Samenvatting college 6 & hoofdstuk 11 + 12 van het boek ‘Educational
Psychology: Global Edition’ – A. Woolfolk
Hoofdstuk 11: Sociaal cognitieve kijk op leren en motivatie
Bandura: sociale leertheorie. In zijn latere werk voegde hij hier ook cognitieve
factoren aan toe -> sociaal cognitieve leertheorie. Sociale: leren van anderen (in
sociale context). Cognitieve: denken, overtuigingen, verwachtingen, vergelijkingen,
zelfregulatie, oordelen. Het bevat een dynamisch systeem dat uitleg geeft over
aanpassingsvermogen, leren en motivatie: triadische wederzijdse causaliteit. Hierin
wordt de wederzijdse beïnvloeding van 3 componenten weergegeven (sociale omgeving,
gedrag en persoonlijk). Leren wordt gezien als het samenspel tussen deze
componenten.
Leren door observeren: grote rol in sociaal cognitieve theorie. Moddeling:
gedrag/vaardigheid voordoen. Factoren die een rol spelen in leren door observatie:
1. Ontwikkelingsniveau
2. Competentie/prestige van het ‘model’: kinderen doen het liefst mensen na
tegen wie ze opkijken
3. Plaatsvervangende gevolgen: door naar anderen te kijken, leren kinderen wat
gevolgen zijn van bepaald gedrag
4. Verwachtingen over de uitkomst: wanneer kinderen verwachten dat bepaald
gedrag van hun voorbeeld leidt tot bepaalde resultaten en ze die resultaten
nastreven, dan zullen ze meer aandacht besteden aan wat hun voorbeeld doet
5. Doelen stellen
6. Zelfeffectiviteit
Elementen van observationeel leren:
1. Aandacht: een kind moet aandacht hebben voor het observeren. Selectieve
aandacht (aandacht kunnen richten) en volgehouden aandacht spelen een rol
2. Retentie: onthouden van informatie. Om gedrag juist te kunnen reproduceren,
moet je elk stapje onthouden
3. Productie: wanneer een kind weet hoe het moet, dat het kind het dan gaat
oefenen. Zo wordt het gedrag uiteindelijk volledig beheerst
4. Motivatie en bekrachtiging: kind moet gemotiveerd zijn om te blijven oefenen.
Bekrachtiging: direct, plaatsvervangend (ripple effect: een kind ziet dat een
ander een compliment krijgt voor goed gedrag, en kind laat dit gedrag dan ook
zien) & zelfbekrachtiging.
Zelfeffectiviteit: het niveau van vertrouwen in zijn eigen capaciteiten/bekwaamheid, op
een bepaald gebied. Ontwikkeld zich door sociale ervaringen. Het beïnvloedt hoe we
uitdagingen aangaan en doelen bereiken. Het is een persoonlijke factor. Positieve kijk op
uitdagingen en zien taken als iets wat ze onder de knie moeten krijgen. Herstellen snel
van tegenslagen. Lage zelfeffectiviteit: hebben het idee dat hun inspanningen er niet
toe doen en dat de uitkomsten buiten hun macht liggen. Verliezen vertrouwen in eigen
capaciteiten bij tegenslagen. Human agency: keuzevrijheid, zelf (tegenstelling tot
behaviorisme: acties zijn afhankelijk van omgeving) invloed uitoefenen op de omgeving.
Mensen zijn zich bewust van hun eigen invloed op hun functioneren en
leefomstandigheden. Zelfconcept: globaal construct, waaronder zelfeffectiviteit. Is vaak
zelf geconstrueerd. Is het gevolg van interne en externe vergelijkingen.
