Samenvatting
Dit werkstuk richt zich op de woning aan de Stadwijkstraat 25 in Voorschoten, een
tussenwoning uit 1935, die representatief is voor oudere Nederlandse woningen die
verduurzaming nodig hebben in het kader van de energietransitie. Het doel van dit
onderzoek is om de energieprestaties van de woning te analyseren en aanbevelingen te
doen voor verbeteringen, gericht op het verminderen van CO2-uitstoot en het verlagen van
energiekosten.
In de huidige situatie vertoont de woning aanzienlijke tekortkomingen, waaronder enkel glas,
een verouderde Nefit Proline Eco HRC24 CW4 combiketel en een natuurlijk
ventilatiesysteem. Deze factoren leiden tot hoge energiekosten en een slecht binnenklimaat.
BENG-berekeningen (Bijna Energieneutrale Gebouwen) tonen aan dat de woning een
energiebehoefte heeft van 303,6 kWh/m² per jaar, met een energielabel G, wat wijst op een
sterke afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en een gebrek aan hernieuwbare energie.
In het kader van dit onderzoek zijn zowel de huidige situatie als de nieuwe situatie na
verduurzamingsmaatregelen beoordeeld met BENG-berekeningen. Er zijn tekeningen
gemaakt van de voorgestelde installaties voor ventilatie, verwarming en warmtapwater.
Daarnaast is er een ventilatiebalans opgesteld om de luchtverversing in de woning te
optimaliseren.
De aanbevolen verduurzamingsmaatregelen zijn onder andere:
• Isolatieverbetering: Vervanging van enkel glas door triple glas en toevoeging van
spouwmuur-, dak- en vloerisolatie om warmteverlies te verminderen.
• Vervanging van de cv-ketel: Installatie van een hybride warmtepomp voor efficiënte
verwarming en warm tapwater.
• Zonnepanelen: Plaatsing van ongeveer 10 zonnepanelen om de afhankelijkheid van
het elektriciteitsnet te verlagen en het aandeel hernieuwbare energie te verhogen.
• Ventilatiesysteem: Implementatie van een gebalanceerd ventilatiesysteem met
warmteterugwinning (WTW) voor verbeterde luchtkwaliteit en lagere energiekosten.
Na de uitvoering van deze maatregelen verbetert het energielabel van de woning van G naar
A, met een geschatte energiebehoefte van 152,85 kWh/m² per jaar. Dit resulteert in een
aanzienlijke verlaging van het fossiele energieverbruik en een groter aandeel hernieuwbare
energie. De maatregelen dragen bij aan een comfortabeler en duurzamer woonklimaat.
3
,Inhoudsopgave
Voorwoord .................................................................................................................................. 2
Samenvatting .............................................................................................................................. 3
Inhoudsopgave ........................................................................................................................... 4
Inleiding ...................................................................................................................................... 5
1. Huidige toestand ................................................................................................................. 6
1.1 Rc-waardes en U-waardes ....................................................................................................... 6
1.2 Temperatuurverloop woning ..................................................................................................... 7
1.3 Huidige situatie ......................................................................................................................... 7
1.4 Ventilatiebalans ........................................................................................................................ 8
2. BENG berekening huidige situatie ...................................................................................... 9
2.1 Analyse BENG berekening ....................................................................................................... 9
2.2 Oververhitting (!"; $%&') ............................................................................................................. 9
3. Voorstel ter verduurzaming................................................................................................ 10
3.1 Voorstel verduurzaming ...........................................................................................................10
3.2 BENG berekening van voorstel ................................................................................................10
3.3 Ventilatiebalans .......................................................................................................................11
3.4 Installaties ...............................................................................................................................12
4. Adviesrapport .................................................................................................................... 13
Literatuurlijst.............................................................................................................................. 14
Websites .................................................................................................................................... 14
Bijlage ........................................................................................................................................ 15
4
, Inleiding
Voor dit werkstuk heb ik gebruik kunnen maken van de woning van een collega. De woning
die centraal staat in deze moduleopdracht is een tussenwoning, gebouwd in 1935, gelegen
aan de Stadwijkstraat 25 in Voorschoten. Deze woning is representatief voor veel bestaande
woningen in Nederland, die in de komende jaren verduurzaamd moeten worden in het kader
van de energietransitie. Het verbeteren van de energie-efficiëntie van oudere woningen is
essentieel om de CO2-uitstoot te verminderen en tegelijkertijd de energiekosten van de
bewoners te verlagen.
De aanleiding voor het schrijven van deze opdracht is om een uitgebreide analyse te maken
van de energieprestaties van de woning. Ik heb onderzocht welke maatregelen er genomen
kunnen worden om de energie-efficiëntie te verbeteren, met als doel om de woning
duurzamer en toekomstbestendiger te maken. Dit is niet alleen van belang niet voor de
eigenaar van de woning, maar ook voor de gemeenschap en het milieu.
Om een goed onderbouwd advies te kunnen geven, heb ik contact opgenomen met
energieadviseurs en gebruik gemaakt van het BENG-berekeningsprogramma Uniec3. De
deskundige medewerkers van Uniec3 hebben me geholpen om inzicht te krijgen in de beste
oplossingen. Het invullen van de nauwkeurige gegevens is erg belangrijk voor het opstellen
van een passend plan.
In dit werkstuk bespreek ik de huidige staat van de woning, de mogelijke verbeteringen en de
impact daarvan op zowel het energieverbruik als het wooncomfort. Mijn doel is om een plan
te presenteren dat niet alleen de energieprestaties van de woning verbetert, maar ook
bijdraagt aan een duurzame leefomgeving voor de bewoners.
