Colleges en leesvragen – Perspectieven
op Publieke Vraagstukken
Inhoud
Colleges ............................................................................................................ 2
Week 1 – Inleiding ............................................................................................... 2
Wicked problems en bestuurskundige paradigma’s ................................................. 2
Publieke waarde, strategische driehoek Moore ....................................................... 3
Week 2 - Communicatieperspectief ........................................................................ 4
Week 3 – Publiek management .............................................................................. 5
Provan & Lemeire – netwerken ............................................................................ 5
Hood – NPM en waarden ..................................................................................... 6
Week 4 – Strategisch HRM..................................................................................... 8
Wat is (S)HRM? ................................................................................................. 8
SHRM in publieke context ................................................................................... 9
SHRM in onderwijs ........................................................................................... 10
Week 5 – Organisatieperspectief .......................................................................... 12
Wat is organisatiecultuur en hoe kan je het bekijken? (Martin) ............................... 12
Hoe kan je een organisatiecultuur veranderen en diverser, inclusiever maken (Pless &
Maak) ............................................................................................................ 12
Hoe verbind je communicatie en organiseren (Weick et al.) ................................... 14
Week 6 – Governance perspectief ......................................................................... 16
Governance .................................................................................................... 16
Multilevel governance....................................................................................... 18
Europeanisering van migratie ............................................................................ 19
Leesvragen...................................................................................................... 20
Week 1 .......................................................................................................... 20
Week 2 .......................................................................................................... 22
Week 3 .......................................................................................................... 22
Week 4 .......................................................................................................... 24
Week 5 .......................................................................................................... 24
Week 6 .......................................................................................................... 25
,Colleges
Week 1 – Inleiding
Wicked problems en bestuurskundige paradigma’s
Wicked problem: Complex, diversiteit van stakeholders, onzekerheid.
Wicked problem definitie (Head & Alford):
- Sociaal pluralisme, diversiteit: stakeholders met verschillende belangen en
waarden
- Institutionele complexiteit: netwerken van organisaties en multiple governance
- Wetenschappelijke onzekerheid: fragmentatie van kennis en gebrek eraan.
welke sector draagt bij aan het stikstofprobleem en hoe kunnen we het oplossen?
Tamme problemen vs. wicked problemen (Heifetz)
Type 1: probleemdefinitie en mogelijke oplossing helder.
Type 2: probleemdefinitie helder; mogelijke oplossing niet (“meer onderzoek nodig”)
onzekerheid van tijdelijke aard.
Type 3: probleemdefinitie en definitie mogelijke oplossingen zijn niet helder, meer
onderzoek en discussie noodzakelijk om verder te komen.
Tam probleem: plan do
1. Gather the data about the problem
2. Analyze the data
3. Formulate a solution
4. Implement it
Wicked problem: iedere oplossing neemt weer een nieuw probleem met zich mee (plan
do plan do). Het vergt meer dan een perspectief om het op te kunnen lossen.
Traditionele bestuurskunde: roeien: niet enkel sturend, maar ook roeien; het
daadwerkelijk oplossen. Zelf overheidsorganisaties instellen die het kunnen oplossen, en
dat moest efficiënt gebeuren.
Top-down, controle door overheidsorgaan.
, NPM: overheid faalt vaak, dus niet efficiënt maar vaak duur. Overheid moet meer gaan
sturen, we bekijken de burger als klant. Degene die het beste kan roeien moet het
uitvoeren, dit kunnen andere partners zijn die via contracten worden ingehuurd. Blauwe
kant van de zaak: doelen vaststellen, welke partner kan die doelen het beste bereiken,
heeft de partner het doel uiteindelijk bereikt?
Top-down, maar afweging cijfers. Controle door markt /toezichthouder.
Publieke waarde. Bij NPM wordt er gekeken naar targets, maar men vergeet het doel
achter de targets. Dus er moet publieke waarde gecreëerd worden. Wat publieke waarde
is kan de overheid niet opleggen, maar moet in samenspraak met de burger bepaald
worden. Democratische waarden staan centraal.
Klimaattafels, polderen+
In de traditionele bestuurskunde en NPM kunnen wicked problems niet opgelost worden.
Publieke waarde, strategische driehoek Moore
Strategische driehoek valt onder het perspectief publiek management. Moore probeert
publieke managers handvaten te geven om vanuit strategisch oogpunt te managen. Je
kunt niet kijken naar private waarden.
Strategische driehoek Moore:
- Authorizing environment: legitimiteit bij de bevolking. Belangrijk bij
organisaties die door publiek geld worden gefinancierd. Politieke laag die dekking
biedt, stakeholders die er rechtstreeks mee te maken hebben en het bredere
publiek die de organisatie moet steunen.
- Missie: duidelijk weten waartoe ze ter aarde is, welke waarde wil je toevoegen
aan de samenleving. Niet enkel naar buiten toe, maar ook naar binnen toe.
Mission statement, slogan.
- Operationele capaciteit. Organisatie heeft de nodige (financiële, personele,
kennis) middelen om missie te volbrengen.