Zelfvertrouwen: gebaseerd op beoordelingen en eigen waarden. Bronnen van
verwachtingen over zelfeffectiviteit:
1. Beheersingservaringen: ervaring van het beheersen. Niets is krachtiger dan de
directe ervaring van het beheersen van een vaardigheid in het vergroten van de
zelfeffectiviteit
2. Emotionele en fysiologische toestanden: heeft invloed op hoe je jezelf
beoordeeld (stress, spanning, depressie hebben negatief effect)
Psychology: Global Edition’ – A. Woolfolk
Hoofdstuk 11: Sociaal cognitieve kijk op leren en motivatie
Bandura: sociale leertheorie. In zijn latere werk voegde hij hier ook cognitieve
factoren aan toe -> sociaal cognitieve leertheorie. Sociale: leren van anderen (in
sociale context). Cognitieve: denken, overtuigingen, verwachtingen, vergelijkingen,
zelfregulatie, oordelen. Het bevat een dynamisch systeem dat uitleg geeft over
aanpassingsvermogen, leren en motivatie: triadische wederzijdse causaliteit. Hierin
wordt de wederzijdse beïnvloeding van 3 componenten weergegeven (sociale omgeving,
gedrag en persoonlijk). Leren wordt gezien als het samenspel tussen deze
componenten.
Leren door observeren: grote rol in sociaal cognitieve theorie. Moddeling:
gedrag/vaardigheid voordoen. Factoren die een rol spelen in leren door observatie:
1. Ontwikkelingsniveau
2. Competentie/prestige van het ‘model’: kinderen doen het liefst mensen na
tegen wie ze opkijken
3. Plaatsvervangende gevolgen: door naar anderen te kijken, leren kinderen wat
gevolgen zijn van bepaald gedrag
4. Verwachtingen over de uitkomst: wanneer kinderen verwachten dat bepaald
gedrag van hun voorbeeld leidt tot bepaalde resultaten en ze die resultaten
nastreven, dan zullen ze meer aandacht besteden aan wat hun voorbeeld doet
5. Doelen stellen
6. Zelfeffectiviteit
Elementen van observationeel leren:
1. Aandacht: een kind moet aandacht hebben voor het observeren. Selectieve
aandacht (aandacht kunnen richten) en volgehouden aandacht spelen een rol
2. Retentie: onthouden van informatie. Om gedrag juist te kunnen reproduceren,
moet je elk stapje onthouden
3. Productie: wanneer een kind weet hoe het moet, dat het kind het dan gaat
oefenen. Zo wordt het gedrag uiteindelijk volledig beheerst
4. Motivatie en bekrachtiging: kind moet gemotiveerd zijn om te blijven oefenen.
Bekrachtiging: direct, plaatsvervangend (ripple effect: een kind ziet dat een
ander een compliment krijgt voor goed gedrag, en kind laat dit gedrag dan ook
zien) & zelfbekrachtiging.
Zelfeffectiviteit: het niveau van vertrouwen in zijn eigen capaciteiten/bekwaamheid, op
een bepaald gebied. Ontwikkeld zich door sociale ervaringen. Het beïnvloedt hoe we
uitdagingen aangaan en doelen bereiken. Het is een persoonlijke factor. Positieve kijk op
uitdagingen en zien taken als iets wat ze onder de knie moeten krijgen. Herstellen snel
van tegenslagen. Lage zelfeffectiviteit: hebben het idee dat hun inspanningen er niet
toe doen en dat de uitkomsten buiten hun macht liggen. Verliezen vertrouwen in eigen
capaciteiten bij tegenslagen. Human agency: keuzevrijheid, zelf (tegenstelling tot
behaviorisme: acties zijn afhankelijk van omgeving) invloed uitoefenen op de omgeving.
Mensen zijn zich bewust van hun eigen invloed op hun functioneren en
leefomstandigheden. Zelfconcept: globaal construct, waaronder zelfeffectiviteit. Is vaak
zelf geconstrueerd. Is het gevolg van interne en externe vergelijkingen.
Zelfvertrouwen: gebaseerd op beoordelingen en eigen waarden. Bronnen van
verwachtingen over zelfeffectiviteit:
1. Beheersingservaringen: ervaring van het beheersen. Niets is krachtiger dan de
directe ervaring van het beheersen van een vaardigheid in het vergroten van de
zelfeffectiviteit
2. Emotionele en fysiologische toestanden: heeft invloed op hoe je jezelf
beoordeeld (stress, spanning, depressie hebben negatief effect)
