K | C2 | Het rationele perspectief: inleiding
Rationele perspectief: Organisaties gezien als een soort machines-> set
logisch geselecteerde en op elkaar afgestemde onderdelen die een gezamenlijk
doel dienen. (objectief)
Organisaties werken volgens logische principes die je kunt achterhalen of
bedenken en gebruiken voor bijvoorbeeld ontwerp, planning, sturing,
besluitvorming etc.
Op basis van een logisch ontwerp kan de effectiviteit en efficiëntie van
organisaties worden geoptimaliseerd.
Uitgangspunt: menselijk gedrag te verklaren, te voorspellen en daarmee te
sturen is.
Benadering geïnspireerd door natuurwetenschappen, die wetmatigheden
opsporen waardoor we kunnen verklaren en voorspellen hoe processen in de
natuur verlopen.
Kijken naar alle aspecten van organisaties; structuur, cultuur, technologie,
logistieke en financiële sturing etc.
Uit wat voor onderdelen bestaat een organisatie en waarom? Hoe vindt
taakverdeling en coördinatie plaats? Hoe vindt sturing plaats? Onder welke
omstandigheden zijn welke organisatievormen het meest effectief?
Politiek perspectief: ziet een organisatie als een arena waarin verschillende
partijen strijden om macht.
Het politieke perspectief richt zich daarom op macht, ongelijkheid, conflict en
onderhandeling.
Het stelt vragen over besluitvorming en over de individuen, organisaties en
instellingen die wel of geen invloed daarop hebben.
Het draait om processen van inclusie en exclusie, de vorming van
strategische allianties, maar ook om de typisch Nederlandse
‘consensusoplossingen’ waarbij partijen (proberen te) komen tot een
compromis.
Politieke analyses richten zich voornamelijk op belanghebbenden (wie zijn de
‘stakeholders’?) en de samenwerkingsverbanden die zij met elkaar aangaan:
hoe ontstaan deze? Wat is nodig voor samenwerking? Wat zijn de gevolgen
voor verschillende belanghebbenden? En wat gebeurt er bij onenigheid?
Het politieke perspectief kan worden toegepast op een breed scala aan
vraagstukken en uitdagingen binnen zorgorganisaties.
Dit gaat vaak gepaard met onderhandelingen; de winst van de één staat nooit
volledig gelijk aan het verlies van de ander, maar de gevolgen worden altijd
door iedereen gevoeld.
Interpretatief perspectief: benadrukt dat organisaties complexe omgevingen
zijn waarbij onzekerheid troef is. Gezien de verschillende interpretaties die
mensen kunnen hebben van hun omgeving is er meestal geen eenduidig beeld
van de organisatie en geen overeenstemming over welke interventies het beste
werken.
Het interpretatieve perspectief benadrukt daarom het belang van de
manieren waarop mensen in organisaties betekenis geven aan de organisatie
en aan hun eigen handelen via verhalen, rituelen, symbolen.
Rationele perspectief: Organisaties gezien als een soort machines-> set
logisch geselecteerde en op elkaar afgestemde onderdelen die een gezamenlijk
doel dienen. (objectief)
Organisaties werken volgens logische principes die je kunt achterhalen of
bedenken en gebruiken voor bijvoorbeeld ontwerp, planning, sturing,
besluitvorming etc.
Op basis van een logisch ontwerp kan de effectiviteit en efficiëntie van
organisaties worden geoptimaliseerd.
Uitgangspunt: menselijk gedrag te verklaren, te voorspellen en daarmee te
sturen is.
Benadering geïnspireerd door natuurwetenschappen, die wetmatigheden
opsporen waardoor we kunnen verklaren en voorspellen hoe processen in de
natuur verlopen.
Kijken naar alle aspecten van organisaties; structuur, cultuur, technologie,
logistieke en financiële sturing etc.
Uit wat voor onderdelen bestaat een organisatie en waarom? Hoe vindt
taakverdeling en coördinatie plaats? Hoe vindt sturing plaats? Onder welke
omstandigheden zijn welke organisatievormen het meest effectief?
Politiek perspectief: ziet een organisatie als een arena waarin verschillende
partijen strijden om macht.
Het politieke perspectief richt zich daarom op macht, ongelijkheid, conflict en
onderhandeling.
Het stelt vragen over besluitvorming en over de individuen, organisaties en
instellingen die wel of geen invloed daarop hebben.
Het draait om processen van inclusie en exclusie, de vorming van
strategische allianties, maar ook om de typisch Nederlandse
‘consensusoplossingen’ waarbij partijen (proberen te) komen tot een
compromis.
Politieke analyses richten zich voornamelijk op belanghebbenden (wie zijn de
‘stakeholders’?) en de samenwerkingsverbanden die zij met elkaar aangaan:
hoe ontstaan deze? Wat is nodig voor samenwerking? Wat zijn de gevolgen
voor verschillende belanghebbenden? En wat gebeurt er bij onenigheid?
Het politieke perspectief kan worden toegepast op een breed scala aan
vraagstukken en uitdagingen binnen zorgorganisaties.
Dit gaat vaak gepaard met onderhandelingen; de winst van de één staat nooit
volledig gelijk aan het verlies van de ander, maar de gevolgen worden altijd
door iedereen gevoeld.
Interpretatief perspectief: benadrukt dat organisaties complexe omgevingen
zijn waarbij onzekerheid troef is. Gezien de verschillende interpretaties die
mensen kunnen hebben van hun omgeving is er meestal geen eenduidig beeld
van de organisatie en geen overeenstemming over welke interventies het beste
werken.
Het interpretatieve perspectief benadrukt daarom het belang van de
manieren waarop mensen in organisaties betekenis geven aan de organisatie
en aan hun eigen handelen via verhalen, rituelen, symbolen.