Samenhang: Zonder een duidelijke missie zal er geen steun (authorizing environment),
wat ook effect kan hebben op de operationele capaciteit. Je hebt alle drie nodig.
op Publieke Vraagstukken
Inhoud
Colleges ............................................................................................................ 2
Week 1 – Inleiding ............................................................................................... 2
Wicked problems en bestuurskundige paradigma’s ................................................. 2
Publieke waarde, strategische driehoek Moore ....................................................... 3
Week 2 - Communicatieperspectief ........................................................................ 4
Week 3 – Publiek management .............................................................................. 5
Provan & Lemeire – netwerken ............................................................................ 5
Hood – NPM en waarden ..................................................................................... 6
Week 4 – Strategisch HRM..................................................................................... 8
Wat is (S)HRM? ................................................................................................. 8
SHRM in publieke context ................................................................................... 9
SHRM in onderwijs ........................................................................................... 10
Week 5 – Organisatieperspectief .......................................................................... 12
Wat is organisatiecultuur en hoe kan je het bekijken? (Martin) ............................... 12
Hoe kan je een organisatiecultuur veranderen en diverser, inclusiever maken (Pless &
Maak) ............................................................................................................ 12
Hoe verbind je communicatie en organiseren (Weick et al.) ................................... 14
Week 6 – Governance perspectief ......................................................................... 16
Governance .................................................................................................... 16
Multilevel governance....................................................................................... 18
Europeanisering van migratie ............................................................................ 19
Leesvragen...................................................................................................... 20
Week 1 .......................................................................................................... 20
Week 2 .......................................................................................................... 22
Week 3 .......................................................................................................... 22
Week 4 .......................................................................................................... 24
Week 5 .......................................................................................................... 24
Week 6 .......................................................................................................... 25
,Colleges
Week 1 – Inleiding
Wicked problems en bestuurskundige paradigma’s
Wicked problem: Complex, diversiteit van stakeholders, onzekerheid.
Wicked problem definitie (Head & Alford):
- Sociaal pluralisme, diversiteit: stakeholders met verschillende belangen en
waarden
- Institutionele complexiteit: netwerken van organisaties en multiple governance
- Wetenschappelijke onzekerheid: fragmentatie van kennis en gebrek eraan.
welke sector draagt bij aan het stikstofprobleem en hoe kunnen we het oplossen?
Tamme problemen vs. wicked problemen (Heifetz)
Type 1: probleemdefinitie en mogelijke oplossing helder.
Type 2: probleemdefinitie helder; mogelijke oplossing niet (“meer onderzoek nodig”)
onzekerheid van tijdelijke aard.
Type 3: probleemdefinitie en definitie mogelijke oplossingen zijn niet helder, meer
onderzoek en discussie noodzakelijk om verder te komen.
Tam probleem: plan do
1. Gather the data about the problem
2. Analyze the data
3. Formulate a solution
4. Implement it
Wicked problem: iedere oplossing neemt weer een nieuw probleem met zich mee (plan
do plan do). Het vergt meer dan een perspectief om het op te kunnen lossen.
Traditionele bestuurskunde: roeien: niet enkel sturend, maar ook roeien; het
daadwerkelijk oplossen. Zelf overheidsorganisaties instellen die het kunnen oplossen, en
dat moest efficiënt gebeuren.
Top-down, controle door overheidsorgaan.
, NPM: overheid faalt vaak, dus niet efficiënt maar vaak duur. Overheid moet meer gaan
sturen, we bekijken de burger als klant. Degene die het beste kan roeien moet het
uitvoeren, dit kunnen andere partners zijn die via contracten worden ingehuurd. Blauwe
kant van de zaak: doelen vaststellen, welke partner kan die doelen het beste bereiken,
heeft de partner het doel uiteindelijk bereikt?
Top-down, maar afweging cijfers. Controle door markt /toezichthouder.
Publieke waarde. Bij NPM wordt er gekeken naar targets, maar men vergeet het doel
achter de targets. Dus er moet publieke waarde gecreëerd worden. Wat publieke waarde
is kan de overheid niet opleggen, maar moet in samenspraak met de burger bepaald
worden. Democratische waarden staan centraal.
Klimaattafels, polderen+
In de traditionele bestuurskunde en NPM kunnen wicked problems niet opgelost worden.
Publieke waarde, strategische driehoek Moore
Strategische driehoek valt onder het perspectief publiek management. Moore probeert
publieke managers handvaten te geven om vanuit strategisch oogpunt te managen. Je
kunt niet kijken naar private waarden.
Strategische driehoek Moore:
- Authorizing environment: legitimiteit bij de bevolking. Belangrijk bij
organisaties die door publiek geld worden gefinancierd. Politieke laag die dekking
biedt, stakeholders die er rechtstreeks mee te maken hebben en het bredere
publiek die de organisatie moet steunen.
- Missie: duidelijk weten waartoe ze ter aarde is, welke waarde wil je toevoegen
aan de samenleving. Niet enkel naar buiten toe, maar ook naar binnen toe.
Mission statement, slogan.
- Operationele capaciteit. Organisatie heeft de nodige (financiële, personele,
kennis) middelen om missie te volbrengen.
Samenhang: Zonder een duidelijke missie zal er geen steun (authorizing environment),
wat ook effect kan hebben op de operationele capaciteit. Je hebt alle drie nodig.
