Arbeidsrecht
Literatuur Arbeidsrecht
Week 1
Schets van het Nederlandse arbeidsrecht, Hoofdstuk 1 Inleiding
De beroepsbevolking omvat alle personen, die hetzij als zelfstandige, hetzij als werknemer bij een
particuliere werkgever of bij de overheid werkzaam zijn, alsmede de werklozen, dat wil zeggen de
personen zonder werk, die betaald werk zoeken en voor werk beschikbaar zijn.
Zelfstandige beroepsbevolking
De juridische regels die de rechtspositie van zelfstandigen bepalen worden gewoonlijk niet tot het
arbeidsrecht gerekend.
Onzelfstandige beroepsbevolking in de publieke sfeer
Denk aan ambtenaren.
Vanaf 1 januari 2020 zijn ambtenaren WEL werkzaam op arbeidsovereenkomst. Dit is bepaald in de
nieuwe ambtenarenwet vanaf 2020.
Onzelfstandige beroepsbevolking in de private sector
Marktsector: Het gaat hier in overwegende mate om personen die werkzaam zijn in het particuliere
bedrijfsleven, dat voor het verwerven van inkomsten afhankelijk is van de markt. Voor het overgrote
deel verrichten deze personen hun werk op basis van een arbeidsovereenkomst ex. art. 7:610 BW
Collectieve sector: private rechtspersonen. Denk aan activiteiten die betrekking hebben op
onderwijs, zorg, nutsvoorzieningen, goede doelen, wonen, openbaar vervoer, openbare musea etc.
Niet-actieve bevolking
Werkloze mensen of (gedeeltelijk) arbeidsongeschikten.
De overige personen tussen de 16 en pensioengerechtigde leeftijd die geen betaalde arbeid
verrichten, vallen buiten de werkingssfeer van het arbeidsrecht!!
§1.4
Arbeidsovereenkomst art. 7:610 BW
Aanneming van werk art. 7:750 e.v. BW
Opdracht art. 7:400 e.v. BW
Voor een arbeidsovereenkomst moet arbeid ‘in dienst’ van de wederpartij worden verricht.
Ontbreekt dit criterium? dan is er sprake van zelfstandige arbeid.
Maatschappelijke aspecten van arbeidsovereenkomst
De werkgever verkrijgt door het sluiten van een arbeidsovereenkomst de bevoegdheid om
de arbeidskracht van de werknemer gedurende de overeengekomen periode en tegen de
overeengekomen arbeidsvoorwaarden aan te wenden in de onderneming
Vanuit de werknemer is de arbeidsovereenkomst een middel om inkomsten te verwerven.
Vaak is het zo dat wanneer de arbeidsovereenkomst weg komt te vallen, voor de werknemer
ook de belangrijkste inkomstenbron vervalt. Voor een zelfstandige is dit iets anders, wanneer
een van de afnemers van een zelfstandige de overeenkomst (denk aan koopovereenkomst)
niet nakomt, hoeft dit niet desastreus te zijn. Gewoonlijk heeft een zelfstandige meerdere
overeenkomsten dan met 1 afnemer.
De werkgever verkeert gewoonlijk in een gunstigere positie door de sterkere positie die hij
inneemt op de arbeidsmarkt dan een individuele werknemer.
, Arbeidsrecht
Onderneming: een organisatie van productiefactoren (kapitaal en arbeid) met het doel behoeften,
zoals deze tot uiting komen via de markt, te bevredigen en daarmee mede aan de participanten een
inkomen te verschaffen
Sociaal beleid: het geheel van beslissingen dat rechtstreeks betrekking heeft op de organisatie van
de factor arbeid in de onderneming
Economisch beleid: het geheel van beslissingen dat betrekking heeft op het ondernemingsvermogen
omvat onder andere een afzet-, productie-, investerings- en financieringsbeleid
Werkgevers en werknemers hebben een gemeenschappelijk belang bij een gezonde onderneming, er
bestaat ongetwijfeld een zekere ‘harmonie op termijn’. Maar er kan ook een potentiele disharmonie
van belangen plaatsvinden; het personeelsbeleid van de werkgever kan tot conflicten leiden met
belangen van (groepen) werknemers. Er kan ook een conflict zijn ten aanzien van het investerings- en
productiebeleid (invoering van automatisering kan delen van werkgelegenheid bedreigen)
De arbeidsrechtelijke regulering van de arbeidsverhoudingen heeft in hoofdzaak op vier verschillende
manieren gestalte gekregen:
Wet, Cao, Ondernemingsraden, internationale invloed
Wanneer een onderneming is geconstituteerd als rechtspersoon, is zowel het bestuur als het overige
personeel in dienst van de rechtspersoon. Het is hierbij de rechtspersoon die geldt als werkgever in
juridische zin.