5
Dit werkstuk richt zich op de woning aan de Stadwijkstraat 25 in Voorschoten, een
tussenwoning uit 1935, die representatief is voor oudere Nederlandse woningen die
verduurzaming nodig hebben in het kader van de energietransitie. Het doel van dit
onderzoek is om de energieprestaties van de woning te analyseren en aanbevelingen te
doen voor verbeteringen, gericht op het verminderen van CO2-uitstoot en het verlagen van
energiekosten.
In de huidige situatie vertoont de woning aanzienlijke tekortkomingen, waaronder enkel glas,
een verouderde Nefit Proline Eco HRC24 CW4 combiketel en een natuurlijk
ventilatiesysteem. Deze factoren leiden tot hoge energiekosten en een slecht binnenklimaat.
BENG-berekeningen (Bijna Energieneutrale Gebouwen) tonen aan dat de woning een
energiebehoefte heeft van 303,6 kWh/m² per jaar, met een energielabel G, wat wijst op een
sterke afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en een gebrek aan hernieuwbare energie.
In het kader van dit onderzoek zijn zowel de huidige situatie als de nieuwe situatie na
verduurzamingsmaatregelen beoordeeld met BENG-berekeningen. Er zijn tekeningen
gemaakt van de voorgestelde installaties voor ventilatie, verwarming en warmtapwater.
Daarnaast is er een ventilatiebalans opgesteld om de luchtverversing in de woning te
optimaliseren.
De aanbevolen verduurzamingsmaatregelen zijn onder andere:
• Isolatieverbetering: Vervanging van enkel glas door triple glas en toevoeging van
spouwmuur-, dak- en vloerisolatie om warmteverlies te verminderen.
• Vervanging van de cv-ketel: Installatie van een hybride warmtepomp voor efficiënte
verwarming en warm tapwater.
• Zonnepanelen: Plaatsing van ongeveer 10 zonnepanelen om de afhankelijkheid van
het elektriciteitsnet te verlagen en het aandeel hernieuwbare energie te verhogen.
• Ventilatiesysteem: Implementatie van een gebalanceerd ventilatiesysteem met
warmteterugwinning (WTW) voor verbeterde luchtkwaliteit en lagere energiekosten.
Na de uitvoering van deze maatregelen verbetert het energielabel van de woning van G naar
A, met een geschatte energiebehoefte van 152,85 kWh/m² per jaar. Dit resulteert in een
aanzienlijke verlaging van het fossiele energieverbruik en een groter aandeel hernieuwbare
energie. De maatregelen dragen bij aan een comfortabeler en duurzamer woonklimaat.
3
,Inhoudsopgave
Voorwoord .................................................................................................................................. 2
Samenvatting .............................................................................................................................. 3
Inhoudsopgave ........................................................................................................................... 4
Inleiding ...................................................................................................................................... 5
1. Huidige toestand ................................................................................................................. 6
1.1 Rc-waardes en U-waardes ....................................................................................................... 6
1.2 Temperatuurverloop woning ..................................................................................................... 7
1.3 Huidige situatie ......................................................................................................................... 7
1.4 Ventilatiebalans ........................................................................................................................ 8
2. BENG berekening huidige situatie ...................................................................................... 9
2.1 Analyse BENG berekening ....................................................................................................... 9
2.2 Oververhitting (!"; $%&') ............................................................................................................. 9
3. Voorstel ter verduurzaming................................................................................................ 10
3.1 Voorstel verduurzaming ...........................................................................................................10
3.2 BENG berekening van voorstel ................................................................................................10
3.3 Ventilatiebalans .......................................................................................................................11
3.4 Installaties ...............................................................................................................................12
4. Adviesrapport .................................................................................................................... 13
Literatuurlijst.............................................................................................................................. 14
Websites .................................................................................................................................... 14
Bijlage ........................................................................................................................................ 15
4
, Inleiding
Voor dit werkstuk heb ik gebruik kunnen maken van de woning van een collega. De woning
die centraal staat in deze moduleopdracht is een tussenwoning, gebouwd in 1935, gelegen
aan de Stadwijkstraat 25 in Voorschoten. Deze woning is representatief voor veel bestaande
woningen in Nederland, die in de komende jaren verduurzaamd moeten worden in het kader
van de energietransitie. Het verbeteren van de energie-efficiëntie van oudere woningen is
essentieel om de CO2-uitstoot te verminderen en tegelijkertijd de energiekosten van de
bewoners te verlagen.
De aanleiding voor het schrijven van deze opdracht is om een uitgebreide analyse te maken
van de energieprestaties van de woning. Ik heb onderzocht welke maatregelen er genomen
kunnen worden om de energie-efficiëntie te verbeteren, met als doel om de woning
duurzamer en toekomstbestendiger te maken. Dit is niet alleen van belang niet voor de
eigenaar van de woning, maar ook voor de gemeenschap en het milieu.
Om een goed onderbouwd advies te kunnen geven, heb ik contact opgenomen met
energieadviseurs en gebruik gemaakt van het BENG-berekeningsprogramma Uniec3. De
deskundige medewerkers van Uniec3 hebben me geholpen om inzicht te krijgen in de beste
oplossingen. Het invullen van de nauwkeurige gegevens is erg belangrijk voor het opstellen
van een passend plan.
In dit werkstuk bespreek ik de huidige staat van de woning, de mogelijke verbeteringen en de
impact daarvan op zowel het energieverbruik als het wooncomfort. Mijn doel is om een plan
te presenteren dat niet alleen de energieprestaties van de woning verbetert, maar ook
bijdraagt aan een duurzame leefomgeving voor de bewoners.
5
