BIOLOGIE HOOFDSTUK 6 SAMENVATTING
6.1: DE VERWANTSCHAP TUSSEN SOORTEN
KENMERKEN VAN SOORTEN
• Tot voor kort 2 criteria voor vaststellen soort:
1. Overeenkomst in uiterlijke kenmerken
2. Mogelijkheid om vruchtbare nakomelingen te krijgen (geeft doorslag)
• Tegenwoordig: DNA-onderzoek als aanvulling
• Soort beschrijven op uiterlijk van voorbeeldexemplaar: ontoereikend: door te veel variatie
SOORTNAMEN EN INDELING
• Binominale naamgeving (wetenschappelijke naamgeving):
- Geslachtsnaam (Hoofdletter)
- Soortaanduiding (kleine letter)
• Achter tweedelige naam soms toevoeging of ondersoort (meestal een geografisch
afgescheiden groep met iets afwijkende kenmerken)
• Naamgeving door Zweed Linnaeus ingevoerd (1707-1778)
• Taxonomie= wetenschap die soorten indeelt in groepen
• Organismen → soorten → geslachten → families → orden → klassen → afdelingen →
rijken → domeinen
• 3 domeinen (hoogste groep): elk met eigen type ribosomaal RNA
- Archaea: prokaryoten (eencelligen zonder kernmembraan), cirkelvormig DNA los in cel,
enkele laag fosfolipiden, met lange vetachtige (isopreen) staarten
- Bacteriën: prokaryoten, cirkelvormig DNA los in cel, dubbele laag fosfolipiden
- Eukaryoten: DNA in celkern, dubbele laag fosfolipiden
• Door fokken van dieren of kweken van planten ontstaan variaties: rassen (geen onderdeel
taxonomie)
DNA
• DNA-onderzoek voor meer betrouwbare indeling van soorten
• Analyseren van genen voor eiwitten die in veel verschillende organismen voorkomen (bv. het
hemaglobine-gen)
• Genen die met constante snelheid muteren → moleculaire klok: meer mutaties = minder
verwant
SOORTEN HOUDEN ZICH NIET AAN MENSELIJKE REGELS
• Hybriden: nakomeling van 2 verschillende soorten (meestal onvruchtbaar)
• Hybriden helpen soortindeling (familierelaties in kaart brengen)
• Soms ongeslachtelijke voortplanting: vrouwtjes krijgen vruchtbare jongen zonder paring
, LINKEN
- https://biologiepagina.nl/Flashfiles/Ispring/indelenorganismen.htm
- https://www.youtube.com/watch?v=i7B0Z3QWOY0&list=PLO7MXpUX6asoYYjRbqMCzW7vt7MUE
9dzp
- https://www.youtube.com/watch?v=vDMSu38UVd0
6.1: DE VERWANTSCHAP TUSSEN SOORTEN
KENMERKEN VAN SOORTEN
• Tot voor kort 2 criteria voor vaststellen soort:
1. Overeenkomst in uiterlijke kenmerken
2. Mogelijkheid om vruchtbare nakomelingen te krijgen (geeft doorslag)
• Tegenwoordig: DNA-onderzoek als aanvulling
• Soort beschrijven op uiterlijk van voorbeeldexemplaar: ontoereikend: door te veel variatie
SOORTNAMEN EN INDELING
• Binominale naamgeving (wetenschappelijke naamgeving):
- Geslachtsnaam (Hoofdletter)
- Soortaanduiding (kleine letter)
• Achter tweedelige naam soms toevoeging of ondersoort (meestal een geografisch
afgescheiden groep met iets afwijkende kenmerken)
• Naamgeving door Zweed Linnaeus ingevoerd (1707-1778)
• Taxonomie= wetenschap die soorten indeelt in groepen
• Organismen → soorten → geslachten → families → orden → klassen → afdelingen →
rijken → domeinen
• 3 domeinen (hoogste groep): elk met eigen type ribosomaal RNA
- Archaea: prokaryoten (eencelligen zonder kernmembraan), cirkelvormig DNA los in cel,
enkele laag fosfolipiden, met lange vetachtige (isopreen) staarten
- Bacteriën: prokaryoten, cirkelvormig DNA los in cel, dubbele laag fosfolipiden
- Eukaryoten: DNA in celkern, dubbele laag fosfolipiden
• Door fokken van dieren of kweken van planten ontstaan variaties: rassen (geen onderdeel
taxonomie)
DNA
• DNA-onderzoek voor meer betrouwbare indeling van soorten
• Analyseren van genen voor eiwitten die in veel verschillende organismen voorkomen (bv. het
hemaglobine-gen)
• Genen die met constante snelheid muteren → moleculaire klok: meer mutaties = minder
verwant
SOORTEN HOUDEN ZICH NIET AAN MENSELIJKE REGELS
• Hybriden: nakomeling van 2 verschillende soorten (meestal onvruchtbaar)
• Hybriden helpen soortindeling (familierelaties in kaart brengen)
• Soms ongeslachtelijke voortplanting: vrouwtjes krijgen vruchtbare jongen zonder paring
, LINKEN
- https://biologiepagina.nl/Flashfiles/Ispring/indelenorganismen.htm
- https://www.youtube.com/watch?v=i7B0Z3QWOY0&list=PLO7MXpUX6asoYYjRbqMCzW7vt7MUE
9dzp
- https://www.youtube.com/watch?v=vDMSu38UVd0