Werkgeversbevoegdheden zijn in meerdere of mindere mate, over talloze werknemers verspreid
delegatie van bevoegdheden
Het arbeidsovereenkomstenrecht (hoofdstuk 3) kan worden getypeerd als het individuele
arbeidsrecht het omvat wettelijke bepalingen die betrekking hebben op het tot stand komen, de
inhoud en het einde van de arbeidsovereenkomst, zoals deze door een individuele werkgever en
werknemer is gesloten.
Werknemersverzekeringen zijn bestuursrechtelijk van aard. Procedures dienen aanhangig te worden
gemaakt bij de rechtbank (sector bestuur) en in appel bij de Centrale Raad van Beroep
Schets van het Nederlandse arbeidsrecht, Hoofdstuk 3 Arbeidsovereenkomstenrecht §3.1
t/m §3.2.3 + §3.6
Arbeidsovereenkomstenrecht: het geheel van rechtsregels dat het tot stand komen, de inhoud en
het einde van de arbeidsovereenkomst reguleert
Deze rechtsregels vloeien in eerste instantie voort uit partijafspraak, de wet, de gewoonte en de
eisen van redelijkheid en billijkheid art. 6:248 BW
De wettelijke bepalingen zijn dikwijls dwingend van aard ter bescherming van de werknemer
De cao is een rechtsbron bij het arbeidsovereenkomstenrecht. Het bestaan van een gedetailleerde
wettelijke regeling, vaak van dwingend recht, in combinatie met de aanwezigheid van talrijke
collectieve arbeidsovereenkomsten, maakt dat voor de partijafspraak dikwijls weinig ruimte
overblijft.
Er zijn vrij ruime mogelijkheden om de inhoud van de rechten en verplichtingen nader te
concretiseren middels de werkgever (art. 7:660 BW, directierecht), via de rechter via de
, Arbeidsrecht
interpretatie van vage normen (goed werknemer- en werkgever schap art. 7:611 BW, opzegging om
dringende redenen art. 7:677 BW of de onredelijkheid van het ontslag art. 7:681 BW)
Kenmerken arbeidsovereenkomst
1. Er moet sprake zijn van een overeenkomst die verbindt tot het verrichten van arbeid
arbeidsplicht
2. Die arbeid moet door de werkende persoonlijk verricht worden,
3. Daartegen over moet loon verschuldigd zijn loonbetalingsplicht
4. En de arbeid moet ‘in dienst van’ de ander verricht worden gezagsverhouding
aanwijzingen over hoe het werk gedaan moet worden!!
Bij bijvoorbeeld aanneming van werk (arr. 7:750 BW) of de opdracht (art. 7:400 BW) is er geen sprake
van een arbeidsovereenkomst. Hierbij is er geen grote hoeveelheid dwingend recht van toepassing
waarmee de werkende in bescherming wordt genomen, bij een arbeidsovereenkomst is dit wel zo!!!
Arbeid: van welke aard de arbeid is, is hierbij niet van belang. Maar wat als er arbeid wordt verricht
in het kader van een opleiding, is het dan wel arbeid in de zin van art. 7:610 BW?
Beurspromovendi: Als de arbeid, ook al heeft hij belangrijke opleidingselementen, bijdraagt aan
het bereiken van het maatschappelijke doel van de onderneming, is er sprake van arbeid in de zin
van art. 7:610 BW
Persoonlijke arbeid: De werknemer verbindt ‘zich’ om arbeid te verrichten, ook te vinden in art.
