasis
- Neoplasieën: epitheliale of mesenchymale tumoren
- Immuungemedieerde aandoeningen: bijv. eosinofiele granulomen, nodulaire panniculitis
Secundaire laesies
- Epidermale collarettes
- Excoriatie
o Erosie/ulcer
- Crustae
- Squamae
- Alopecia
- Lichenificatie
- Fissuren
Callus Collarettes
- Bacteriële aandoeningen
- Autoimmuundermatosen: pemphigus varianten of bulleus pemphigoid
- Dermatophytosen Collarettes
Erosies en Ulceraties
3
, Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
Squamae
- Losliggende hoornschilfers op het huidoppervlak of
tussen de haren
- Aspecifieke bevinding
- Bijv. bij seborroe (geen aandoening maar een
klinische omschrijving), dermatophytose,
cheyletiellosis, chronische ontsteking of irritatie
- Ingedroogd ontstekingsvocht: mix van bloed,
ontstekingscellen, hoorn, talg, pus
- O.a. bij: bacteriële oorzaken (primair, secundair),
ook tgv seborroe, zink afhankelijke dermatose,
autoimmuundermatosen
Lichenificatie (olifantenhuid)
Fissuren
4
, Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
Callus (links) en callus pyodermie (rechts)
Diagnostiek in de Dermatologie: Stappenplan
1. Verzamelen van de gegevens uit Signalement, Anamnese en Onderzoek (AI, AO en
Dermatologisch onderzoek)
2. Opstellen van een Probleemlijst
3. Opstellen van een lijst van Differentiële diagnoses
4. Bepalen van de Aanvullende diagnostiek
5. Diagnose en Therapie
Aanvullende Diagnostiek Dermatologie
1. Vlooienkam > vlooienontlasting, vlooien en Cheyletiella
2. Plakbandpreparaat vacht > Cheyletiella
3. Trichogram > fase haargroei/ trauma haren/demodex
4. Diep huidafkrabsel> demodex/ sarcoptes
5. Cytologisch onderzoek (plakbandpreparaat huid of afdrukpreparaat): bacteriën/ Malassezia
6. Mckenzie methode> PCR Dermatophytose of kweek Dermatophytose
7. Bacteriologisch onderzoek en antibiogram
8. Huidbiopten/histopathologie (auto-immuun huidaandoeningen/ neoplasie)
9. Allergie: diagnostisch opties
Vlooienkam
- Kam de Staartbasis/Lumbosacraal/ Liezen
- Ideale methode voor aantreffen vlooien/ vlooienontlasting
- Niet 100% diagnostisch voor Cheyletiella
5
, Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
Plakbandpreparaat vacht zonder kleuring (crystal clear tape 3M®)
- Cheyletiella spp, niet 100% betrouwbaar
- Eenvoudig, snel, goedkoop
- Direct natief beoordelen op kleine vergroting (x 4 of x 10)
Trichogram = “pluk van 50 haren” > vastzittende haren
- Haren:
o Schimmelsporen
o Afwijkende structuur haren (color dilution alopecia)
o Neten van luizen gekit aan de haren
o Traumatisch afgebroken haren
- Haarwortels:
o Groeistadium
o Demodex
Trichogram: Anagene haargroeifase versus telogenen haargroeifase
Schimmelsporen
Demodex
6
, Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
Neten
Color dilution alopecia
Diep huidafkrabsel
- Ter vaststelling van een infectie met:
o Demodex canis/cati
o Sarcoptes scabiës var. canis (niet altijd goed te vinden)
o Notoedres cati (schurftmijt van de kat)
Demodex canis/cati
- In haarzakjes
- Meerdere afkrabsels
- Liefst “nieuwe” laesies
- “knijpen” in huidplooi voor krabben
- Scherpe lepel vs scalpel
- Krabben tot capillaire bloeding
- Vals-negatief:
o (chronische) Pododemodicosis
o Sharpei
Sarcoptes scabies
- Oppervlakkige epidermis
- Kleine aantallen!
- Vele afkrabsels!
- Met name: Oorranden, Ellebogen/hakken
en schouderbladen
- Huid met rode papeltjes meest geschikt;
geen excoriatieve laesies
- 1 mijt is diagnostisch
- Tevens faecale pellets, ova
7
, Prekliniek gezelschapsdieren – week 2 | Jonker, G.G. (Gemma)
Cytologisch onderzoek (plakbandpreparaat huid of afdrukpreparaat): bacteriën/ Malassezia
1. Afdrukpreparaat van pustel of collarette
a. Pustel met voorwerpglas afdrukken
b. Droge laesie en tussenteenhuid met plakband afdrukken
2. Hemacolor® kleuring uitvoeren
3. Met 1000x vergroting preparaat beoordelen
Superficiële pyodermie: Klinisch beeld
Cytologisch onderzoek (plakbandpreparaat huid of afdrukpreparaat): bacteriën: intracellulaire coccen in
neutrofielen
Cytologisch onderzoek Malassezia
Malassezia infectie: Klinisch beeld
8