7:659 BW. Als de werknemer zich zonder toestemming van zijn werkgever door een ander mag laten
vervangen wordt het contract niet als een arbeidsovereenkomst gezien! Dit brengt een
uitzondering op de algemene regel dat verbintenissen in het algemeen door eenieder kunnen
worden gekweten – art. 6:30 BW
Loon: De door de werkgever aan de werknemer krachtens de arbeidsovereenkomst verschuldigde
vergoeding ter zake van bedongen arbeid. Ook loon in natura is loon in de zin van deze bepaling
‘in dienst van’: Een contractant is in dienst wanneer hij valt onder het gezag van de wederpartij,
wanneer hij diens ondergeschikte is. Hiervan is sprake wanneer de wederpartij krachtens de
overeenkomst bevoegd is aanwijzingen te geven omtrent het verrichten van de arbeid of met
betrekking tot de bevordering van de goede orde in de onderneming art. 7:660 BW
Groen/Schoevers: Bij het vaststellen van hetgeen partijen voor ogen stond, mag rekening worden
gehouden met de maatschappelijke positie van partijen.
Wat tussen partijen te gelden wordt bepaald door hetgeen hen bij het sluiten van de
overeenkomst voor ogen stond. Bij de vaststelling van wat partijen voor ogen stond, is niet 1 enkel
kenmerk beslissend. De verschillende gevolgen die partijen aan hun verhouding hebben verbonden
moeten in onderling verband worden gezien.
Werk je voor meerdere opdrachtgevers? Dan kan je zeggen dat je volgens je maatschappelijke
positie zelfstandige arbeid verricht.
Art. 7:610a BW hierin is een rechtsvermoeden met betrekking tot het bestaan van een
arbeidsovereenkomst neergelegd ingeval gedurende drie opeenvolgende maanden wekelijks dan
wel gedurende ten minste twintig uur per maand arbeid tegen beloning voor een ander wordt
verricht, wordt de relatie vermoed een arbeidsovereenkomst te zijn
Art. 7:615 BW IS KOMEN TE VERVALLEN. OP GROND VAN DE WET NORMALISERING
RECHTSPOSITIE AMBTENAREN ZULLEN AMBTENAREN VANAF 2020 OP ARBEIDSOVEREENKOMST
WERKZAAM ZIJN!!!!
Literatuur Arbeidsrecht
Week 1
Schets van het Nederlandse arbeidsrecht, Hoofdstuk 1 Inleiding
De beroepsbevolking omvat alle personen, die hetzij als zelfstandige, hetzij als werknemer bij een
particuliere werkgever of bij de overheid werkzaam zijn, alsmede de werklozen, dat wil zeggen de
personen zonder werk, die betaald werk zoeken en voor werk beschikbaar zijn.
Zelfstandige beroepsbevolking
De juridische regels die de rechtspositie van zelfstandigen bepalen worden gewoonlijk niet tot het
arbeidsrecht gerekend.
Onzelfstandige beroepsbevolking in de publieke sfeer
Denk aan ambtenaren.
Vanaf 1 januari 2020 zijn ambtenaren WEL werkzaam op arbeidsovereenkomst. Dit is bepaald in de
nieuwe ambtenarenwet vanaf 2020.
Onzelfstandige beroepsbevolking in de private sector
Marktsector: Het gaat hier in overwegende mate om personen die werkzaam zijn in het particuliere
bedrijfsleven, dat voor het verwerven van inkomsten afhankelijk is van de markt. Voor het overgrote
deel verrichten deze personen hun werk op basis van een arbeidsovereenkomst ex. art. 7:610 BW
Collectieve sector: private rechtspersonen. Denk aan activiteiten die betrekking hebben op
onderwijs, zorg, nutsvoorzieningen, goede doelen, wonen, openbaar vervoer, openbare musea etc.
Niet-actieve bevolking
Werkloze mensen of (gedeeltelijk) arbeidsongeschikten.
De overige personen tussen de 16 en pensioengerechtigde leeftijd die geen betaalde arbeid
verrichten, vallen buiten de werkingssfeer van het arbeidsrecht!!
§1.4
Arbeidsovereenkomst art. 7:610 BW
Aanneming van werk art. 7:750 e.v. BW
Opdracht art. 7:400 e.v. BW
Voor een arbeidsovereenkomst moet arbeid ‘in dienst’ van de wederpartij worden verricht.
Ontbreekt dit criterium? dan is er sprake van zelfstandige arbeid.
Maatschappelijke aspecten van arbeidsovereenkomst
De werkgever verkrijgt door het sluiten van een arbeidsovereenkomst de bevoegdheid om
de arbeidskracht van de werknemer gedurende de overeengekomen periode en tegen de
overeengekomen arbeidsvoorwaarden aan te wenden in de onderneming
Vanuit de werknemer is de arbeidsovereenkomst een middel om inkomsten te verwerven.
Vaak is het zo dat wanneer de arbeidsovereenkomst weg komt te vallen, voor de werknemer
ook de belangrijkste inkomstenbron vervalt. Voor een zelfstandige is dit iets anders, wanneer
een van de afnemers van een zelfstandige de overeenkomst (denk aan koopovereenkomst)
niet nakomt, hoeft dit niet desastreus te zijn. Gewoonlijk heeft een zelfstandige meerdere
overeenkomsten dan met 1 afnemer.
De werkgever verkeert gewoonlijk in een gunstigere positie door de sterkere positie die hij
inneemt op de arbeidsmarkt dan een individuele werknemer.
, Arbeidsrecht
Onderneming: een organisatie van productiefactoren (kapitaal en arbeid) met het doel behoeften,
zoals deze tot uiting komen via de markt, te bevredigen en daarmee mede aan de participanten een
inkomen te verschaffen
Sociaal beleid: het geheel van beslissingen dat rechtstreeks betrekking heeft op de organisatie van
de factor arbeid in de onderneming
Economisch beleid: het geheel van beslissingen dat betrekking heeft op het ondernemingsvermogen
omvat onder andere een afzet-, productie-, investerings- en financieringsbeleid
Werkgevers en werknemers hebben een gemeenschappelijk belang bij een gezonde onderneming, er
bestaat ongetwijfeld een zekere ‘harmonie op termijn’. Maar er kan ook een potentiele disharmonie
van belangen plaatsvinden; het personeelsbeleid van de werkgever kan tot conflicten leiden met
belangen van (groepen) werknemers. Er kan ook een conflict zijn ten aanzien van het investerings- en
productiebeleid (invoering van automatisering kan delen van werkgelegenheid bedreigen)
De arbeidsrechtelijke regulering van de arbeidsverhoudingen heeft in hoofdzaak op vier verschillende
manieren gestalte gekregen:
Wet, Cao, Ondernemingsraden, internationale invloed
Wanneer een onderneming is geconstituteerd als rechtspersoon, is zowel het bestuur als het overige
personeel in dienst van de rechtspersoon. Het is hierbij de rechtspersoon die geldt als werkgever in
juridische zin.
Werkgeversbevoegdheden zijn in meerdere of mindere mate, over talloze werknemers verspreid
delegatie van bevoegdheden
Het arbeidsovereenkomstenrecht (hoofdstuk 3) kan worden getypeerd als het individuele
arbeidsrecht het omvat wettelijke bepalingen die betrekking hebben op het tot stand komen, de
inhoud en het einde van de arbeidsovereenkomst, zoals deze door een individuele werkgever en
werknemer is gesloten.
Werknemersverzekeringen zijn bestuursrechtelijk van aard. Procedures dienen aanhangig te worden
gemaakt bij de rechtbank (sector bestuur) en in appel bij de Centrale Raad van Beroep
Schets van het Nederlandse arbeidsrecht, Hoofdstuk 3 Arbeidsovereenkomstenrecht §3.1
t/m §3.2.3 + §3.6
Arbeidsovereenkomstenrecht: het geheel van rechtsregels dat het tot stand komen, de inhoud en
het einde van de arbeidsovereenkomst reguleert
Deze rechtsregels vloeien in eerste instantie voort uit partijafspraak, de wet, de gewoonte en de
eisen van redelijkheid en billijkheid art. 6:248 BW
De wettelijke bepalingen zijn dikwijls dwingend van aard ter bescherming van de werknemer
De cao is een rechtsbron bij het arbeidsovereenkomstenrecht. Het bestaan van een gedetailleerde
wettelijke regeling, vaak van dwingend recht, in combinatie met de aanwezigheid van talrijke
collectieve arbeidsovereenkomsten, maakt dat voor de partijafspraak dikwijls weinig ruimte
overblijft.
Er zijn vrij ruime mogelijkheden om de inhoud van de rechten en verplichtingen nader te
concretiseren middels de werkgever (art. 7:660 BW, directierecht), via de rechter via de
, Arbeidsrecht
interpretatie van vage normen (goed werknemer- en werkgever schap art. 7:611 BW, opzegging om
dringende redenen art. 7:677 BW of de onredelijkheid van het ontslag art. 7:681 BW)
Kenmerken arbeidsovereenkomst
1. Er moet sprake zijn van een overeenkomst die verbindt tot het verrichten van arbeid
arbeidsplicht
2. Die arbeid moet door de werkende persoonlijk verricht worden,
3. Daartegen over moet loon verschuldigd zijn loonbetalingsplicht
4. En de arbeid moet ‘in dienst van’ de ander verricht worden gezagsverhouding
aanwijzingen over hoe het werk gedaan moet worden!!
Bij bijvoorbeeld aanneming van werk (arr. 7:750 BW) of de opdracht (art. 7:400 BW) is er geen sprake
van een arbeidsovereenkomst. Hierbij is er geen grote hoeveelheid dwingend recht van toepassing
waarmee de werkende in bescherming wordt genomen, bij een arbeidsovereenkomst is dit wel zo!!!
Arbeid: van welke aard de arbeid is, is hierbij niet van belang. Maar wat als er arbeid wordt verricht
in het kader van een opleiding, is het dan wel arbeid in de zin van art. 7:610 BW?
Beurspromovendi: Als de arbeid, ook al heeft hij belangrijke opleidingselementen, bijdraagt aan
het bereiken van het maatschappelijke doel van de onderneming, is er sprake van arbeid in de zin
van art. 7:610 BW
Persoonlijke arbeid: De werknemer verbindt ‘zich’ om arbeid te verrichten, ook te vinden in art.
7:659 BW. Als de werknemer zich zonder toestemming van zijn werkgever door een ander mag laten
vervangen wordt het contract niet als een arbeidsovereenkomst gezien! Dit brengt een
uitzondering op de algemene regel dat verbintenissen in het algemeen door eenieder kunnen
worden gekweten – art. 6:30 BW
Loon: De door de werkgever aan de werknemer krachtens de arbeidsovereenkomst verschuldigde
vergoeding ter zake van bedongen arbeid. Ook loon in natura is loon in de zin van deze bepaling
‘in dienst van’: Een contractant is in dienst wanneer hij valt onder het gezag van de wederpartij,
wanneer hij diens ondergeschikte is. Hiervan is sprake wanneer de wederpartij krachtens de
overeenkomst bevoegd is aanwijzingen te geven omtrent het verrichten van de arbeid of met
betrekking tot de bevordering van de goede orde in de onderneming art. 7:660 BW
Groen/Schoevers: Bij het vaststellen van hetgeen partijen voor ogen stond, mag rekening worden
gehouden met de maatschappelijke positie van partijen.
Wat tussen partijen te gelden wordt bepaald door hetgeen hen bij het sluiten van de
overeenkomst voor ogen stond. Bij de vaststelling van wat partijen voor ogen stond, is niet 1 enkel
kenmerk beslissend. De verschillende gevolgen die partijen aan hun verhouding hebben verbonden
moeten in onderling verband worden gezien.
Werk je voor meerdere opdrachtgevers? Dan kan je zeggen dat je volgens je maatschappelijke
positie zelfstandige arbeid verricht.
Art. 7:610a BW hierin is een rechtsvermoeden met betrekking tot het bestaan van een
arbeidsovereenkomst neergelegd ingeval gedurende drie opeenvolgende maanden wekelijks dan
wel gedurende ten minste twintig uur per maand arbeid tegen beloning voor een ander wordt
verricht, wordt de relatie vermoed een arbeidsovereenkomst te zijn
Art. 7:615 BW IS KOMEN TE VERVALLEN. OP GROND VAN DE WET NORMALISERING
RECHTSPOSITIE AMBTENAREN ZULLEN AMBTENAREN VANAF 2020 OP ARBEIDSOVEREENKOMST
WERKZAAM ZIJN!!!!
